خانوادههای زندانیان در زندان اوین نسبت به کاهش زمان ملاقاتهای کابینی و حضوری و نحوه برخورد مسئول جدید سالن ملاقات بند زنان اعتراض کردهاند؛ این اعتراض روز یکشنبه ۱۵ شهریورماه در فضای ملتهب سالن ملاقات شکل گرفت
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۱۸ شهریورماه ۱۴۰۵ – در ماههای اخیر و پس از تغییر مسئول سالن ملاقات بند زنان زندان اوین، محدودیتهای بیشتری بر ملاقات زندانیان و خانوادههای آنان اعمال شده است. بر اساس اطلاعات رسیده، مسئول جدید سالن ملاقات که با نام «رضایی» شناخته میشود، ملاقاتهای کابینی را پس از ۲۰ دقیقه و ملاقاتهای حضوری را پس از ۴۰ دقیقه پایان میدهد. خانوادههای زندانیان همچنین از معطل ماندن چندساعته پیش از ملاقات و برخورد نامناسب مسئول سالن ملاقات شکایت دارند. این شرایط روز یکشنبه ۱۵ شهریورماه به اعتراض خانوادهها و زندانیان منجر شد.
کاهش زمان ملاقات در زندان اوین
بر اساس اطلاعات رسیده، پس از تغییر مسئول سالن ملاقات بند زنان زندان اوین، زمان ملاقات زندانیان با خانوادههایشان کاهش یافته است. مسئول جدید، که هویت او «رضایی» عنوان شده، ملاقاتهای کابینی را در پایان ۲۰ دقیقه و ملاقاتهای حضوری را پس از ۴۰ دقیقه متوقف میکند.
این در حالی است که پیش از این، مدت ملاقاتهای کابینی بیش از ۴۰ دقیقه بود و در برخی موارد محدودیت مشخصی برای پایان ملاقات وجود نداشت. ملاقاتهای حضوری نیز پیشتر بیش از یک ساعت ادامه پیدا میکرد.
کاهش زمان ملاقات، برای خانوادههایی که پس از طی مسافت طولانی و تحمل محدودیتهای متعدد برای دیدار با بستگان زندانی خود به زندان مراجعه میکنند، به معنای کاهش قابل توجه زمان ارتباط با آنان است.
معطلی چندساعته خانوادهها
یکی دیگر از موارد مورد اعتراض، نحوه مدیریت سالن ملاقات و معطل نگه داشتن خانوادههای زندانیان است.
بر اساس اطلاعات رسیده، خانوادهها در مواردی ساعتها در انتظار انجام ملاقات میمانند. این معطلی، در کنار کاهش زمان دیدار، فشار بیشتری بر خانوادههایی وارد میکند که برای ملاقات با زندانیان ناچار به تحمل روندهای طولانی و محدودیتهای مختلف هستند.
گزارشها همچنین از برخورد نامناسب و دور از شأن مسئول سالن ملاقات با خانوادهها حکایت دارد. این رفتارها موجب افزایش نارضایتی مراجعهکنندگان شده و در روزهای اخیر اعتراض خانوادهها را به همراه داشته است.
اعتراض خانوادهها و زندانیان در سالن ملاقات
روز یکشنبه ۱۵ شهریورماه، اعتراض خانوادهها و زندانیان نسبت به شرایط ایجادشده در سالن ملاقات بالا گرفت. بر اساس اطلاعات دریافتی، فضای سالن ملاقات در این روز ملتهب بود و خانوادهها نسبت به کاهش زمان ملاقات، معطلی طولانی و نحوه برخورد مسئول جدید اعتراض کردند.
این اعتراضها در شرایطی صورت گرفته است که ملاقات با خانواده برای بسیاری از زندانیان یکی از معدود راههای ارتباط مستقیم با خارج از زندان است. برای زندانیانی که مدت طولانی در حبس به سر میبرند، دیدار با اعضای خانواده نقش مهمی در حفظ ارتباط خانوادگی و کاهش فشارهای ناشی از حبس دارد.
از سوی دیگر، برای خانوادهها نیز ملاقات تنها فرصتی برای اطلاع از وضعیت جسمی و روحی بستگان زندانی و انتقال برخی نیازهای آنان است. کاهش زمان ملاقات یا ایجاد اختلال در روند آن، میتواند این ارتباط را بیش از پیش محدود کند.
سابقه تشدید فشار بر زندانیان در اوین
محدودیتهای جدید در سالن ملاقات بند زنان زندان اوین در حالی گزارش میشود که این زندان طی ماههای گذشته با مجموعهای از مشکلات و محدودیتها روبهرو بوده است.
پیشتر، گزارشی درباره گرمای بالای ۴۰ درجه، شیوع ساس و افزایش فشار بر زندانیان سیاسی در زندان اوین منتشر شده بود. در آن گزارش، از مشکلات سرمایشی، وضعیت نامناسب بهداشتی، محدودیت هواخوری و نبود امکانات ورزشی در بخشهایی از زندان خبر داده شده بود.
همچنین در مردادماه، یورش نیروهای گارد به بند ۷ زندان اوین و انتقال زندانیان سیاسی به مکان نامعلوم گزارش شد. در این عملیات، بنا بر گزارش منتشرشده، شماری از زندانیان مورد ضربوشتم قرار گرفته و برخی وسایل شخصی آنان نیز تخریب یا ضبط شده بود.
در پرونده دیگری نیز محرومیت افشین رنگریز حیرتی از درمان و مرخصی پزشکی در زندان اوین گزارش شده بود. این موارد، در کنار محدودیتهای تازه در سالن ملاقات، تصویری از مجموعهای از مشکلات و فشارهای واردشده بر زندانیان و خانوادههای آنان در این زندان ارائه میکند. گزارشهای پیشین درباره شرایط اوین همچنین از مشکلات بهداشتی، محدودیتهای رفاهی و فشار بر زندانیان سیاسی حکایت داشته است.
نگرانی درباره محدود شدن ارتباط زندانیان با خانواده
ملاقات حضوری و کابینی یکی از مهمترین مسیرهای ارتباط زندانیان با خانوادههای آنان است. هرگونه کاهش در زمان ملاقات یا ایجاد محدودیتهای اضافی در این روند، میتواند ارتباط زندانیان با خانوادههایشان را دشوارتر کند.
در شرایطی که خانوادهها برای ملاقات ناچارند ساعتها در انتظار بمانند و در نهایت زمان محدودی برای دیدار در اختیار داشته باشند، فشار روانی و خانوادگی ناشی از این روند افزایش مییابد.
تا زمان تنظیم این گزارش، توضیحی از سوی مسئولان زندان اوین درباره علت کاهش زمان ملاقاتهای کابینی و حضوری، نحوه مدیریت سالن ملاقات و معطل نگه داشتن خانوادهها منتشر نشده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حسین فاضلی هریکندی؛ از سرکوب اعتراضات تا دفاع از اعدام معترضان
- نامه مادر یک زندانی از زندان تهران بزرگ؛ گرسنگی، کفخوابی و ناامنی در بندها
بررسی حقوقی وضعیت ملاقات در زندان اوین بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران بهدلیل محدودکردن حقوق شهروندان و شرایط نامناسب نگهداری زندانیان همواره مورد انتقاد بودهاند. بررسی این موضوع بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه نشان میدهد حتی همین مقررات نیز بر حفظ کرامت زندانیان و رعایت حقوق آنان تأکید دارند.
اصل ۲۲ قانون اساسی بر مصونیت حقوق و حیثیت افراد و اصل ۳۹ بر ممنوعیت هتک حرمت افراد زندانی تأکید دارد. همچنین آییننامه اجرایی سازمان زندانها، ارتباط زندانی با خانواده و فراهم کردن شرایط مناسب برای ملاقات را در چارچوب مقررات زندان پیشبینی کرده است. برخورد تحقیرآمیز با خانوادهها و ایجاد محدودیتهای خارج از ضوابط، در صورت اثبات، میتواند با الزامات مربوط به حفظ کرامت زندانیان و خانوادههای آنان تعارض داشته باشد.
وضعیت ملاقات زندانیان از منظر حقوق بشر
محدود کردن ارتباط زندانیان با خانواده و رفتار نامناسب با آنان میتواند نگرانیهایی درباره حق برخورداری از رفتار انسانی و حفظ کرامت افراد محروم از آزادی ایجاد کند.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر، رفتار ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز را منع میکند و ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی بر رفتار انسانی و احترام به کرامت ذاتی افراد محروم از آزادی تأکید دارد. قواعد نلسون ماندلا نیز بر حفظ ارتباط زندانیان با خانواده و فراهم کردن شرایط مناسب برای تماس و ملاقات تأکید میکنند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک