یک کمپ ترک اعتیاد در محدوده حسنآباد فشافویه به محل نگهداری و بازجویی زندانیان بند ۲۰۹ اوین تبدیل شده است؛ بازداشتگاهی با امکانات نامناسب که محل دقیق آن از زندانیان و خانوادههایشان پنهان نگه داشته میشود
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۱۲ شهریورماه ۱۴۰۵ – پس از حمله دوم تیر ۱۴۰۴ به زندان اوین، زندانیان بند ۲۰۹ با خودروهای سرپوشیده به مکانی ناشناخته در نزدیکی حسنآباد فشافویه منتقل شدند. روایتهای تازه نشان میدهد این مکان یک کمپ ترک اعتیاد بوده که وزارت اطلاعات از آن بهعنوان زندان مخفی و محل بازجویی استفاده کرده است.
انتقال زندانیان بند ۲۰۹ پس از حمله به اوین
در جریان جنگ ۱۲روزه خرداد و تیر ۱۴۰۴ و پس از حمله به زندان اوین، زندانیان بخشهای مختلف به زندانهای دیگر انتقال یافتند. زندانیان بند ۲۰۹ نیز به مکانی منتقل شدند که مسئولان آن را «محل امن» معرفی میکردند. کانون حقوق بشر ایران، همان زمان از انتقال آنان به مکانی نامعلوم خبر داده بود.
انتقال زندانیان با خودروهای کاملاً سرپوشیده انجام شد و آنان امکان مشاهده مسیر را نداشتند. طول مسیر و وضعیت جغرافیایی باعث شده بود شماری از زندانیان تصور کنند به بازداشتگاهی در نزدیکی قم منتقل شدهاند؛ اما اطلاعات بعدی نشان داد محل نگهداری در محدوده حسنآباد فشافویه قرار داشته است.
اتاقهای چندنفره و امکانات نامناسب
ساختمان این زندان مخفی برای نگهداری و بازجویی زندانیان طراحی نشده بود. افراد در اتاقهای چهار یا پنجنفره نگهداری میشدند و دسترسی به آب آشامیدنی سالم و امکانات بهداشتی بسیار محدود بود.
بهدلیل ساختار نامناسب ساختمان و دشواری ادامه نگهداری زندانیان، آنان بعداً به زندان تهران بزرگ منتقل شدند. هنگام بازگشت زندانیان به اوین نیز شماری از این زندانیان به بند هفت این زندان و تعدادی دیگر به زندان قزلحصار انتقال یافتند.
ادامه فعالیت زندان مخفی در فشافویه
به نقل از خبرگزاری بیبیسی، این زندان در حال حاضر به محل نگهداری و بازجویی بازداشتشدگان تبدیل شده است. این بازداشتگاه حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه با زندان تهران بزرگ فاصله دارد.
سلولهای این مجموعه عمدتاً چهارنفرهاند و سرویس بهداشتی داخل آنها قرار دارد. بازداشتگاه فاقد هواخوری، تهویه مناسب و سامانه خنککننده است. گرمای شدید، وجود حشرات و فضای بسته، شرایطی غیرانسانی برای زندانیان ایجاد کرده و خواب و زندگی روزمره آنان را مختل کرده است.
نگهداری معترضان و متهمان سیاسی
در این محل، علاوه بر زندانیان سیاسی، شماری از متهمان پروندههای مالی و اختلاس نیز نگهداری میشوند. گزارشها از انتقال تعداد زیادی از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه به این بازداشتگاه حکایت دارد. اتهام برخی از این افراد «جاسوسی» یا «همکاری با دولت متخاصم» اعلام شده است.
گفته میشود مأموران برای مخفی نگهداشتن محل این بازداشتگاه، زندانیان را هنگام آزادی ابتدا به زندان تهران بزرگ منتقل میکنند و سپس از آنجا آزاد میسازند. قوه قضائیه و سازمان زندانها تاکنون درباره نشانی، مجوز فعالیت، نهاد مسئول و شرایط نگهداری بازداشتشدگان در این زندان مخفی توضیحی ارائه نکردهاند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- خودکشی زندانیان و مرگهای مشکوک پس از آزادی؛ هشدار فوری به خانوادهها
- زندان تهران بزرگ؛ فروش تخت، تماس و ملاقات در سایه فشار اقتصادی بر زندانیان
بررسی حقوقی زندان مخفی براساس قوانین داخلی
قوانین حاکم بر ایران بهدلیل مغایرت با دادرسی عادلانه و محدودکردن حقوق زندانیان مورد انتقاد هستند. بررسی براساس قوانین داخلی به معنای تأیید آنها نیست؛ بلکه نشان میدهد مسئولان مقررات را رعایت نکردهاند.
اصول ۳۲ و ۳۹ قانون اساسی بر قانونیبودن بازداشت، تفهیم اتهام و ممنوعیت هتک حرمت بازداشتشدگان تأکید دارند. آییننامه سازمان زندانها نیز ثبت و نظارت بر محل نگهداری، تأمین آب، بهداشت، تهویه، هواخوری و ارتباط با خانواده و وکیل را الزامی میداند.
نگهداری افراد در مکانی اعلامنشده، انتقال با خودروهای سرپوشیده، شرایط نامناسب آب و بهداشت، نبود هواخوری و پنهانکردن محل آزادی، عملاً نقض این الزامات است.
بررسی موضوع از منظر حقوق بشر
انتقال بازداشتشدگان به زندان مخفی و محرومکردن آنان از نظارت مستقل، خطر بدرفتاری، بازجویی اجباری و قطع ارتباط با خانواده را افزایش میدهد.
مواد ۹ و ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، بازداشت خودسرانه را منع و رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی را الزامی میکند. قواعد نلسون ماندلا نیز ثبت محل نگهداری، تهویه، آب، بهداشت و هواخوری روزانه را ضروری میداند.
مخفیماندن محل بازداشت، اگر خانواده و وکیل از سرنوشت فرد بیخبر باشند، میتواند زمینه بازداشت بیارتباط و ناپدیدسازی قهری را فراهم کند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک