بخشی از نقض حقوق بشر این هفته شامل اجرای دستکم ۱۲ حکم اعدام، گزارش بازداشت یا انتقال به زندان بیش از ۵۰ شهروند و پلمب ۲۵ واحد صنفی و عمومی، میباشد
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ – بررسی خبرهای منتشرشده از ابتدای روز شنبه ۲۱ تا پایان جمعه ۲۷ شهریورماه، از تداوم اجرای احکام اعدام، گسترش بازداشتهای امنیتی، بیخبری از زندانیان و افزایش برخورد با اماکن عمومی و واحدهای صنفی حکایت دارد.
در این بازه زمانی، اجرای حکم اعدام دستکم ۱۲ زندانی در هفت زندان ثبت شد. همچنین، خبرهای منتشرشده به بازداشت یا انتقال به زندان بیش از ۵۰ شهروند اشاره داشتند. بخش قابلتوجهی از این افراد بدون ارائه حکم قضایی بازداشت شدند و درباره اتهام رسمی و محل نگهداری آنان اطلاعاتی منتشر نشد.
پلمب دستکم ۲۵ واحد صنفی و عمومی در پنج شهر نیز بخش دیگری از موارد نقض حقوق شهروندان در این هفته بود. در بازه مورد بررسی، خبر مستقلی درباره شلیک به کولبران یا سوختبران منتشر نشد.
اجرای دستکم ۱۲ حکم اعدام در هفت زندان
احکام اعدام در زندانهای جیرفت، زاهدان، زابل، ایرانشهر، دستگرد اصفهان، مرکزی ایلام و قزلحصار اجرا شد. بیشتر زندانیان بابت اتهامهای مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند. در میان اعدامشدگان، نام رضوان اصغرزاده، زن ۴۵ ساله و مادر شش فرزند، دیده میشود.
| نام زندانی | مشخصات اعلامشده | زندان محل اعدام |
| یوسف آبیل | حدود ۲۹ ساله، متأهل و پدر یک فرزند | زندان جیرفت |
| فرزاد احمدپور | حدود ۳۵ ساله، متأهل و پدر یک فرزند | زندان جیرفت |
| اصغر پیشآهنگ | ۳۳ ساله، متأهل و پدر سه فرزند | زندان زاهدان |
| خلیل افغان | ۲۵ ساله و تبعه افغانستان | زندان زاهدان |
| امانالله نظرخانی | اهل شهرستان زهک | زندان زابل |
| هاشم رخشانی | ۳۴ ساله، متأهل و پدر دو فرزند | زندان زابل |
| محمد موسیزهی | ۳۴ ساله، متأهل و پدر دو فرزند | زندان ایرانشهر |
| هوشنگ سلطانی | ۳۷ ساله و اهل بندرلنگه | زندان دستگرد اصفهان |
| عبدالرحیم نارویی روزنه | ۴۷ ساله و پدر ۹ فرزند | زندان دستگرد اصفهان |
| فریدون اکبرزاده | اهل شهرستان سرابله | زندان مرکزی ایلام |
| رضوان اصغرزاده | ۴۵ ساله و مادر شش فرزند | زندان دستگرد اصفهان |
| مهرداد اسدی | مشخصات تکمیلی منتشر نشده است | زندان قزلحصار |
همزمان، دستکم شش مورد صدور یا تأیید حکم اعدام نیز گزارش شد. حسین رسولینسب، از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در شاندیز، با اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شد. حکم اعدام امید گودرزوند چگینی از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ توسط دیوان عالی کشور تایید شده است. پرونده علیرضا سپاهی نیز پس از رد اعاده دادرسی برای اجرای حکم به اجرای احکام فرستاده شد.
بازداشتهای امنیتی و ادامه بیخبری از شهروندان
بازداشتهای این هفته در اشنویه، ارومیه، کامیاران، کرج، گرگان، دیواندره، مهاباد، سنندج، شیراز، قروه، شفت، حمیدیه، شوشتر، شوش، پیرانشهر، اهواز و استان گیلان ثبت شد. در اغلب پروندهها، اتهام رسمی اعلام نشده است.
| نام و مشخصات | محل بازداشت یا انتقال |
| عبدالباسط باپیری، خالق حقیقتخواه، رحیم ارشدی، سوران بایزیدی، فخرالدین ابراهیمی و رضا رشیدنیا | اشنویه |
| فرهنگ دهقان، مجید ابتهاج، واحد شعبانی، بهدار اسدی و صالح دربوبهچیچک | ارومیه |
| یاسر حسینی و محسن اسدی، از کسبه کامیاران | کامیاران |
| احمد حاجیپور | اشنویه |
| ناصر بهمنیاری، ۶۷ ساله و دبیر اخراجشده | کرج |
| امین شیرافکن، ۴۸ ساله، و علیرضا حاجتمند، ۲۰ ساله | گرگان |
| دنیا ویسی | دیواندره |
| حسن رودگر | زندان نوشهر |
| هیوا عبداللهی | مهاباد |
| حاصل فقری، ۳۱ ساله | مهاباد |
| جلال خدامرادی، ۴۶ ساله، و محسن حسینپناهی، ۳۷ ساله | سنندج |
| باربد سپهری، ۲۱ ساله؛ ارشیا جابری، ۱۹ ساله؛ سارینا زائری | شیراز |
| رشید حسامی، معلم | قروه |
| یک شهروند ۲۵ ساله با هویت نامشخص | شفت |
| جاسم سواعدی، متولد ۱۳۶۳ | حمیدیه |
| مدیر رستوران سحرخیزان | رشت |
| محمد رفیع صادقی، معلم بازنشسته | محل نامشخص |
| مهدی خالدی، فیلمبردار | شوشتر |
| محمد کعبی، شاعر و فعال فرهنگی | شوش |
| یک زن ۲۶ ساله با هویت نامشخص | ماسال |
| آرتین رستمی، ۱۹ ساله | زندان تهران بزرگ |
| آرژین جوندی، نوجوان ۱۶ ساله | پیرانشهر |
| مهدی ناصری و عارف ناصری | اهواز و شادگان |
| ۱۳ شهروند با هویتهای اعلامنشده | استان گیلان |
| زهرا نقشینه، وکیل دادگستری | تبریز |
همچنین گزارشهایی درباره ادامه بازداشت و بیخبری از سارا شمسایی، ابوالفضل و حسین قشقایی، محمدرضا محمدنژاد، صدیق نادری، سعدالله شفیعی، آزاد محمدی، عبدالرزاق میرکی، محمدانس اللهدادزاده، یوسف کلونکزاده، احمد کیشمس، بهمن مدیرزاده، محمدرضا مستان سلجوقی، شیخ زاهد شهابی و شماری از شهروندان اهل سنت اهواز منتشر شد.
پلمب دستکم ۲۵ واحد صنفی و عمومی
در این هفته یک مجتمع تفریحی در زابل، چهار آرایشگاه زنانه در کاشان، شش واحد صنفی در خاش، یک رستوران در رشت و ۱۳ واحد صنفی در نیشابور پلمب شدند.
دلایل اعلامشده برای این اقدامات شامل «رعایتنکردن شئونات اسلامی»، موضوعات مرتبط با حجاب اجباری، انتشار محتوا در شبکههای اجتماعی و تخلفات نامشخص صنفی بود. پلمب رستوران سحرخیزان رشت پس از انتشار یک ویدئوی طنز درباره حجاب اجباری انجام شد و مدیر آن نیز بازداشت شد.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حسین فاضلی هریکندی؛ از سرکوب اعتراضات تا دفاع از اعدام معترضان
- اسامی ۸۷ مقام مرتبط با جنایت علیه بشریت در گزارش عفو بینالملل
بررسی حقوقی گزارش بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها به دلیل مغایرت با دادرسی عادلانه و محدودکردن حقوق شهروندان مورد انتقاد قرار گرفتهاند. بررسی این گزارش براساس قوانین داخلی به معنای تأیید آنها نیست؛ هدف، نشاندادن مواردی است که حتی همین مقررات نیز رعایت نشدهاند.
مواد قانونی مرتبط
اصول ۲۲، ۳۲، ۳۵، ۳۷، ۳۸ و ۳۹ قانون اساسی بر مصونیت جان و حیثیت اشخاص، قانونیبودن بازداشت، حق برخورداری از وکیل، اصل برائت، منع شکنجه و ممنوعیت هتک حرمت بازداشتشدگان تأکید دارند. بازداشت بدون ارائه حکم، انتقال به مکان نامعلوم، بیخبری خانواده و اعلامنشدن اتهام میتواند با این اصول مغایر باشد.
بررسی موضوع از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بینالمللی
اجرای اعدام، بازداشت خودسرانه، محرومیت از وکیل، بیخبری خانواده و مجازات شهروندان به دلیل بیان دیدگاه یا فعالیت در فضای مجازی، نگرانیهایی جدی درباره نقض حق حیات، آزادی بیان، امنیت فردی و دادرسی عادلانه ایجاد میکند.
مواد ۳، ۵، ۹، ۱۰ و ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر و مواد ۶، ۷، ۹، ۱۴ و ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، بر حق حیات، منع شکنجه، منع بازداشت خودسرانه، برخورداری از دادرسی عادلانه و آزادی بیان تأکید دارند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک