تصمیم بوگوتا پس از افزایش نگرانیهای امنیتی و حقوق بشری؛ سپاه طی یک سال گذشته با موج تازهای از اقدامات و محدودیتهای بینالمللی روبهرو شده است
جمعه ۳ مهرماه ۱۴۰۵ – کلمبیا روز ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۲ مهرماه ۱۴۰۵ اعلام کرد که روابط دیپلماتیک خود با حکومت ایران را که از ۱۹ سپتامبر بهطور رسمی قطع شده بود، پایان داده و همزمان سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار داده است. وزارت خارجه کلمبیا این تصمیم را با نگرانیهای امنیت ملی و منطقهای، ادعا درباره ارتباط حکومت ایران با گروههای تروریستی و نارکوتروریستی، نقض حقوق بشر، حملات منطقهای و ممانعت از فعالیتهای راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی مرتبط دانسته است. در بیانیه جداگانهای نیز دولت کلمبیا سپاه را تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی توصیف کرده است.
کلمبیا سپاه را گروه تروریستی اعلام کرد
وزارت خارجه کلمبیا اعلام کرده است که سپاه، به دلیل آنچه سرکوب مردم در داخل ایران و انجام عملیات مخفیانه فراتر از مرزهای کشور خوانده شده، بهعنوان یک گروه تروریستی شناسایی شده است.
در پی این تصمیم، کلمبیا اعلام کرده کنترلهای امنیتی خود را برای جلوگیری از ورود افراد مرتبط با سپاه به خاک این کشور افزایش خواهد داد. این تصمیم در ۲۴ سپتامبر اعلام شد و همزمان با اعلام رسمی قطع روابط دیپلماتیک با حکومت ایران صورت گرفت.
قطع روابط دیپلماتیک از ۱۹ سپتامبر
وزارت خارجه کلمبیا اعلام کرده است که قطع روابط دیپلماتیک با حکومت ایران از ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶ اجرایی شده است. با این حال، این تصمیم به معنای قطع روابط کنسولی نیست و کلمبیا تصریح کرده است که ترتیبات کنسولی بر اساس کنوانسیونهای وین ادامه خواهد داشت.
دولت کلمبیا دلایل این تصمیم را مجموعهای از مسائل امنیتی و سیاسی عنوان کرده است؛ از جمله نگرانی درباره ارتباط حکومت ایران با گروههای تروریستی و نارکوتروریستی، نقض حقوق بشر، حملات علیه کشورهای خارج از مناقشه خاورمیانه، وضعیت تنگه هرمز و آنچه کارشکنی در فعالیتهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بررسی برنامه هستهای ایران خوانده شده است.
سپاه در یک سال گذشته با فشارهای تازهای روبهرو شده است
تصمیم کلمبیا در شرایطی اتخاذ شده که طی یک سال گذشته، اقدامات بینالمللی علیه سپاه وارد مرحله تازهای شده است.
مهمترین تحول در این زمینه، تصمیم شورای اتحادیه اروپا در ۱۹ فوریه ۲۰۲۶ بود. اتحادیه اروپا در این تاریخ سپاه را به فهرست تروریستی خود اضافه کرد. بر اساس این تصمیم، داراییهای سپاه در کشورهای عضو اتحادیه اروپا مشمول مسدودسازی قرار گرفت و ارائه منابع مالی و اقتصادی به این نهاد برای فعالان اقتصادی اروپایی ممنوع شد.
این تصمیم پس از توافق سیاسی کشورهای عضو اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد و یکی از مهمترین تغییرات در رویکرد اروپایی نسبت به سپاه طی سالهای اخیر محسوب میشود.
بریتانیا نیز در سال ۲۰۲۶ محدودیتهای تازهای اعمال کرد
در ژوئیه ۲۰۲۶، بریتانیا نیز سپاه را تحت قانون جدید امنیت ملی بهعنوان یکی از نهادهای تهدیدکننده امنیت ملی این کشور معرفی کرد.
بر اساس تصمیم دولت بریتانیا، حمایت یا تبلیغ فعالیت سپاه و همچنین کمک یا دریافت منافع مادی از این نهاد میتواند جرم محسوب شود و برای برخی از این موارد مجازات حبس تا ۱۴ سال پیشبینی شده است.
چند ماه پیش از آن نیز دولت بریتانیا در اکتبر ۲۰۲۵ یک فرد را به دلیل تأمین مالی فعالیتهای سپاه تحریم کرده بود و سپاه را سازمانی قدرتمند توصیف کرد که مستقیماً به رهبر حکومت ایران گزارش میدهد.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حمیدرضا کریمی؛ دفاع از اعدام رضا رسایی تا تهدید معترضان کرمانشاه
- اسامی ۸۷ مقام مرتبط با جنایت علیه بشریت در گزارش عفو بینالملل
سابقه سپاه در سرکوب داخلی و فعالیت برونمرزی
سپاه از زمان تشکیل در سال ۱۹۷۹، علاوه بر نقش نظامی، به یکی از مهمترین نهادهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی در ساختار قدرت ایران تبدیل شده است.
وزارت خارجه آمریکا در گزارشهای خود درباره تروریسم، سپاه و بهویژه نیروی قدس آن را در ارتباط با حمایت از گروههای مسلح غیردولتی در خاورمیانه و فعالیتهای برونمرزی مورد بررسی قرار داده است. این گزارشها همچنین به نقش سپاه در سیاست داخلی و نفوذ آن در بخشهای گستردهای از اقتصاد ایران اشاره کردهاند.
سپاه همچنین در داخل ایران نقشی مهم در سرکوب اعتراضات و برخورد امنیتی با مخالفان داشته است. تصمیم اخیر کلمبیا نیز صراحتاً به سرکوب مردم ایران و عملیات مخفیانه فراتر از مرزهای ایران بهعنوان بخشی از مبنای تصمیم خود اشاره میکند.
کلمبیا؛ تصمیمی فراتر از یک اختلاف دیپلماتیک
قرار دادن سپاه در فهرست گروههای تروریستی توسط کلمبیا، در کنار قطع روابط دیپلماتیک، تنها یک اختلاف سیاسی میان دو کشور نیست؛ بلکه اقدامی است که مستقیماً ساختار امنیتی و نظامی حکومت ایران را هدف قرار داده است.
کلمبیا اعلام کرده است که تصمیم خود را بر اساس نگرانیهای امنیت ملی و نیمکرهای، مبارزه با جرایم فراملی و ارزیابی عملکرد سپاه و حکومت ایران اتخاذ کرده است.
از سوی دیگر، این تصمیم در ادامه روندی قرار میگیرد که طی یک سال گذشته با قرار گرفتن سپاه در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا و اعمال محدودیتهای تازه در بریتانیا همراه بوده است.
یک سال پرشتاب برای انزوای سپاه
از اکتبر ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶، سپاه با مجموعهای از اقدامات جدید در چند کشور و نهاد بینالمللی روبهرو شده است؛ از تحریم افراد مرتبط با تأمین مالی آن در بریتانیا، تا قرار گرفتن خود سپاه در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا و سپس تصمیم بریتانیا برای قرار دادن آن در چارچوب مقررات تهدید امنیت ملی. اکنون کلمبیا نیز با اعلام نامگذاری سپاه بهعنوان گروه تروریستی و قطع روابط دیپلماتیک با ایران، حلقه اقدامات رسمی علیه این نهاد را در آمریکای لاتین گسترش داده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک