مسئولان زندان ارومیه، در حالی که امکانات رفاهی مورد نیاز زندانیان را تأمین نمیکنند، با دستور رئیس زندان اقدام به جمعآوری یخچال و تلویزیونهای موجود در بندها کردهاند؛ وسایلی که زندانیان با هزینه شخصی تهیه کردهاند
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۱۸ شهریورماه ۱۴۰۵ – در زندان ارومیه فشار بر زندانیان، بهویژه زندانیان سیاسی، افزایش یافته است. بر اساس اطلاعات رسیده، رئیس زندان دستور داده است یخچالها و تلویزیونهای موجود در اختیار زندانیان جمعآوری و از بندها خارج شوند. به زندانیان اعلام شده که این وسایل متعلق به زندان است و آنان باید پس از جمعآوری، وسایل مورد نیاز خود را دوباره با هزینه شخصی تهیه کنند. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که مسئولان زندان بسیاری از اقلام و امکانات رفاهی مورد نیاز زندانیان را تأمین نمیکنند و زندانیان ناچارند آنها را با هزینه خود و خانوادههایشان تهیه کنند.
غارت وسایل رفاهی زندانیان در زندان ارومیه
بر اساس اطلاعات رسیده، در زندان ارومیه رئیس زندان دستور جمعآوری یخچال و تلویزیونهای موجود در بندهای زندانیان را صادر کرده است. این وسایل پیشتر توسط خود زندانیان تهیه شده و در اختیار آنان قرار داشته است.
به زندانیان اعلام شده که یخچالها و تلویزیونها «اموال زندان» محسوب میشوند و پس از جمعآوری، آنان باید در صورت نیاز دوباره این وسایل را با هزینه شخصی خریداری کنند.
این اقدام در عمل به معنای از بین بردن وسایلی است که زندانیان برای تأمین حداقل امکانات زندگی در محیط زندان با هزینه شخصی تهیه کردهاند؛ وسایلی که بخش مهمی از نیازهای روزمره آنان را تأمین میکند.
زندان امکانات رفاهی را تأمین نمیکند
در شرایطی که مسئولان زندان ارومیه اقدام به جمعآوری وسایل رفاهی زندانیان کردهاند، خود زندان بسیاری از امکانات مورد نیاز آنان را تأمین نمیکند.
زندانیان برای برخورداری از وسایلی مانند یخچال، تلویزیون و دیگر اقلام مورد نیاز زندگی در بند، ناچارند هزینه آنها را از محل منابع مالی خود یا کمک خانوادهها تأمین کنند. بنابراین، جمعآوری این وسایل نهتنها موجب محرومیت زندانیان از امکانات موجود میشود، بلکه آنان را بار دیگر مجبور به پرداخت هزینه برای تهیه همان وسایل میکند.
این وضعیت فشار مالی مضاعفی را بر خانواده زندانیان نیز تحمیل میکند؛ خانوادههایی که در بسیاری از موارد برای تأمین هزینههای خوراک، دارو و سایر نیازهای روزمره زندانیان نیز ناچار به پرداخت هزینه هستند.
جمعآوری وسایل با عنوان جابهجایی زندانیان
بر اساس اطلاعات موجود، جمعآوری وسایل شخصی و رفاهی زندانیان در زندان ارومیه در مواردی با بهانههایی مانند جابهجایی زندانیان یا تغییر محل نگهداری انجام میشود. در چنین شرایطی، وسایلی که زندانیان با هزینه شخصی تهیه کردهاند، از اختیار آنان خارج میشود.
این روند در صورتی که بدون ارائه رسید، بدون تعیین تکلیف مالکیت وسایل و بدون امکان اعتراض زندانی انجام شود، میتواند زمینه سوءاستفاده از اموال زندانیان را فراهم کند.
پیشتر نیز گزارشهایی درباره کاهش امکانات رفاهی و اعتراض زندانیان در زندان ارومیه به کیفیت غذا و کاهش امکانات رفاهی منتشر شده بود. این گزارشها از نارضایتی زندانیان نسبت به شرایط رفاهی و کیفیت خدمات ارائهشده در این زندان حکایت دارد.
فشار مضاعف بر زندانیان سیاسی
بر اساس اطلاعات رسیده، فشار در زندان ارومیه بهطور ویژه متوجه زندانیان سیاسی است. محدود شدن امکانات رفاهی در کنار شرایط نامناسب نگهداری، میتواند فشار مضاعفی بر این زندانیان وارد کند.
یخچال برای نگهداری مواد غذایی و برخی اقلام ضروری و تلویزیون برای دسترسی به اطلاعات و گذران اوقات در محیط بسته زندان، از جمله امکاناتی هستند که زندانیان برای تهیه آنها هزینه کردهاند. محروم کردن آنان از این وسایل، بدون آنکه زندان جایگزینی برای آنها فراهم کند، شرایط زندگی در بندها را دشوارتر میکند.
از سوی دیگر، اگر وسایل جمعآوریشده به زندانیان بازگردانده نشود و در اختیار مسئولان یا عوامل زندان قرار گیرد، موضوع از صرف محدودیت امکانات رفاهی فراتر رفته و به مسئله تضییع اموال زندانیان تبدیل میشود.
تا زمان تنظیم این گزارش، توضیحی از سوی مسئولان زندان ارومیه درباره علت جمعآوری این وسایل، وضعیت مالکیت آنها و سرنوشت اموال خارجشده از بندها منتشر نشده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حسین فاضلی هریکندی؛ از سرکوب اعتراضات تا دفاع از اعدام معترضان
- نامه مادر یک زندانی از زندان تهران بزرگ؛ گرسنگی، کفخوابی و ناامنی در بندها
بررسی حقوقی وضعیت زندان ارومیه بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران بهدلیل محدودکردن حقوق شهروندان و مغایرت با دادرسی عادلانه همواره مورد انتقاد بودهاند. بررسی این موضوع بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه نشان میدهد حتی همین مقررات نیز برای حفظ حقوق و کرامت زندانیان الزاماتی تعیین کردهاند.
اصول ۲۲ و ۳۹ قانون اساسی بر مصونیت حقوق و حیثیت افراد و ممنوعیت هتک حرمت آنان تأکید دارند. همچنین مقررات سازمان زندانها، مسئولان را به تأمین شرایط مناسب نگهداری و حفظ حقوق زندانیان ملزم میکند. جمعآوری اموال شخصی زندانیان بدون ارائه توضیح روشن، تعیین تکلیف مالکیت و امکان پیگیری، میتواند با این الزامات در تعارض باشد.
غارت اموال زندانیان از منظر حقوق بشر
محروم کردن زندانیان از حداقل امکانات رفاهی و خارج کردن وسایلی که با هزینه شخصی تهیه کردهاند، در صورت فقدان توجیه قانونی و بدون رعایت حقوق مالکیت آنان، میتواند با اصل کرامت انسانی در دوران حبس تعارض داشته باشد.
مواد ۱، ۵ و ۱۷ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر کرامت انسانی، منع رفتار تحقیرآمیز و حق برخورداری از مالکیت تأکید دارند. همچنین ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی مقرر میکند با افرادی که از آزادی محروم شدهاند باید با انسانیت و احترام به کرامت ذاتی آنان رفتار شود. قواعد نلسون ماندلا نیز بر برخورد انسانی و حفظ کرامت زندانیان در تمام دوران حبس تأکید دارد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک