پزشکان بیش از یک سال پیش بر ضرورت جراحی ستون فقرات شیوا اسماعیلی تأکید کردهاند؛ فرزند او، مهدی وفایی ثانی نیز با بیماریهای کبدی و کمردرد در زندان قزلحصار از درمان مؤثر محروم مانده است.
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۱۲ شهریورماه ۱۴۰۵ – گزارشهای رسیده از تداوم محرومیت درمانی شیوا اسماعیلی و فرزندش مهدی وفایی ثانی حکایت دارد؛ مادر و فرزندی که در دو زندان جداگانه محبوساند و بیماریهای درماننشده، به اهرمی دیگر برای فرسایش جسمی و فشار روانی بر آنان تبدیل شده است.
بیماری ستون فقرات و جراحی بهتعویقافتاده
شیوا اسماعیلی، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، از بیماری جدی ستون فقرات و درد شدید کمر رنج میبرد. پزشکان بیش از یک سال پیش انجام عمل جراحی را ضروری دانستهاند، اما مقامات زندان و مسئولان قضایی تاکنون اجازه انجام جراحی و تکمیل روند درمان را ندادهاند.
در گزارش پیشین درباره وضعیت شیوا اسماعیلی آمده بود که شدت درد، توان حرکت عادی را از او گرفته و انجام امور روزمره را به کمک دیگران وابسته کرده است. مسئولان پیشتر نیز بهدلیل نبود موجودی در کارت بانکی، او را هنگام اعزام به بیمارستان به بند بازگرداندند و اجازه تماس با خانواده برای تأمین هزینه را ندادند.
محرومیت مهدی وفایی ثانی از رسیدگی پزشکی
مهدی وفایی ثانی، فرزند شیوا اسماعیلی، نیز از بیماری کبدی و کمردرد رنج میبرد و به بررسی و درمان تخصصی نیاز دارد. گزارشهای پیشین نیز از مشکلات جدی گوارشی و درد مزمن کمر او حکایت داشت، اما دسترسی وی به خدمات پزشکی کافی و مستمر فراهم نشده است.
او در ۲۳ فروردین ۱۴۰۵، بدون اطلاع قبلی از بند هفت اوین به سلولهای انفرادی واحد سه زندان قزلحصار منتقل شد. هنگام انتقال، حتی اجازه همراهبردن داروهای موردنیازش را نداشت. گزارشهایی نیز درباره ضربوشتم او و چند زندانی سیاسی دیگر در مسیر انتقال منتشر شده بود.
فشار همزمان بر مادر و فرزند
شیوا اسماعیلی به ۱۰ سال حبس قابل اجرا و مهدی وفایی ثانی به شش سال حبس تعزیری محکوم شدهاند. محکومیت آنان با اتهامهای امنیتی کلی، از جمله «اجتماع و تبانی» و «تبلیغ علیه نظام»، صادر شده است.
محرومکردن همزمان یک مادر و فرزند بیمار از درمان را نمیتوان صرفاً نتیجه کمبود امکانات پزشکی دانست. هنگامی که پزشکان نیاز به جراحی یا درمان تخصصی را تأیید میکنند، اما اعزام و مداوا با تصمیم نهادهای امنیتی و قضایی متوقف میشود، درمان از یک حق انسانی به ابزار تنبیه تبدیل میشود؛ فشاری خاموش که بدون صدور حکم تازه، رنجی مضاعف بر زندانی و خانواده او تحمیل میکند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- خودکشی زندانیان و مرگهای مشکوک پس از آزادی؛ هشدار فوری به خانوادهها
- زندان تهران بزرگ؛ فروش تخت، تماس و ملاقات در سایه فشار اقتصادی بر زندانیان
بررسی حقوقی وضعیت شیوا اسماعیلی و مهدی وفایی ثانی براساس قوانین داخلی
قوانین حاکم بر ایران بهدلیل مغایرت با دادرسی عادلانه و محدودکردن حقوق زندانیان مورد انتقاد هستند. این بررسی به معنای تأیید آنها نیست؛ بلکه نشان میدهد مسئولان مقررات را رعایت نکردهاند.
اصول ۲۲ و ۳۹ قانون اساسی، حیثیت زندانی را مصون میدانند. مواد ۱۱۸، ۱۳۷، ۱۴۰ و ۱۴۸ آییننامه سازمان زندانها بر درمان، اعزام بیمار به مرکز تخصصی و تأمین هزینهها تأکید دارند. مطابق ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری، اگر حبس بیماری را تشدید یا درمان را به تأخیر اندازد، مجازات میتواند با نظر پزشکی قانونی به تعویق افتد.
بررسی موضوع از منظر حقوق بشر
محرومیت درمانی، سلامت شیوا اسماعیلی و مهدی وفایی ثانی را تهدید میکند و میتواند ابزاری برای فرسایش جسمی و فشار بر خانوادهای زندانی باشد.
مواد ۵ و ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر و مواد ۷ و ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، رفتار غیرانسانی را منع و رعایت کرامت زندانیان را الزامی میکنند. قواعد ۲۴ تا ۲۷ نلسون ماندلا نیز دسترسی برابر به درمان و انتقال بیماران را ضروری میداند.
امتناع آگاهانه از درمان، اگر به درد شدید یا آسیب جبرانناپذیر بینجامد، میتواند رفتار ظالمانه، غیرانسانی یا شکنجه تلقی شود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک