رضا اکبری عدل و محمد اسمعیلی علافی، دو وکیل دادگستری و عضو کانون وکلای آذربایجان شرقی، روز یکشنبه ۲۶ مهرماه ۱۴۰۵ پس از احضار و مراجعه به دادسرای عمومی و انقلاب تبریز بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند. با وجود پیگیری خانواده‌ها و همکاران، مقامات قضایی و امنیتی تاکنون هیچ توضیحی درباره علت بازداشت، اتهامات احتمالی و محل نگهداری آنان ارائه نکرده‌اند
کانون حقوق بشر ایران، سه‌شنبه ۲۸ مهرماه ۱۴۰۵ – رضا اکبری عدل و محمد اسمعیلی علافی، دو وکیل دادگستری در تبریز، روز یکشنبه ۲۶ مهرماه پس از حضور در دادسرای عمومی و انقلاب این شهر بازداشت شدند. بر اساس اطلاعات دریافتی، این دو وکیل که از اعضای کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی هستند، پس از احضار به دادسرا مراجعه کردند، اما بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شدند. تا زمان تنظیم این خبر، از محل نگهداری و وضعیت آنان اطلاعی در دست نیست.
باکس اطلاعاتی
| موضوع | اطلاعات |
| نام وکلای بازداشت‌شده | رضا اکبری عدل / محمد اسمعیلی علافی |
| حرفه | وکیل دادگستری |
| عضویت | کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی |
| تاریخ بازداشت | یکشنبه ۲۶ مهرماه ۱۴۰۵ |
| محل بازداشت | دادسرای عمومی و انقلاب تبریز |
| وضعیت بازداشت | انتقال به مکان نامعلوم |
| اتهامات | اعلام نشده |
| محل نگهداری | نامشخص |
| پیگیری خانواده‌ها | انجام شده؛ بدون دریافت پاسخ روشن |
بازداشت رضا اکبری عدل و محمد اسمعیلی علافی پس از حضور در دادسرای تبریز
بر اساس اطلاعات دریافتی، رضا اکبری عدل و محمد اسمعیلی علافی روز یکشنبه ۲۶ مهرماه، در پی احضار قضایی، به دادسرای عمومی و انقلاب تبریز مراجعه کردند.
این دو وکیل پس از حضور در دادسرا بازداشت شدند و مأموران آنان را به مکان نامعلومی منتقل کردند.
تاکنون مشخص نشده است که احضار این دو وکیل با چه موضوعی ارتباط داشته و دستور بازداشت آنان با استناد به کدام اتهام صادر شده است.
همچنین مقام‌های قضایی درباره مرجع صادرکننده دستور بازداشت و وضعیت پرونده‌های احتمالی آنان توضیحی نداده‌اند.
بی‌خبری خانواده‌ها از محل نگهداری دو وکیل دادگستری
یکی از مهم‌ترین موضوعات این پرونده، بی‌اطلاعی خانواده‌های رضا اکبری عدل و محمد اسمعیلی علافی از سرنوشت آنان است.
بر اساس گزارش دریافتی، خانواده‌ها و همکاران این دو وکیل پس از بازداشت، پیگیری‌هایی برای اطلاع از وضعیت آنان انجام داده‌اند.
با این حال، مقامات قضایی و نهادهای امنیتی تاکنون توضیحی درباره علت بازداشت، محل نگهداری یا وضعیت حقوقی آنان ارائه نکرده‌اند.
همچنین اطلاعاتی درباره امکان تماس این دو وکیل با خانواده، دسترسی به وکیل مدافع و شرایط نگهداری آنان منتشر نشده است.
ادامه این بی‌خبری، نگرانی درباره امنیت شخصی و رعایت حقوق قانونی بازداشت‌شدگان را افزایش می‌دهد.
ادامه فشارهای قضایی و امنیتی بر وکلای دادگستری
بازداشت رضا اکبری عدل و محمد اسمعیلی علافی در شرایطی صورت گرفته است که طی ماه‌های گذشته موارد متعددی از برخورد قضایی با وکلای دادگستری گزارش شده است.
کانون حقوق بشر ایران پیش‌تر در خبری درباره محکومیت مهران و مهدی انصاری، دو وکیل دادگستری در شیراز، به حبس به صدور احکام یک و سه سال زندان علیه این دو وکیل پرداخته بود.
این برخوردها نگرانی‌هایی درباره استقلال حرفه‌ای وکلا و امنیت شغلی آنان ایجاد کرده است.
سابقه تشکیل پرونده برای حدود ۲۰ وکیل در استان فارس
پیش از بازداشت دو وکیل تبریزی، گزارش‌هایی درباره برخورد گسترده با وکلای دادگستری در استان فارس منتشر شده بود.
بر اساس گزارش سرکوب وکلا در فارس، پس از اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ برای حدود ۲۰ وکیل پرونده قضایی تشکیل شد و ۱۲ نفر از آنان بازداشت شدند.
همچنین در بررسی فشارهای سیاسی، قضایی و اقتصادی بر وکلای دادگستری، پیامدهای این برخوردها برای استقلال حرفه وکالت و حق دفاع شهروندان تشریح شده است.
این سوابق، زمینه‌ای برای بررسی نگرانی‌ها درباره بازداشت تازه دو عضو کانون وکلای آذربایجان شرقی فراهم می‌کنند.
ضرورت اعلام فوری محل نگهداری و دلایل بازداشت
بازداشت وکلای دادگستری بدون اعلام روشن دلایل و محل نگهداری، پرسش‌هایی جدی درباره رعایت حقوق بازداشت‌شدگان ایجاد می‌کند.
اعلام اتهامات، امکان تماس با خانواده، دسترسی به وکیل و اطلاع‌رسانی درباره مرجع قضایی رسیدگی‌کننده از تضمین‌های اساسی حقوق متهمان است.
در پرونده رضا اکبری عدل و محمد اسمعیلی علافی، هنوز هیچ‌یک از این موضوعات به‌طور رسمی روشن نشده است.
اطلاع‌رسانی فوری درباره وضعیت آنان و فراهم‌کردن امکان ارتباط با خانواده و وکیل، از ضروری‌ترین اقدامات در این پرونده محسوب می‌شود.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- محسن واحدیان عظیمی؛ بازپرس بی‌رحم پرونده‌های امنیتی در مشهد
- گزارشگر ویژه سازمان ملل با اعتصاب غذای ۲۴ ساعته به کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» پیوست
بررسی حقوقی پرونده رضا اکبری عدل و محمد اسمعیلی علافی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران به‌دلیل محدودکردن حقوق شهروندان و مغایرت با موازین دادرسی عادلانه همواره مورد انتقاد بوده‌اند. بررسی این پرونده به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه برای نشان‌دادن رعایت‌نشدن حتی همین قوانین صورت می‌گیرد.
ابهامات حقوقی پرونده
مهم‌ترین ابهامات پرونده، اعلام‌نشدن دلایل بازداشت، محل نگهداری، عناوین اتهامی و وضعیت دسترسی این دو وکیل به خانواده و وکیل مدافع است.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۳۲ قانون اساسی بر قانونی‌بودن بازداشت و تفهیم اتهام تأکید دارد. اصل ۳۵ حق برخورداری از وکیل و اصل ۳۷ اصل برائت را به رسمیت می‌شناسد. مواد ۴۸ و ۵۰ قانون آیین دادرسی کیفری نیز به حقوق متهم در دسترسی به وکیل و اطلاع‌رسانی به خانواده مربوط‌اند.
موارد نقض قانون
بی‌خبری خانواده‌ها از محل نگهداری و اعلام‌نشدن وضعیت حقوقی بازداشت‌شدگان، نگرانی جدی درباره رعایت این تضمین‌های قانونی ایجاد می‌کند. مقام‌های مسئول موظف‌اند وضعیت این دو وکیل و دلایل بازداشت آنان را روشن کنند.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بین‌المللی
بازداشت رضا اکبری عدل و محمد اسمعیلی علافی و بی‌خبری از محل نگهداری آنان، نگرانی درباره حق آزادی و امنیت شخصی را مطرح می‌کند. مواد ۳، ۹، ۱۰ و ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر امنیت فردی، ممنوعیت بازداشت خودسرانه، دادرسی عادلانه و اصل برائت تأکید دارند. ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی نیز بر قانونی‌بودن بازداشت و اطلاع متهم از دلایل آن تأکید می‌کند. استقلال حرفه وکالت نیز از تضمین‌های ضروری دفاع مؤثر است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک