بر اساس گزارشهای دریافتی از خانوادههای بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در کرج، چهار نفر از متهمان یک پرونده ۱۴ نفره با حکم اعدام مواجه شدهاند. خانوادهها همچنین از اجرای مکرر اعدام نمایشی، محرومیت زندانیان از وکیل و تلاش مأموران برای گرفتن اعترافات اجباری خبر دادهاند. شماری از بازداشتشدگان این پرونده نوجوانان ۱۷ ساله و جوانان ۱۸ ساله هستند
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۱۵ آبانماه ۱۴۰۵ – گزارشهای دریافتی از وضعیت ۱۴ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در منطقه اسلامآباد کرج، معروف به زورآباد، حاکی از صدور حکم اعدام برای چهار متهم و اعمال فشارهای شدید جسمی و روانی بر زندانیان است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده از سوی خانوادهها، این افراد در بندهای ۲ و ۱۶ و سلولهای انفرادی زندان مرکزی کرج نگهداری میشوند. شماری از آنان در زمان بازداشت ۱۷ یا ۱۸ سال داشتهاند.
صدور حکم اعدام برای چهار متهم در پرونده اعتراضات کرج
بر اساس گزارش دریافتی، چهار نفر از متهمان این پرونده با حکم اعدام مواجه شدهاند:
- رضا زنگنه، ۲۷ ساله
- حمید کاظمی
- حسین دیوبند
- حسین میهمی
رسیدگی به پرونده این افراد به شعبهای از دادگاه انقلاب کرج به ریاست قاضی سبزواری نسبت داده شده است.
اتهام مطرحشده علیه بازداشتشدگان، مشارکت در آتشزدن ساختمان دادسرای عمومی و انقلاب کرج در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ عنوان شده است.
به گفته منابع نزدیک به خانوادهها، متهمان این اتهامات را نپذیرفتهاند.
اطلاعاتی درباره جزئیات احکام، مستندات دادگاه و وضعیت تجدیدنظرخواهی ارائه نشده است.
گزارش اعدام نمایشی و شکنجه برای گرفتن اعترافات اجباری
خانوادههای زندانیان از اعمال فشارهای شدید روانی و جسمی علیه بازداشتشدگان خبر دادهاند.
بر اساس این گزارشها، مأموران بارها شماری از زندانیان را برای اجرای اعدام نمایشی به پای چوبه دار برده و سپس به محل نگهداری بازگرداندهاند.
به گفته خانوادهها، هدف از این اقدامات، وادارکردن زندانیان به توبه اجباری و پذیرش اتهاماتی بوده که آنان رد کردهاند.
اجرای اعدام نمایشی، بهویژه علیه نوجوانان و جوانان بازداشتشده، از مصادیق رفتارهای شکنجهآمیز و تهدیدکننده سلامت روانی زندانیان است.
امتناع زندانیان از اعترافات تلویزیونی در ۱۴ آبان
بر اساس اطلاعات دریافتی، روز پنجشنبه ۱۴ آبانماه ۱۴۰۵، مأموران برای تهیه مصاحبههای تلویزیونی از شماری از متهمان این پرونده اقدام کردند.
زندانیان از شرکت در مصاحبههای اجباری و بیان مطالب موردنظر بازجویان خودداری کردهاند.
خانوادهها همچنین گزارش دادهاند که متهمان در جریان رسیدگی قضایی از دسترسی به وکیل محروم بودهاند.
ادامه فشار برای گرفتن اعترافات، همراه با صدور احکام اعدام، نگرانیهای جدی درباره رعایت حقوق دفاعی این بازداشتشدگان ایجاد کرده است.
بازداشت نوجوانان و جوانان منطقه اسلامآباد کرج
بازداشتشدگان از ساکنان منطقه اسلامآباد، معروف به زورآباد، در کرج هستند؛ منطقهای کمبرخوردار که میان عظیمیه و خیابان برغان قرار دارد.
در میان متهمان این پرونده، نوجوانان ۱۷ ساله و جوانان ۱۸ ساله حضور دارند.
با توجه به حضور افراد زیر ۱۸ سال در میان بازداشتشدگان، مشخصشدن سن هر متهم در زمان وقوع اتهام و وضعیت حکم قضایی او اهمیت ویژهای دارد.
محرومیت از وکیل و گزارش شکنجه، نگرانی درباره وضعیت این نوجوانان و دیگر متهمان را افزایش داده است.
بررسی حقوقی پرونده بازداشتشدگان کرج بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران بهدلیل محدودکردن حقوق انسانها و مغایرت با موازین دادرسی عادلانه همواره مورد انتقاد بودهاند. بررسی این پرونده به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه برای نشاندادن رعایتنشدن حتی همین مقررات است.
ابهامات حقوقی پرونده
مبنای صدور احکام اعدام، نحوه رسیدگی به اتهامات، وضعیت وکلای مدافع، سن دقیق متهمان و چگونگی بررسی گزارشهای شکنجه روشن نیست.
مواد قانونی مرتبط
اصول ۳۵، ۳۷ و ۳۸ قانون اساسی بر حق برخورداری از وکیل، اصل برائت و ممنوعیت شکنجه برای گرفتن اقرار تأکید دارند.
ماده ۱۶۹ قانون مجازات اسلامی نیز اعتراف ناشی از شکنجه، اکراه یا اجبار را فاقد اعتبار میداند.
موارد نقض قانون
محرومیت از وکیل، اعدام نمایشی و تلاش برای اخذ اعتراف اجباری، با حقوق قانونی متهمان و الزامات دادرسی عادلانه تعارض دارد.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر
مواد ۳، ۵، ۱۰ و ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر حق حیات، منع شکنجه، دادرسی عادلانه و اصل برائت تأکید دارند.
مواد ۶، ۷ و ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی نیز این حقوق را تضمین میکنند.
بر اساس ماده ۳۷ کنوانسیون حقوق کودک، صدور حکم اعدام برای جرائمی که فرد پیش از ۱۸سالگی مرتکب شده، ممنوع است.
همچنین اجرای اعدام نمایشی و تهدید مکرر زندانیان به مرگ، با ممنوعیت شکنجه و رفتارهای ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز تعارض دارد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
