محبوبه شعبانی، ۳۳ ساله و ساکن مشهد، از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده است؛ مصداق اصلی اتهامات مطرحشده علیه او، بنا بر اطلاعات دریافتی، امدادرسانی و انتقال معترضان مجروح به مراکز درمانی در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ عنوان شده است
کانون حقوق بشر ایران، یک شنبه ۵ مهرماه ۱۴۰۵ – محبوبه شعبانی، شهروند ۳۳ ساله ساکن مشهد، توسط شعبه اول دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده است. حکم اعدام محبوبه شعبانی روز شنبه ۴ مهرماه ۱۴۰۵ بهطور رسمی به وکیل مدافع او ابلاغ شده است. بر اساس اطلاعات موجود، اتهام اصلی مطرحشده علیه او «اقدام عملیاتی جهت تحکیم اسرائیل، آمریکا و عوامل وابسته به گروههای اپوزیسیون» عنوان شده؛ اتهامی که پیشتر در مرحله بازپرسی تحت عنوان «محاربه» مورد رسیدگی قرار گرفته بود. در گزارشهای مربوط به پرونده، امدادرسانی و جابهجایی معترضان مجروح با موتورسیکلت شخصی، بهعنوان مصداق اصلی اقدامات منتسب به او مطرح شده است.
صدور حکم اعدام برای محبوبه شعبانی
بر اساس اطلاعات دریافتی، شعبه اول دادگاه انقلاب مشهد پس از رسیدگی به پرونده محبوبه شعبانی، او را به اعدام محکوم کرده است.
جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات وی روز ۱۰ شهریورماه ۱۴۰۵ در همین شعبه برگزار شده بود و حکم صادرشده در روز شنبه ۴ مهرماه به وکیل مدافع او ابلاغ شده است.
اتهام مطرحشده علیه محبوبه شعبانی، «اقدام عملیاتی جهت تحکیم اسرائیل، آمریکا و عوامل وابسته به گروههای اپوزیسیون» عنوان شده است. این اتهام در حالی مطرح شده که در مرحله بازپرسی، پرونده او با عنوان اتهامی «محاربه» مورد رسیدگی قرار گرفته بود.
امدادرسانی به مجروحان اعتراضات؛ محور اتهامات
بر اساس اطلاعات موجود، یکی از محورهای اصلی پرونده محبوبه شعبانی، اقدامات او برای کمک به معترضان مجروح در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ بوده است.
گفته شده است که او با استفاده از موتورسیکلت شخصی خود، شماری از معترضان مجروح را به مراکز درمانی منتقل کرده و به آنان امدادرسانی کرده است.
جزئیات بیشتری درباره مستندات قضایی مورد استناد دادگاه و نحوه انتساب دقیق سایر اقدامات به محبوبه شعبانی در اطلاعات منتشرشده ارائه نشده است.
بازداشت با خشونت در مشهد
محبوبه شعبانی شامگاه ۱۳ بهمنماه ۱۴۰۴، در جریان اعتراضات سراسری، توسط نیروهای اداره اطلاعات در میدان آزادی مشهد بازداشت شد.
بر اساس اطلاعات دریافتی، بازداشت او حدود ساعت هشت شب و با توسل به خشونت شدید و ضربوشتم صورت گرفته است.
او پس از بازداشت به زندان منتقل شد و اکنون با صدور حکم اعدام در انتظار ادامه روند قضایی پرونده خود است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حمیدرضا کریمی؛ دفاع از اعدام رضا رسایی تا تهدید معترضان کرمانشاه
- زندان قزلحصار کرج، زادگاه تابوت و قفس – ویدئو به همراه تصاویر مستند
شرایط شکننده محبوبه شعبانی در زندان
از سوی دیگر، شرایط شخصی و خانوادگی محبوبه شعبانی نیز موجب افزایش نگرانیها درباره وضعیت او شده است. بر اساس اطلاعات موجود، او فاقد سرپرست و خانواده است و در نتیجه، در شرایط بسیار شکنندهای قرار دارد.
گزارش کانون حقوق بشر ایران درباره بند «آرامش» زندان وکیلآباد مشهد نیز نام محبوبه شعبانی را در میان زنان بازداشتشده مرتبط با اعتراضات آورده است. این گزارش از ازدحام شدید بازداشتشدگان اعتراضات در زندان وکیلآباد و ادامه نگهداری شماری از زنان معترض در بند آرامش و قرنطینه خبر داده است.
در همان گزارش، آمده است که بسیاری از بازداشتشدگان اعتراضات در شرایطی نگهداری میشوند که اصل تفکیک جرائم رعایت نشده و شماری از آنان با محدودیت در دسترسی به وکیل انتخابی و روندهای غیرشفاف قضایی مواجه هستند.
ابهامات پرونده و حکم اعدام
صدور حکم اعدام برای محبوبه شعبانی در حالی صورت گرفته که اطلاعات عمومی منتشرشده درباره پرونده، جزئیات کامل ادله و مستندات قضایی مورد استناد دادگاه را روشن نمیکند.
از سوی دیگر، تبدیل موضوعاتی مانند امدادرسانی به مجروحان اعتراضات به مبنای اتهامات سنگین، ضرورت بررسی دقیق مستندات پرونده، نحوه بازداشت و شرایط رسیدگی قضایی را برجسته میکند.
بررسی حقوقی پرونده محبوبه شعبانی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه و محدودکردن حقوق متهمان همواره مورد انتقاد بودهاند. بررسی این پرونده بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه برای نشاندادن ضرورت رعایت حتی همین مقررات انجام میشود.
اصل ۳۲ قانون اساسی بر لزوم تفهیم اتهام و رعایت تشریفات قانونی در بازداشت تأکید دارد و اصل ۳۵ نیز حق برخورداری از وکیل را به رسمیت میشناسد. اصل ۳۸ قانون اساسی نیز هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاعات را ممنوع کرده است.
در پرونده محبوبه شعبانی، بررسی نحوه بازداشت، مستندات اتهام، روند رسیدگی و رعایت حقوق دفاعی او اهمیت ویژه دارد.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر حق حیات تأکید دارد و ماده ۵ هرگونه شکنجه و رفتار ظالمانه یا غیرانسانی را ممنوع میکند. همچنین ماده ۱۰ این اعلامیه بر حق هر فرد برای برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی تأکید دارد.
با توجه به صدور حکم اعدام برای محبوبه شعبانی، ضرورت بررسی مستقل روند دادرسی، ادله پرونده و امکان برخورداری او از دفاع مؤثر، بیش از پیش اهمیت پیدا میکند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک