زندان شیبان اهواز؛ مسمومیت غذایی گسترده بیش از نیمی از زندانیان

مسمومیت اخیر در زندان شیبان اهواز بار دیگر توجه افکار عمومی را به شرایط وخیم این زندان جلب کرده است. نبود امکانات درمانی، کیفیت پایین غذا و تراکم بالای زندانیان موجب شده این زندان در زمره بدنام‌ترین زندان‌های کشور قرار گیرد

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۴ – بیش از نیمی از زندانیان زندان شیبان اهواز در روزهای اخیر دچار مسمومیت غذایی شده‌اند؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره شرایط بهداشتی و نبود امکانات پزشکی در این زندان بدنام را دوچندان کرده است. منابع داخلی از شیوع گسترده اسهال و استفراغ میان زندانیان خبر داده‌اند و گفته‌اند علت این وضعیت، مصرف مرغ‌های فاسد و غیربهداشتی بوده است.

زندان شیبان اهواز، انتقال زندانی سیاسی فارس عموری(رماحی) به سلول انفرادی — زندان شیبان اهواز،

علت مسمومیت زندانیان

زندانیان گزارش داده‌اند که در هفته‌های اخیر غذای اصلی آنان تنها مرغ بوده است. این مرغ‌ها رنگی غیرعادی، تیره و متمایل به قهوه‌ای داشته و به گفته برخی زندانیان، به نظر می‌رسد بخشی از آن‌ها از قبل مریض یا حتی مرده بوده‌اند. همین موضوع باعث بروز مسمومیت گسترده در میان جمعیت زندانیان شده است. زندانیان می‌گویند علیرغم اعتراض‌های مکرر، هیچ اقدام فوری برای تغییر در کیفیت غذا صورت نگرفته و وضعیت همچنان بحرانی است.

کمبود امکانات پزشکی

زندان شیبان با حدود چهار هزار زندانی، تنها یک پزشک زندانی و یک پزشک شیفت اداری در اختیار دارد. همچنین یک بهدار مسئولیت بهداری را بر عهده دارد. این میزان کادر درمانی حتی برای یک بخش کوچک بیمارستان هم کافی نیست، چه رسد به زندانی با جمعیتی چند هزار نفره. به همین دلیل، روند رسیدگی به زندانیان بیمار بسیار کند و اغلب همراه با بی‌توجهی است. در مورد مسمومیت اخیر نیز زندانیان تأکید کرده‌اند که دارو و درمان کافی در دسترس نیست و بسیاری مجبورند درد و بیماری خود را بدون هیچ رسیدگی تحمل کنند.

احمد کی‌شمس، بازداشت و ۸ماه بلاتکلیفی در زندان شیبان اهواز۲

بدنامی زندان شیبان

زندان شیبان اهواز سال‌هاست به عنوان یکی از بدنام‌ترین زندان‌های کشور شناخته می‌شود. گزارش‌های مکرر حاکی از آن است که این زندان نه تنها از نظر امکانات درمانی و غذایی، بلکه از نظر وضعیت بهداشتی و حقوق انسانی زندانیان نیز در شرایط بحرانی قرار دارد. وجود جمعیت بالای زندانیان در فضایی محدود، کیفیت بسیار پایین آب و غذا، و نبود مراقبت‌های پزشکی، این زندان را به مکانی خطرناک برای زندانیان بدل کرده است.

بحران بهداشتی و غذایی

مشکل غذا و بهداشت در زندان شیبان موضوع تازه‌ای نیست. زندانیان بارها گفته‌اند که کیفیت غذا به قدری پایین است که در بسیاری موارد قابل خوردن نیست. آب آشامیدنی نیز از نظر بهداشتی مشکلات جدی دارد و باعث بیماری‌های گوارشی مکرر میان زندانیان شده است. با وجود این شرایط، فروشگاه زندان نیز اجناس را با قیمت‌هایی بسیار بالاتر از بازار آزاد به زندانیان عرضه می‌کند و عملاً امکان دسترسی آنان به مواد غذایی سالم و ضروری را محدود می‌سازد.

تراکم بالای زندانیان و نبود فضای کافی

با توجه به جمعیت بالای زندانیان در شیبان، امکانات موجود به هیچ وجه پاسخگوی نیازهای آنان نیست. در حالی که استانداردهای بین‌المللی برای نگهداری زندانیان بر لزوم فضای کافی، بهداشت و دسترسی به امکانات درمانی تأکید دارند، در این زندان تراکم بالای زندانیان در بندها باعث افزایش احتمال شیوع بیماری و مسمومیت‌های دسته‌جمعی شده است.

واکنش مسئولان و سکوت رسانه‌ای

تا این لحظه هیچ مقام رسمی درباره مسمومیت گسترده در زندان شیبان اظهارنظری نکرده است. رسانه‌های حکومتی نیز عمدتاً سکوت اختیار کرده‌اند. منابع مستقل می‌گویند سکوت مقامات در برابر چنین بحران‌هایی نشان‌دهنده تلاش برای پنهان‌سازی ابعاد واقعی مشکلات در زندان‌هاست. این سکوت همچنین نگرانی خانواده زندانیان را دوچندان کرده است؛ چرا که آنان هیچ اطلاعی از وضعیت سلامتی عزیزان خود ندارند.

پیامدهای احتمالی مسمومیت

کارشناسان هشدار می‌دهند که مسمومیت غذایی در زندانیان می‌تواند پیامدهای جدی و حتی مرگبار داشته باشد، به‌ویژه وقتی به خدمات درمانی و دارویی دسترسی وجود نداشته باشد. در زندان شیبان که شمار زیادی زندانی سالمند یا بیمار وجود دارد، این خطر بیش از پیش جدی است. ادامه چنین شرایطی می‌تواند به بحرانی انسانی منجر شود.

نقض حقوق بشر در زندان شیبان

حق برخورداری از سلامت (ماده ۱۲ میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی): زندانیان به خدمات درمانی و غذایی سالم دسترسی ندارند.
ممنوعیت رفتار بی‌رحمانه و غیرانسانی (ماده ۷ میثاق حقوق مدنی و سیاسی): محروم کردن زندانیان از غذای سالم و دارو مصداق رفتار غیرانسانی است.
حق دسترسی به غذا و آب سالم (ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر): کیفیت پایین غذا و آب در شیبان این حق اساسی را نقض می‌کند.
حق برخورداری از شرایط انسانی در بازداشت (قواعد نلسون ماندلا): شرایط زندان شیبان با استانداردهای بین‌المللی فاصله‌ای عمیق دارد.

مسمومیت اخیر در زندان شیبان اهواز بار دیگر توجه افکار عمومی را به شرایط وخیم این زندان جلب کرده است. نبود امکانات درمانی، کیفیت پایین غذا و تراکم بالای زندانیان موجب شده این زندان در زمره بدنام‌ترین زندان‌های کشور قرار گیرد. در حالی که خانواده‌ها نگران سلامتی عزیزان خود هستند، مقامات همچنان سکوت کرده و اقدامی برای رفع بحران انجام نداده‌اند.