مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران، خواستار توقف فوری اجرای احکام اعدام شد و اعلام کرد تا روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام، هر روز درباره پروندههایی اطلاعرسانی میکند
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۷ مهرماه ۱۴۰۵ – مای ساتو با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که دو سال از آغاز مأموریتش بهعنوان گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران میگذرد. او تأکید کرد که طی این مدت، استفاده گسترده از مجازات اعدام را از نزدیک دنبال کرده و اکنون ضرورت برقراری توقف رسمی اجرای اعدامها یا «موراتوریوم»، تا زمان لغو کامل این مجازات، بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
اطلاعرسانی روزانه درباره محکومان در معرض اعدام
مای ساتو در این پیام نوشت که از فردای انتشار پست خود تا ۱۰ اکتبر، روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام، هر روز اطلاعاتی درباره پروندههای مرتبط با این مجازات منتشر خواهد کرد.
به گفته مای ساتو، این پروندهها پیشتر با مقامهای حکومتی مطرح شدهاند و عمدتاً به افرادی مربوط میشوند که اکنون در معرض خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند. هدف این کارزار، جلب توجه افکار عمومی و نهادهای بینالمللی به وضعیت محکومانی است که جان آنان با خطر فوری مواجه شده است.
گزارشگر ویژه سازمان ملل تأکید کرد که بسیاری از این افراد پس از طی روندهای قضایی به اعدام محکوم شدهاند که با استانداردهای بینالمللی دادرسی عادلانه فاصله زیادی داشته است. او خواستار توقف اعدامها بهعنوان نخستین گام در مسیر لغو کامل مجازات مرگ شد.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ پرونده شهرک اکباتان، چهار حکم اعدام در سایه ابهامهای قضایی، شکنجه و تعارض آرای دادگاهها
- حمیدرضا کریمی؛ دفاع از اعدام رضا رسایی تا تهدید معترضان کرمانشاه
- زندان قزلحصار کرج، زادگاه تابوت و قفس – ویدئو به همراه تصاویر مستند
معترضان، محکومان مواد مخدر و پروندههای قصاص
براساس توضیحات مای ساتو، پروندههایی که قرار است منتشر شوند، گروههای مختلفی از محکومان را دربرمیگیرند. شماری از آنان در ارتباط با اعتراضات بازداشت شدهاند، گروهی با اتهامهای مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شدهاند و برخی دیگر با حکم قصاص روبهرو هستند.
این دستهبندی نشان میدهد مجازات اعدام در ساختار قضایی حاکمیت تنها به پروندههای قتل عمد محدود نیست و برای اتهامهای سیاسی، امنیتی و جرایم مرتبط با مواد مخدر نیز صادر میشود. نگرانی درباره این احکام زمانی افزایش مییابد که متهمان از وکیل انتخابی، دادگاه مستقل، امکان دفاع مؤثر یا دسترسی کامل به محتویات پرونده محروم باشند.
افزایش نگرانیهای بینالمللی از اعدامها
پیام مای ساتو در شرایطی منتشر شده که استفاده از اعدام و سرکوب معترضان با واکنشهای گسترده بینالمللی روبهرو شده است. پیشتر در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل، نمایندگان شماری از کشورها درباره اعدام معترضان، بازداشتهای خودسرانه و شکنجه زندانیان ابراز نگرانی کرده و توقف فوری اعدامها را خواستار شده بودند. محکومیت سرکوب و اعدام در شورای حقوق بشر بخشی از این واکنشها را بازتاب داده است.
همزمان، موضوع پاسخگوکردن عاملان سرکوب در گزارش عفو بینالملل درباره ۸۷ مقام مرتبط با جنایت علیه بشریت مطرح شده است. درخواست آزادی زندانیان و دادخواهی اعتراضات سراسری نیز نشاندهنده ادامه فشارهای بینالمللی برای پایاندادن به سرکوب و مصونیت مقامهای مسئول است.
بررسی حقوقی
قوانین حاکم بر ایران بهدلیل گسترش مجازات اعدام و محدودکردن حقوق متهمان مورد انتقاد قرار دارند و بررسی این پروندهها براساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست. بااینحال، اصول ۳۵، ۳۷ و ۳۸ قانون اساسی بر حق برخورداری از وکیل، اصل برائت و ممنوعیت اجبار برای گرفتن اقرار تأکید میکنند. صدور حکم اعدام در دادگاههای غیرعلنی، محرومیت متهم از وکیل انتخابی یا استناد به اعترافات گرفتهشده تحت فشار، حتی با همین تضمینهای داخلی نیز مغایرت دارد.
نقض حقوق بشر
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر حق زندگی و امنیت فردی و ماده ۵ ممنوعیت شکنجه و رفتار غیرانسانی را به رسمیت میشناسد. مواد ۱۰ و ۱۱ نیز بر محاکمه عادلانه در دادگاهی مستقل، دفاع مؤثر و اصل بیگناهی تأکید دارند. صدور یا اجرای حکم اعدام پس از دادرسی ناعادلانه، نقض جبرانناپذیر این حقوق است. کارزار روزانه مای ساتو میتواند ابعاد این پروندهها و خطر فوری پیشروی محکومان را آشکارتر کند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک