اسامی۲۰۰ تن از جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ تنها قطره‌ای از دریای قربانیان سرکوب خونین

آمار جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ به هزاران نفر می‌رسد و ده‌ها هزار نفر نیز در جریان این اعتراضات بازداشت شده‌اند؛ بازداشت‌هایی که بسیاری از آن‌ها با بی‌خبری مطلق خانواده‌ها و ناپدیدسازی قهری همراه بوده است

فهرست رسمی در برابر واقعیتی پنهان‌شده

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۴ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – هم‌زمان با ادامه سرکوب سازمان‌یافته معترضان در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، فهرست اسامی 200 تن از جان‌باختگان منتشر شده است؛ فهرستی که به گفته منابع حقوق بشری، تنها بخش کوچکی از واقعیت تلخ شمار جان‌باختگان را بازتاب می‌دهد. نهادهای مستقل اعلام کرده‌اند آمار واقعی جان‌باختگان به هزاران نفر می‌رسد و این اسامی منتشرشده صرفاً نوک کوه یخ از یک فاجعه انسانی گسترده است. با گذشت هفته‌ها از آغاز اعتراضات سراسری علیه ساختار حاکم، گزارش‌ها از تشدید سرکوب خیابانی، بازداشت‌های گسترده و استفاده از خشونت مرگبار علیه معترضان حکایت دارد. در این میان، ثبت و اعلام اسامی جان‌باختگان به یکی از محورهای اصلی پیگیری نهادهای حقوق بشری تبدیل شده است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، کانون حقوق بشر ایران فهرستی شامل اسامی 200 تن از جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ را منتشر کرده است. این اقدام با هدف مستندسازی وقایع، مقابله با فراموشی سازمان‌یافته و جلوگیری از تحریف واقعیت صورت گرفته است. فعالان حقوق بشر تأکید دارند که اعلام عمومی اسامی جان‌باختگان نه‌تنها اقدامی نمادین، بلکه گامی ضروری برای حفظ حافظه جمعی جامعه است؛ حافظه‌ای که حکومت تلاش می‌کند آن را با سانسور، تهدید و قطع ارتباطات از بین ببرد.

کلیک کنید: برای مشاهده لیست کامل اسامی و عکس های جان باختگان راه آزادی به روز شده در ۴ بهمن

اسامی ۲۰۰ تن جان‌باختگان راه آزادی در زیر‌آمده است:

آبادان:

سعید تروند

آب‌پخش برازجان:

علی امانی، علیرضا پارسافر

آستانه اشرفیه:

پارسا ابیضی، شاهین آذرآتش

اراک

بابک جمالی، اسماعیل گنج گلی،آرمان حاجی یوسفی، مهرداد مشتاق، امیرحسین دولت‌آبادی، آرمیا فضلی، احمد انجفی، فرزانه توکلی، احسان اکبری، میثم صابری

اردبیل:

مبین اصلانی، علی شیرمحمدی

اسفراین:

جلیل میلانی

اسلام‌آ‌باد غرب

شیرزاد بالایی، رضا درویشی، سجاد کیانی، امیرحسین نادری، میلاد فرخی، نوید میرزایی، فرشید شکرسخن، جابر عبدی، مسعود سهامی، جواد نیازی، فردین فولادی، امیر نادری

اصفهان:

محسن رشیدی، سپهر موسوی فر، اسفندیار کاشی‌زاده، علی پولادستون، نیلوفر مسعودی،  راشد صالح، محراب گلستانی، امیرسالار بهمنی نژاد، سینا سرانوش، حبیب خوبی‌پور، پدرام سعیدی، محمد جباری، فاطمه طبیبی، ناصر موحدنیا، حمید فقیه، پژمان امینی باغبادرانی، آرزو عابدی

اندیمشک

شهاب فلاح‌پور

انزلی

آرش حسنی، میلاد میانه‌خواه

اهواز

ناجی سواری

ایلام:

سپهر حیدری

بابل

مهدی قدیمی، احمدرضا قادری، عرفان آزرده

بدره:

آرمین دادفر

بروجرد:

نادر حسنوند

بندرعباس:

مهرشاد رگبار، محمدامین خاتم، اسماعیل قلندر زهی، سیداحمد کاظمی

بندرگناوه:

کریم حیدری

بوشهر

زهره فاضلی، مریم حسینی، نیما جوزایی

تالش

متین خسروی

تهران:

علیرضا رفیعی، سینا کاظمی، محمدرضا عبدالرحمن زاده، میثم نظری، محمدصالح ظریف، شبنم فردوسی، مسعود پیرمرادیان، امیرعلی کیانی، فاطمه اعزازی، میرآقا رضایی، شهروز محرابی، محمد متین مصلح، محمدرضا عوض‌پور، علیرضا صفوی، نسترن زارع، محمدرضا آهنگر، امیرحسین سهرابی، مانی صفرپور، امیرحسین محمدزاده، محمدرضا انتظامی، مجید جلیلیان،یاشار سلطانی، محسن جبارزاده، نرگس علمی، علی عباسی، علیرضا رحیمی، عرفان عبدی پور، محمد نوبخت، حمید ارزانلو، وحید ارزانلو، غزل آقایی لیندی، یاسین الهی، رضا رستمیان، میثم خزایی، علیرضا جواهری، سعید سعیدپرور، امیرعلی زارعی،

چالوس:

افشین میارکیانی، پیام کوهستانی

خشکبار گیلان

اسحاق قنبرنیا

درگهان قشم:

عارف نظرپور

رامسر:

امیرمحمد استاددوست، مهدی ساحلی

رشت

میثم زارعی ، امید نوروزی، سعید میرزایی، پریسا نقیبی، مجید شوقی

زنجان:

ایلیا اجاقلو

ساری:

مصطفی تبریزی، فردین قنبری

سبزوار:

زیبا دستجردی

شاهین شهر:

محمدرضا قربانی، محمد جعفرپور، امیر ندافی، حمید شاهین، داوود جلیلی

شهرضا:

مهرداد ریحانی، محمدحسین موسوی

شهرکرد

علیرضا احمدی بابادی

‌شیراز:

سونیا صالحی‌راد

فردیس:

مهرداد حیدری، علیرضا سلمانی، امیرمحسن الهیاری، امید تیموری‌راد، امیر تیموری راد، آرمین تیموری راد

فولادشهر:

فرشید مرادی

قزوین:

دانیال سبزیکار، نازنین اسمی‌خانی

کرج:

مهدی صیدی، محسن اربابی، علی مرادی، رضا بارانی، عرشیا کیخایی، امین حیدری، اشکان علیپور

کرمان:

مهدی خسروی، مهدی ایرانپور، دانیال دیانی

کرمانشاه

میثم کرانی، سعید کهراری، حسن فلاحی، طیبه رضایی، کامران اکبری، امیرمحمد ارباب پوری، سامان فتاحی، الهام زینلی، مهنا دوکوشکانی، محمدمهدی بدری، ملیکا شاهمرادی، فرهاد بالشزر، فرهاد نظری، فرزاد خیردار

کیش:

آرینا مرادی

گرگان:

سینا حق‌شناس، مازیار نوروزی، متین منتظرظهور، کیانوش میرقاسمی، رضا اسدی

گنبدکاووس:

صفا فرزانفر

لاهیجان

پویا خیرخواه، هومن صباغ، مهران رفیعی، عماد شوش، علی صدیقی، ارشاد شهبازی، امیر شکوری، صنم پوربابایی، پروانه خجندی راد

لردگان:

علی خالدی

لنگرود

شعله ستوده، عباس آرزو

ماهشهر:

 محمد حسین امان، آرمین جشنی‌نژاد

مرودشت:

سامان گرامی

مشهد:

احمد رمضان‌زاده، حمید مهدوی، حسنعلی نوروزی، حسین ذبیح‌زاده، علی زنگنه، امیرحسین شیخ‌،

ملارد:

محمد ربیعی

منجیل:

امیر حیدردوست

نجف‌آباد:

علیرضا یزدانی، زهرا محمودپور

نی ریز – فارس

ابراهیم هاشم‌بیگی،  امیرمحمد کوهکن

هفشجان:

محسن آرمک

همایون‌شهر:

میلاد کوچکی

یزد:

دانیال کارشناس

یزدانشهر:

صدیقه جلالی، محمدرضا داوشی ، سهیل زیلابی

جان‌باختگان و نبرد با فراموشی سازمان‌یافته

نهادهای حقوق بشری می‌گویند حذف نام جان‌باختگان از روایت رسمی، بخشی از یک سیاست هدفمند برای پاک‌کردن آثار سرکوب است. تجربه اعتراضات سال‌های گذشته نشان داده است که سکوت و عدم شفافیت، زمینه انکار مسئولیت و تداوم خشونت را فراهم می‌کند. به همین دلیل، ثبت اسامی جان‌باختگان در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ به‌عنوان اقدامی حیاتی برای مقابله با تحریف حقیقت مورد تأکید قرار گرفته است.
به گفته منابع مطلع، فهرست منتشرشده تنها بخش بسیار محدودی از واقعیت را بازتاب می‌دهد و شمار واقعی جان‌باختگان بسیار فراتر از این ارقام است. این منابع اعلام کرده‌اند که آمار جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ به هزاران نفر می‌رسد و ده‌ها هزار نفر نیز در جریان این اعتراضات بازداشت شده‌اند؛ بازداشت‌هایی که بسیاری از آن‌ها با بی‌خبری مطلق خانواده‌ها و ناپدیدسازی قهری همراه بوده است.

انتشار این فهرست اسامی، بخشی از فرآیند مستندسازی جنایت‌ها عنوان شده است. مستنداتی که می‌توانند در آینده مبنای پیگیری‌های حقوقی و بین‌المللی قرار گیرند و به پاسخگو کردن عاملان سرکوب و قتل جان‌باختگان کمک کنند. فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که هر تأخیر در ثبت اسامی جان‌باختگان، فرصت بیشتری به ناقضان حقوق بشر برای از بین بردن شواهد و تحریف واقعیت می‌دهد.

• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان دهنده – روایت‌های میدانی از سرکوب اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• فیلم افشای سرکوب وحشیانه در اعتراضات سراسری توسط ماموران امنیتی
•  اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، مجموعه خبرها و ویدئوها
• اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ این لیست به روز می‌شود
• بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، اسامی و مشخصات بیش از ۲هزار تن 
• مستند کشتار بازار رشت در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ «هولوکاست ایرانی» و کفش‌هایی که از قتل‌عام باقی ماند + فیلم
• فیلم به رگبار بستن وحشیانه مردم در فردیس کرج در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران
• لحظه شلیک بی‌رحمانه به سر و قلب دختران معترض در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران؛ هولوکاست در قرن ۲۱
• قتل‌عام در اعتراضات سراسری کرمانشاه؛ روایت شاهدان از کشتار و برداشتن اعضای بدن مجروحین

سرکوب خونین و قتل‌عام معترضان

اطلاعات گردآوری‌شده از مناطق مختلف کشور نشان می‌دهد نیروهای امنیتی با استفاده از سلاح‌های مرگبار، شلیک مستقیم به معترضان و بازداشت‌های فله‌ای، سیاستی هماهنگ و گسترده را اجرا کرده‌اند. این اقدامات، به گفته ناظران حقوق بشری، از چارچوب سرکوب معمول فراتر رفته و به یک الگوی سیستماتیک از خشونت دولتی تبدیل شده است.
برخی گزارش‌ها این روند را مصداق قتل‌عام معترضان توصیف می‌کنند. گستردگی جغرافیایی سرکوب، شمار بالای جان‌باختگان و هدف‌گیری مستقیم جمعیت معترض، باعث شده است این اقدامات در چارچوب جنایت علیه بشریت ارزیابی شوند. در بسیاری از شهرها، شاهدان عینی از شلیک مستقیم به سر و بالاتنه معترضان خبر داده‌اند؛ روشی که نشان‌دهنده قصد آشکار برای کشتن و افزایش شمار جان‌باختگان است.

منابع حقوق بشری تأکید دارند که بخش بزرگی از جان‌باختگان را جوانان، زنان و حتی کودکان تشکیل می‌دهند؛ افرادی که هیچ نقشی در درگیری مسلحانه نداشته‌اند و صرفاً به‌دلیل حضور در اعتراضات سراسری هدف گلوله قرار گرفته‌اند. این واقعیت، ادعاهای رسمی درباره «درگیری مسلحانه» را به‌شدت زیر سؤال برده و بر ماهیت غیرقانونی و مرگبار سرکوب افزوده است.

قطع اینترنت؛ ابزار پنهان‌سازی کشتار

همزمان با تشدید سرکوب، اینترنت به‌طور گسترده قطع یا محدود شده است. نهادهای حقوق بشری اعلام کرده‌اند که این اقدام با هدف جلوگیری از انعکاس سرکوب وحشیانه و ممانعت از انتقال اطلاعات انجام می‌شود. قطع ارتباطات، امکان دسترسی مستقل به آمار دقیق جان‌باختگان و بازداشت‌شدگان را به‌شدت کاهش داده و فرآیند مستندسازی را با اختلال جدی مواجه کرده است.
علاوه بر این، خانواده‌های جان‌باختگان تحت فشار و تهدید قرار گرفته‌اند تا از اطلاع‌رسانی عمومی خودداری کنند. در برخی موارد، گزارش شده است که مقامات امنیتی خانواده‌ها را مجبور کرده‌اند روایت‌های رسمی را بپذیرند یا در ازای تحویل پیکر جان‌باختگان مبالغ هنگفتی پرداخت کنند. این فشارها، به گفته فعالان حقوق بشر، بخشی از یک سیاست هماهنگ برای پنهان‌سازی ابعاد واقعی کشتار و کاهش حساسیت افکار عمومی نسبت به شمار جان‌باختگان است.

درخواست برای ورود فوری سازمان ملل

در چنین شرایطی، نهادهای حقوق بشری بر ضرورت ورود فوری و مستقل سازمان ملل متحد تأکید کرده‌اند. به گفته این نهادها، تنها راه دستیابی به تصویر واقعی از ابعاد کشتار و شمار واقعی جان‌باختگان، انجام تحقیقات میدانی مستقل است. درخواست‌ها برای تشکیل هیأت حقیقت‌یاب بین‌المللی با اختیارات کامل افزایش یافته است؛ هیأتی که بتواند آمار دقیق جان‌باختگان، شرایط مرگ آنان و مسئولان این جنایت‌ها را ثبت و مستندسازی کند.
ناظران تأکید دارند که تأخیر در اقدام بین‌المللی، خطر تداوم سرکوب و افزایش شمار جان‌باختگان را به همراه دارد. از این‌رو، ورود سازمان ملل به‌عنوان یک ضرورت فوری برای جلوگیری از تشدید جنایت‌ها مطرح شده است. فعالان حقوق بشر همچنین خواستار آن شده‌اند که شورای حقوق بشر و سایر نهادهای بین‌المللی، با استفاده از مکانیسم‌های حقوقی موجود، عاملان کشتار جان‌باختگان اعتراضات سراسری را تحت پیگرد قرار دهند.

در نهایت، انتشار فهرست 200 جان‌باختگان، اگرچه گامی مهم در مسیر حقیقت‌یابی است، اما به‌هیچ‌وجه بیانگر ابعاد کامل فاجعه نیست. این فهرست تنها یادآور این واقعیت است که هزاران جان‌باختگان دیگر هنوز بی‌نام و نشان مانده‌اند و خانواده‌هایشان در سکوت و ترس، چشم‌انتظار عدالت‌اند. اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، با بهای سنگین جان‌باختگان و رنج بی‌پایان بازماندگان، به یکی از تاریک‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر ایران تبدیل شده است؛ فصلی که ثبت دقیق آن، وظیفه‌ای اخلاقی و انسانی برای جامعه جهانی به شمار می‌رود.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک