موج جدید اعدام ها در ایران به منظور مقابله با اعتراضات سراسری و مطالبات فزاینده مردم برای آزادی و عدالت است. حکومت با تشدید سرکوب تلاش دارد از گسترش اعتراضات جلوگیری کند
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵، پنج زندانی در زندانهای گرگان، اراک، کرمان، یاسوج و نیشابور اعدام شدند. اتهام یک تن از زندانیان اعدام شده امنیتی بود. تاریخ اعدام یکی از زندانیان نیز اسفندماه ۱۴۰۴ می‌باشد.
اعدام حبیب رخمشاه در زندان گرگان
بامداد چهارشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵، حبیب رخمشاه در زندان گرگان اعـدام شد. وی ۵۲ ساله، فرزند نصرالدین، متاهل و پدر ۵ فرزند، اهل روستای ارازگل فندرسک گرگان بود. او در سال ۱۳۹۹ به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعـدام محکوم شده بود.
اعدام میلاد درویشی در زندان اراک
سحرگاه چهارشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵، میلاد درویشی در زندان اراک اعدام شد. وی پدر یک فرزند بود که پیش‌تر به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام علی‌سینا مصطفوی در زندان کرمان
صبحگاه چهارشنبه ۲۲مهرماه ۱۴۰۵، علی‌سینا مصطفوی در زندان کرمان اعـدام شد. وی ۳۹ ساله، اهل شهرستان بم بود. وی در اوایل سال ۱۴۰۵ به اتهام امنیتی بازداشت و به اعـدام محکوم شده بود.
اعدام سالار رشید‌زاده در زندان یاسوج
بامداد چهارشنبه ۱۵ مهرماه ۱۴۰۵، سالار رشید‌زاده در زندان یاسوج اعـدام شد. وی ۴۹ ساله، متاهل و پدر ۳ فرزند، اهل قزوین و ساکن امام‌زاده حسن تهران بود. او ۴ سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعـدام محکوم شده بود.
اعدام در اسفندماه ۱۴۰۴
اعدام محمد حکیمی در زندان نیشابور
بامداد چهارشنبه ۲۷ اسفندماه ۱۴۰۴، محمد حکیمی در زندان نیشابور اعـدام شد. وی پیش‌تر به اتهام قتل بازداشت و به اعـدام محکوم شده بود.
به دلیل قطع اینترنت و شروع جنگ خبر این اعدام تا کنون اطلاع رسانی نشده بود.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اعدام مجید نیک‌اندیش و علی همتی؛ دو بازداشت‌شده اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در مشهد اعدام شدند
- اعدام علیرضا سپاهی و علیرضا رئیسی؛ ابهام در دادرسی و اعترافات اجباری پرونده «میدان علیخانی» + کلیپ
- اعدام سیاوش جمشیدی خیرآبادی؛ ابهام در حق دفاع، روند بازجویی و دادرسی
اعـدام؛ مجازاتی در تعارض با حق بنیادین حیات
اعدام، به‌عنوان شدیدترین مجازات کیفری، با حق حیات به‌عنوان بنیادی‌ترین حق انسانی در تعارض است. ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر، حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی را برای هر انسان به رسمیت می‌شناسد؛ در حالی که اجرای اعـدام این حق را به‌صورت کامل و برگشت‌ناپذیر سلب می‌کند. در صورت وقوع خطای قضایی، امکان جبران چنین حکمی وجود ندارد و نمونه‌های متعددی از محکومیت‌های نادرست در جهان ثبت شده است.
اعـدام و تعهدات بین‌المللی
مجازات اعـدام علاوه بر حق حیات، از منظر شرایط نگهداری محکومان و آثار روانی انتظار اجرای حکم می‌تواند با ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز نیز در تعارض باشد. ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران به آن پیوسته، حق حیات را به رسمیت می‌شناسد و اعمال اعـدام را، حتی در کشورهای دارای این مجازات، به محدودترین شرایط و رعایت کامل تضمین‌های دادرسی عادلانه مشروط می‌کند.
دسترسی به وکیل، حق دفاع مؤثر، استقلال دادگاه و امکان تجدیدنظر از مهم‌ترین این تضمین‌ها هستند. در پرونده‌های سیاسی و امنیتی، نگرانی درباره نبود شفافیت، محدودیت حقوق دفاعی، اعترافات اجباری و فقدان نظارت مستقل، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
نقض حقوق بشر و حق حیات
صدور و اجرای حکم اعـدام، به دلیل ماهیت برگشت‌ناپذیر آن، یکی از جدی‌ترین اشکال سلب حق حیات محسوب می‌شود. هنگامی که پرونده با ابهام قضایی، محدودیت دسترسی به وکیل، اعترافات اجباری یا فشارهای امنیتی همراه باشد، نگرانی درباره نقض دادرسی عادلانه افزایش می‌یابد. از همین رو، بسیاری از نهادهای حقوق بشری خواستار توقف اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو کامل این مجازات هستند.
مهم‌ترین مواد و اسناد مرتبط
قطعنامه‌های مجمع عمومی سازمان ملل: درخواست از دولت‌ها برای تعلیق اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو این مجازات.باره توقف اعــدام: جامعه جهانی بارها از دولت‌ها خواسته است با تعلیق اجرای احکام اعـدام، زمینه لغو کامل این مجازات را فراهم کنند.
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات، آزادی و امنیت شخصی.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز.
ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی.
ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حق ذاتی حیات و محدودیت‌های اعمال مجازات اعـدام.
ماده ۱۴ میثاق: حق محاکمه منصفانه، دسترسی به وکیل و دفاع مؤثر.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک