گزارش هفتگی نقض حقوق بشر در ایران از ۱۶ تا ۲۲ آبان ۱۴۰۵؛ اعدام زندانیان، صدور احکام مرگ برای بازداشتشدگان اعتراضات، حبسهای سنگین و تشدید فشار بر زندانیان و وکلا
گزارش هفتگی نقض حقوق بشر در ایران؛ افزایش اعدامها، صدور احکام مرگ برای بازداشتشدگان اعتراضات و ادامه فشارهای قضایی و امنیتی
کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۲۴ آبانماه ۱۴۰۵ – در بازه زمانی: ۱۶ تا ۲۲ آبان ۱۴۰۵ گزارشهای منتشرشده از ایران از ادامه موج اعدامها، صدور احکام سنگین علیه بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، تشدید فشار بر زندانیان سیاسی و بازداشتهای بدون ارائه حکم قضایی حکایت داشت. اجرای حکم اعدام سه تن از بازداشتشدگان اعتراضات در کرج و انتشار گزارشهایی درباره قرار گرفتن دستکم ۱۵ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات در مشهد زیر حکم اعدام، نگرانیها درباره استفاده از مجازات مرگ در پروندههای سیاسی و امنیتی را افزایش داد.
اعدامها؛ ۱۲ مورد با هویت مشخص
در فاصله ۱۶ تا ۲۲ آبان، خبر اجرای حکم اعدام دستکم ۱۲ زندانی با هویت مشخص و یک نفر با هویت نامشخص منتشر شد. چهار نفر از آنان در پروندههای مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و اتهامات سیاسی ـ امنیتی اعدام شدند و سایر افراد در پروندههای مربوط به جرائم اجتماعی قرار داشتند.
جدول اعدامها از ۱۶ تا ۲۲ آبان ۱۴۰۵
| روز اعدام | نام و نام خانوادگی | زندان محل اعدام |
| شنبه ۱۶ آبان | محمدعارف شهبخش | زندان زاهدان |
| یکشنبه ۱۷ آبان | رضا زنگنه | کرج، نام زندان در خبر ذکر نشده |
| یکشنبه ۱۷ آبان | حسن دیوبند | کرج، نام زندان در خبر ذکر نشده |
| یکشنبه ۱۷ آبان | حمید کاظمی | کرج، نام زندان در خبر ذکر نشده |
| دوشنبه ۱۸ آبان | مهدی حمزه | زندان بهشهر |
| دوشنبه ۱۸ آبان | رضا رضاخانلو | زندان ساوه |
| دوشنبه ۱۸ آبان | یک زندانی با هویت اعلامنشده | زندان مرکزی کرج |
| سهشنبه ۱۹ آبان | اباسط علایی | زندان اردبیل |
| سهشنبه ۱۹ آبان | ارشاد عباسی | زندان دیزلآباد کرمانشاه |
| سهشنبه ۱۹ آبان | هادی شجاعی | زندان ساوه |
| سهشنبه ۱۹ آبان | مجید کاظمینژاد | زندان ساوه |
| چهارشنبه ۲۰ آبان | ابراهیم بزی | زندان گرگان |
| یک زندانی با هویت اعلامنشده | زندان بم |
جمع جدول ۱۳ نفر است؛ ۱۲ نفر با تاریخ اجرای مشخص در بازه و یک نفر در زندان بم با تاریخ اجرای نامشخص.
اعدام محمدعارف شهبخش در زاهدان و اعدام حسن دیوبند، حمید کاظمی و رضا زنگنه در زندان قزلحصار کرج از مهمترین موارد این هفته بودند. گزارشهای مربوط به پرونده آنان از اتهامات امنیتی، نگرانی درباره روند دادرسی و محرومیت از دسترسی مؤثر به وکیل حکایت داشت.
صدور احکام اعدام و افزایش خطر اجرای احکام علیه معترضان
در این هفته خبر صدور احکام اعدام برای شماری از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ منتشر شد. در پروندههای مشهد، پنج نفر به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شدهاند که احکام علی زاغی و ایلیا اکبری در مرحله بدوی گزارش شده است.
| نام محکوم | محل پرونده | وضعیت حکم | اتهام اعلامشده |
| ابوالفضل صداقت، وحید خدریخواه و متین فریان | مشهد، زندان وکیلآباد | حکم اعدام | اتهام سیاسی ـ امنیتی: محاربه |
| علی زاغی و ایلیا اکبری | مشهد، زندان وکیلآباد | حکم اعدام؛ مرحله بدوی | اتهام سیاسی ـ امنیتی: محاربه و اجتماع و تبانی |
| محمدمهدی پارسا | اهواز، زندان شیبان | حکم اعدام و ۲۰ سال حبس | اتهام سیاسی ـ امنیتی: محاربه و اتهامات مرتبط با اعتراضات |
در گزارش تکمیلی دیگری درباره وضعیت بازداشتشدگان اعتراضات در مشهد، از ۱۵ زندانی، از جمله دو زن، نام برده شده که با حکم اعدام روبهرو هستند. بر اساس همان گزارش، دستکم ۱۱ نفر از این افراد در شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد به اعدام محکوم شدهاند و حکم اعدام دستکم سه نفر نیز به تأیید دیوان عالی رسیده است. گزارشهای مربوط به این پروندهها نگرانیهایی جدی درباره شکنجه، اعترافات اجباری و محرومیت از دسترسی به وکیل منتخب مطرح کردهاند.
در اهواز نیز محمدمهدی پارسا، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، به اتهام محاربه به اعدام و در دو عنوان اتهامی دیگر در مجموع به ۲۰ سال حبس محکوم شد. تاریخ صدور حکم ۱۱ آبان گزارش شده، اما خبر آن در هفته جاری انتشار یافته است.
همچنین پرونده پیمان (امین) فرحآور، زندانی سیاسی محکوم به اعدام در زندان لاکان رشت، به اجرای احکام ارجاع شده است. حکم اعدام او پیشتر تأیید شده و درخواست اعاده دادرسی نیز رد شده بود. ارجاع پرونده به اجرای احکام، خطر اجرای حکم را افزایش داده است.
احکام حبس؛ مجازاتهای سنگین علیه بازداشتشدگان و زندانیان سیاسی
در این هفته چند حکم حبس سنگین یا تأیید حکم پیشین گزارش شد. در برخی پروندهها، مجموع مجازات اعلامشده با مدت حبس قابل اجرا تفاوت دارد که در جدول زیر تفکیک شده است:
| نام | مجموع حکم اعلامشده | حبس قابل اجرا | اتهام اعلامشده |
| احمد تموئی | ۱۵ سال و جزای نقدی ۱ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان | ۱۰ سال و جزای نقدی | اتهام سیاسی ـ امنیتی: اجتماع و تبانی و حمل و نگهداری سلاح |
| محمد دستان | ۱۰ سال | ۱۰ سال | اتهام سیاسی ـ امنیتی: اقدام علیه امنیت ملی |
| عزتالله سلیمانی | ۷ سال و ۸ ماه | ۳ سال و ۷ ماه | اتهام سیاسی ـ امنیتی: اجتماع و تبانی، اهانت به مقدسات و تبلیغ علیه حاکمیت |
| اسماعیل خانی | ۴ سال و ۱ ماه و ۱۷ روز | ۳ سال و ۶ ماه و ۱ روز | اتهام سیاسی ـ امنیتی: تبلیغ علیه حاکمیت و اجتماع و تبانی |
| بهروز سعیدی | ۵ سال و ۶ ماه و ۱ روز | ۵ سال و ۶ ماه و ۱ روز | اتهام سیاسی ـ امنیتی: تبلیغ علیه حاکمیت |
در پرونده احمد تموئی، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران مجموعاً ۱۵ سال حبس و یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان جزای نقدی تعیین کرده است که بر اساس مقررات تجمیع مجازاتها، ۱۰ سال حبس قابل اجرا اعلام شده است. محمد دستان، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در سمنان، نیز به ۱۰ سال حبس محکوم شده است.
حکم عزتالله سلیمانی در مجموع هفت سال و هشت ماه اعلام شده، اما مجازات قابل اجرای او سه سال و هفت ماه است. حکم چهار سال و یک ماه و ۱۷ روز اسماعیل خانی نیز در دادگاه تجدیدنظر تأیید شده و مدت قابل اجرای آن سه سال و شش ماه و یک روز اعلام شده است. گزارش مربوط به پرونده اسماعیل خانی همچنین از ضربوشتم او در دوران بازداشت و شکستگی انگشت شست دست راستش خبر میدهد.
بهروز سعیدی، شهروند اهل تکاب، نیز به پنج سال و شش ماه و یک روز حبس محکوم شده است. اتهام اعلامشده علیه او تبلیغ علیه حاکمیت از طریق همکاری با رسانههای خارج از کشور عنوان شده است.
در کنار صدور احکام، شاهو ابراهیمی برای تحمل هفت ماه حبس به زندان بانه منتقل شد و زکریا بادسار نیز برای اجرای حکم چهار ماه حبس به زندان بوکان انتقال یافت.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- خاوران؛ از گورهای جمعی قتلعام ۱۳۶۷ تا دیوارکشی و محاصره دادخواهی + ۳بعدی خاوران
- غلامرضا سرلک، مدیرکل زندانهای سمنان شد | اعدام ۸۶ زندانی و گزارشهای آزار در دوره مدیریت گلستان
بازداشتها و وضعیت زندانیان
- بازداشتهای خودسرانه: زاهر محمودیان، شهروند اهل اشنویه، در ۱۹ آبان بدون ارائه حکم قضایی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. در زمان انتشار گزارشها، اطلاعاتی درباره محل نگهداری و اتهامات احتمالی او در دست نبود.
- پرونده نمایشگاه فیتکس: برای شش متهم پرونده نمایشگاه فیتکس تهران، شامل مدیرعامل و مدیر اجرایی شرکت برگزارکننده و چهار زن شرکتکننده، کیفرخواست صادر شده و بازداشت آنان گزارش شده است. اتهامات اعلامشده شامل تشویق به فساد و فحشا، جریحهدار کردن عفت عمومی و انتشار تصاویر مبتذل است.
فشار بر حق دفاع و استقلال وکلا
در ۱۹ آبان، کارشناسان سازمان ملل درباره افزایش فشارهای قضایی و امنیتی بر وکلای مستقل هشدار دادند. بر اساس اطلاعات اعلامشده، دستکم ۱۳۵ وکیل در فاصله سپتامبر ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶ با اقداماتی مانند بازداشت، احضار، حبس، تعلیق، اخراج یا ممنوعالخروجی روبهرو شدهاند. همچنین دستکم ۲۳ وکیل، از جمله پنج زن، در ماههای ژانویه و فوریه ۲۰۲۶ بازداشت شدهاند.
این وضعیت، علاوه بر تهدید استقلال حرفه وکالت، حق دسترسی متهمان به دفاع مؤثر و دادرسی منصفانه را نیز با خطر جدی روبهرو میکند. برخوردهای قضایی و امنیتی با وکلای مستقل میتواند امکان دفاع از بازداشتشدگان و پیگیری نقض حقوق آنان را محدود کند.
جمعبندی
مجموع گزارشهای این هفته تصویری نگرانکننده از وضعیت حقوق بشر در ایران ارائه میدهد: انتشار خبر ۱۴ اعدام با هویت مشخص، اجرای حکم سه بازداشتشده اعتراضات در کرج، صدور احکام اعدام برای چندین معترض در مشهد و اهواز، تأیید و اجرای احکام حبس سنگین و ادامه بازداشتهای بدون اطلاعرسانی شفاف درباره محل نگهداری افراد.
نگرانی درباره پروندههای منتهی به اعدام، بهویژه در موارد مرتبط با اعتراضات، تنها به صدور حکم محدود نیست. گزارشهای مربوط به محرومیت از وکیل منتخب، اعترافات اجباری و روندهای قضایی غیرشفاف، خطر اجرای احکام جبرانناپذیر را افزایش میدهد. همزمان، فشار بر وکلای مستقل و ادامه بازداشتهای بدون اطلاعرسانی شفاف، امکان دفاع حقوقی و پیگیری وضعیت بازداشتشدگان را محدودتر میکند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
