افشین رنگریز حیرتی با وجود نیاز به درمان تخصصی، از اعزام به بیمارستان و مرخصی پزشکی محروم مانده است؛ او در جریان یورش گارد به بند ۷ اوین نیز مورد ضربوشتم قرار گرفت و سپس به محل دیگری منتقل شد
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۴ شهریورماه ۱۴۰۵ – افشین رنگریز حیرتی، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، مدتهاست با وجود ابتلا به بیماری و نیاز به ادامه درمان، از دسترسی به خدمات پزشکی مناسب محروم مانده است. مسئولان زندان و دستگاه قضایی با اعزام او به مراکز درمانی خارج از زندان مخالفت کردهاند؛ در حالی که امکانات لازم برای ادامه درمان وی در بهداری زندان نیز وجود ندارد.
براساس اطلاعات رسیده، امکان استفاده از مرخصی پزشکی نیز برای افشین رنگریز حیرتی فراهم نشده است. نوع بیماری، نتایج معاینات پزشکی و درمانی که باید برای او انجام شود، با ادامه درمان در داخل زندان امکانپذیر نیست و او باید به مرکز درمانی مجهز خارج از زندان اعزام شود.
ادامه محرومیت از درمان میتواند موجب تشدید بیماری و ایجاد عوارض جبرانناپذیر شود. مسئولان زندان و دستگاه قضایی، به دلیل سلب آزادی از زندانی، مستقیماً مسئول تأمین سلامت، دارو، معاینه تخصصی و اعزام بهموقع او هستند.
مخالفت با اعزام افشین رنگریز حیرتی به بیمارستان
بهرغم نیاز پزشکی افشین رنگریز حیرتی، مقامهای مسئول تاکنون با انتقال او به بیمارستان یا مرکز تخصصی موافقت نکردهاند. در عین حال، بهداری زندان اوین نیز امکانات کافی برای پیگیری درمان وی ندارد.
این وضعیت او را در چرخهای از محرومیت قرار داده است: از یک سو درمان موردنیاز در داخل زندان ارائه نمیشود و از سوی دیگر، اجازه مراجعه به پزشک متخصص یا بیمارستان خارج از زندان نیز صادر نمیشود.
مشخص نیست مخالفت با اعزام یا مرخصی پزشکی از سوی کدام مقام قضایی یا مسئول زندان صورت گرفته و آیا پرونده پزشکی او برای بررسی در اختیار پزشکی قانونی یا مرجع مستقل قرار گرفته است. همچنین اطلاعاتی درباره آخرین معاینه، داروهای موردنیاز و نظر پزشک درباره ضرورت انتقال او منتشر نشده است.
تصمیم درباره درمان زندانی باید براساس نظر پزشک و نیازهای پزشکی گرفته شود، نه ملاحظات امنیتی یا تنبیهی. تأخیر عامدانه در درمان، در صورتی که به درد شدید یا وخامت بیماری منجر شود، میتواند مصداق رفتار ظالمانه و غیرانسانی باشد.
ضربوشتم در جریان یورش گارد به بند ۷ اوین
افشین رنگریز حیرتی پیش از جابهجایی در بند ۷ زندان اوین نگهداری میشد. صبح شنبه ۱۷ مردادماه ۱۴۰۵، سالنهای سه و چهار این بند هدف یورش گسترده نیروهای گارد زندان قرار گرفت.
براساس اطلاعات دریافتی، حدود ۵۰ مأمور گارد ساعت ۱۱ صبح وارد سالنها شدند. در جریان بازرسی، شماری از زندانیان مورد ضربوشتم قرار گرفتند و وسایل شخصی آنان که با هزینه خودشان تهیه شده بود، تخریب یا ضبط شد.
افشین رنگریز حیرتی نیز در جریان این یورش مورد ضربوشتم قرار گرفت. این حادثه در شرایطی رخ داده که او پیشتر به دلیل بیماری نیازمند مراقبت پزشکی بوده است. هرگونه ضربه جسمی به یک زندانی بیمار میتواند وضعیت سلامتی او را وخیمتر کند و ضرورت انجام معاینه فوری را افزایش دهد.
پس از یورش، پنج زندانی سیاسی به نامهای امیرحسین مرادی، حسن عمیدی، افشین رنگریز حیرتی، احسان رستمی و مجتبی تقوی از بند ۷ خارج شدند. محل فعلی نگهداری افشین رنگریز حیرتی و چهار زندانی دیگر بهطور دقیق اعلام نشده است.
جابهجایی پس از یورش و افزایش نگرانیهای درمانی
انتقال افشین رنگریز حیرتی از بند ۷، بدون انتشار اطلاعات درباره محل جدید نگهداری یا تداوم درمان، نگرانیها درباره وضعیت او را افزایش داده است. جابهجایی زندانی بیمار ممکن است روند دریافت دارو، دسترسی به پرونده پزشکی و ارتباط با پزشک را مختل کند.
مسئولان باید محل نگهداری او را اعلام و امکان تماس با خانواده و وکیل را فراهم کنند. همچنین افشین رنگریز حیرتی باید بدون تأخیر توسط پزشک مستقل معاینه شود تا آثار احتمالی ضربوشتم و وضعیت بیماری زمینهای او بررسی شود.
مخالفت با مرخصی پزشکی، جلوگیری از اعزام به بیمارستان و جابهجایی پس از ضربوشتم، مجموعهای از فشارها را ایجاد کرده که میتواند جان و سلامت این زندانی سیاسی را با خطر روبهرو کند.
باکس اطلاعاتی پرونده افشین رنگریز حیرتی
- نام: افشین رنگریز حیرتی
- وضعیت: زندانی سیاسی
- محل نگهداری پیشین: بند ۷ زندان اوین
- نیاز اصلی: درمان تخصصی خارج از زندان
- وضعیت اعزام پزشکی: مخالفت با انتقال به مرکز درمانی
- وضعیت مرخصی: محرومیت از مرخصی پزشکی
- حادثه اخیر: ضربوشتم در یورش گارد به بند ۷
- تاریخ یورش: شنبه ۱۷ مردادماه ۱۴۰۵
- محل فعلی نگهداری: نامشخص
- نگرانی اصلی: تشدید بیماری در نتیجه قطع یا تأخیر درمان
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- اعدام قائم حسینی در زندان دستگرد؛ پنجمین اعدام پرونده میدان علیخانی
- اعدام مجید آدینه، بازداشتشده اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ پروندهای با ابهامات گسترده
بررسی حقوقی پرونده افشین رنگریز حیرتی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، محدودکردن حقوق زندانیان و فراهمکردن زمینه محرومیت از درمان مورد انتقاد قرار گرفتهاند. بررسی پرونده افشین رنگریز حیرتی بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشاندادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز توسط مسئولان زندان و دستگاه قضایی رعایت نشده است.
ابهامات حقوقی پرونده
نوع بیماری افشین رنگریز حیرتی، نظر پزشک درباره ضرورت اعزام، دلیل مخالفت با انتقال به بیمارستان و مقام صادرکننده تصمیم برای جلوگیری از مرخصی پزشکی اعلام نشده است.
همچنین مشخص نیست پس از ضربوشتم در یورش بند ۷، آیا او معاینه شده و آثار احتمالی آسیب جسمی در پرونده پزشکیاش ثبت شده است یا خیر. محل جدید نگهداری و نحوه دسترسی او به دارو و درمان نیز نامعلوم است.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۲۲ قانون اساسی؛ جان و حقوق اشخاص را از تعرض مصون میداند.
- اصل ۲۹ قانون اساسی؛ برخورداری از خدمات بهداشتی و درمانی را حقی همگانی معرفی میکند.
- اصل ۳۹ قانون اساسی؛ هتک حرمت و رفتار خلاف شأن با زندانیان را ممنوع میکند.
- ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری؛ در صورت تشدید بیماری یا تأخیر در بهبودی بر اثر اجرای مجازات، امکان تعویق اجرای حکم را پیشبینی کرده است.
- آییننامه اجرایی سازمان زندانها؛ مسئولان را موظف به تأمین مراقبت پزشکی، دارو و اعزام زندانی بیمار به مرکز تخصصی میکند.
موارد نقض قانون
- جلوگیری از اعزام زندانی بیمار به مرکز درمانی مجهز؛
- ندادن مرخصی پزشکی با وجود فقدان امکانات درمانی در زندان؛
- ضربوشتم زندانی بیمار در جریان یورش گارد؛
- نامشخصبودن معاینه پزشکی پس از ضربوشتم؛
- جابهجایی بدون تضمین ادامه درمان و دسترسی به دارو؛
- اعلامنکردن محل فعلی نگهداری و وضعیت سلامتی او؛
- تخریب و ضبط وسایل شخصی زندانیان.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بینالمللی
از منظر حقوق بشر، حمایت از حق سلامت، برخورداری از مراقبت پزشکی، منع شکنجه و رفتار غیرانسانی و رفتار محترمانه با تمام افراد محروم از آزادی از اصول بنیادین حقوق بینالملل به شمار میرود. گزارشهای منتشرشده درباره وضعیت افشین رنگریز حیرتی، محرومیت او از درمان و ضربوشتم در بند ۷ زندان اوین، نگرانیهایی جدی درباره رعایت این حقوق ایجاد کرده است.
ابهامات حقوق بشری پرونده
ادامه مخالفت با اعزام افشین رنگریز حیرتی به بیمارستان، در شرایطی که امکان درمان او در داخل زندان وجود ندارد، مهمترین نگرانی حقوق بشری این پرونده است. چنانچه تأخیر در درمان موجب درد شدید، پیشرفت بیماری یا آسیب ماندگار شود، این محرومیت میتواند در چارچوب رفتار ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز بررسی شود.
ضربوشتم در جریان یورش گارد، جابهجایی به محل نامعلوم و نبود اطلاعات درباره معاینه پزشکی پس از حادثه نیز بر نگرانیها افزوده است. حکومت موظف است خدمات درمانی زندانیان را همسطح خدمات قابل دسترس در جامعه و بدون تبعیض فراهم کند.
اسناد بینالمللی مرتبط
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق زندگی، آزادی و امنیت فردی.
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.
- ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق برخورداری از سلامت، مراقبت پزشکی و خدمات ضروری.
- ماده ۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی؛ منع شکنجه و رفتار غیرانسانی.
- ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی؛ الزام به رفتار انسانی و محترمانه با تمام افراد محروم از آزادی.
- قواعد ۲۴ تا ۲۷ نلسون ماندلا؛ حق برخورداری زندانیان از خدمات درمانی بدون تبعیض و اعزام به مراکز تخصصی در صورت ضرورت.
- قواعد نلسون ماندلا درباره تحقیقات پزشکی؛ ضرورت ثبت و گزارش نشانههای شکنجه یا بدرفتاری مشاهدهشده در زندانیان.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک