شاهدان عینی از کشتار گسترده مردم در فردیس کرج طی اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ میگویند؛ جایی که نیروهای سرکوبگر با شلیک مسلسل، تیر خلاص به مجروحان و جمعآوری اجساد، صحنههایی رقم زدند که به گفته شاهدان «جنگی تمامعیار» بود
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۲ بهمنماه ۱۴۰۴ – همزمان با اوجگیری اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، شهر فردیس کرج به یکی از کانونهای اصلی سرکوب مرگبار تبدیل شد. روایتهای رسیده از داخل فردیس از کشتار گسترده مردم، شلیک مستقیم با سلاح جنگی، تیر خلاص به مجروحان و انتقال پنهانی اجساد حکایت دارد؛ وقایعی که به گفته شاهدان، چهرهای از یک قتلعام سازمانیافته را به نمایش گذاشت.
فردیس؛ شهری که به میدان جنگ تبدیل شد
بر اساس شهادتهای رسیده از داخل فردیس، روزهای قیام در این شهر با حضور گسترده مردم و درگیریهای شدید همراه بود. یکی از شاهدان میگوید: «در روزهای قیام، فردیس کرج از شدت حضور مردم و درگیریها قیامت بود. خیابانها حمام خون بود. جنگ بود، آن هم جنگی تمامعیار بین مردم و نیروهای خامنهای.»
به گفته این شاهد، پس از آغاز کشتار در فردیس، اینترنت بهطور گسترده قطع شد تا صدای مردم خفه شود و ابعاد واقعی سرکوب پنهان بماند. او میافزاید: «اصلاً نمیتوانم آنچه اتفاق افتاد را کامل بگویم. باورکردنی نیست. فردیس به میدان جنگ تبدیل شده بود.»
آرایش جنگی نیروهای سرکوبگر در بلوارهای فردیس
این شاهد توضیح میدهد که بهویژه در شبهای سرکوب خونین اعتراضات، یعنی ۱۸ و ۱۹ دیماه، فضای فردیس بهشدت امنیتی بود. او میگوید: «فردیس خیلی شلوغ بود. گروههای سرکوب دائماً در بلوار پشتی فردیس آرایش جنگی میگرفتند. مردم با دست خالی فقط بلوکهای سیمانی را از زمین درمیآوردند، خرد میکردند و به سمت مزدوران پرتاب میکردند.»
به گفته او، نیروهای سرکوبگر با تجهیزات کامل جنگی در خیابانهای فردیس مستقر شده بودند و در برابر مردمی که هیچ سلاحی نداشتند، از مسلسل و سلاح جنگی استفاده میکردند.
حمله ناگهانی و آغاز رگبار در فلکه سوم فردیس
این شاهد عینی درباره لحظه آغاز کشتار میگوید: «روز جمعه ۱۹ دیماه، در یک لحظه مأموران به سمت مردم حملهور شدند. آنجا در فلکه سوم فردیس تعداد مردم خیلی زیاد بود. مزدوران حمله کردند و شروع به تیراندازی با مسلسل کردند.»
او ادامه میدهد: «من کنج دیوار و نزدیک به یک زیرزمین بودم. خودم را سریع توی زیرزمین انداختم و از تیر در امان ماندم. اما صدای گلوله و فریاد قطع نمیشد.»
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکان دهنده – روایتهای میدانی از سرکوب اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- فیلم افشای سرکوب وحشیانه در اعتراضات سراسری توسط ماموران امنیتی
- اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، مجموعه خبرها و ویدئوها
- اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ این لیست به روز میشود
- بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، اسامی و مشخصات بیش از ۲هزار تن
- مستند کشتار بازار رشت در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ «هولوکاست ایرانی» و کفشهایی که از قتلعام باقی ماند + فیلم
شاهد اول: تیر خلاص به مجروحان در خیابانهای فردیس
این شاهد که از پنجره کوچک یک زیرزمین صحنهها را میدیده، میگوید: «از یک زاویه نگاه میکردم. آدمهای زیادی، حدود ۶۰ نفر تیرخورده، را دیدم که روی زمین افتاده بودند. با چشمهای خودم چیزی را دیدم که فقط در فیلمها دیده بودم. باور کنید زخمیها روی زمین افتاده بودند و مأمورین همانجا به آنها تیر خلاص زدند.»
او میافزاید: «همه طیف آدمی در میان مجروحین بود؛ از پیر و جوان گرفته تا کودکان کمسنوسال. خیلی دردناک بود. بعد هم اجساد بیجان را جمع کردند و با خودشان بردند. من خودم کلی آدم دیدم که تیر خلاص زده بودند.»
به گفته این شاهد، این وقایع و کشتار از ساعت ۸ شب روز ۱۹ دیماه تا حدود ۹ و نیم شب ادامه داشت و جنگ و گریز تا نیمهشب طول کشید. او میگوید: «من ساعت سه و نیم صبح توانستم از آن محل دور شوم. وقتی مطمئن شدم کسی نیست و پیکرها را جمع کردند و بردند، از منطقه فردیس دور شدم.»
فردیس پس از کشتار؛ بنرهای تسلیت و شهر سوگوار
این شاهد عینی درباره وضعیت فعلی فردیس میگوید: «در حال حاضر در خیابانها بنرهای تسلیت برای جوانها و بچهها روی دیوارها و تیر برقها پر شده است.» به گفته او، فضای فردیس همچنان امنیتی است و خانوادهها در سوگ عزیزانشان بهسر میبرند.
شاهد دوم: سرقت جنازهها و باجگیری از خانوادهها
یکی دیگر از روایتهای تکاندهنده از فردیس به سرنوشت یکی از خانوادههای جانباختگان مربوط میشود. این شاهد میگوید: «خانواده یکی از کشتهشدگان سه روز تمام دنبال ردی از او میگشتند تا آخرش گفتند در کهریزک است. چون نمیتوانستند پول تیر را برای تحویلگیری جسد بدهند، مجبورشان کردند که عضویت برادرشان برای بسیج را قبول کنند.»
این روایت نشان میدهد که سرکوب در فردیس تنها به خیابانها محدود نشده و با فشار و باجگیری از خانوادههای قربانیان ادامه یافته است.
شاهد سوم: کهریزک؛ زمین آغشته به خون قربانیان فردیس
این شاهد درباره وضعیت کهریزک میگوید: «در کهریزک اصلاً نمیشد روی زمین پا گذاشت. همهجا پر از خون بود و بوی خون تمام منطقه کهریزک را گرفته بود. معلوم بود که بعضی از پیکرها خانواده دارند و کسی بالای سرشان نبود. همه جور آدمی آنجا بود.»
به گفته او، بسیاری از پیکرهای منتقلشده از فردیس بدون حضور خانوادهها در کهریزک رها شده بودند و هیچ اطلاعرسانی رسمی درباره هویت آنها صورت نمیگرفت.
شاهد چهارم: شلیک مستقیم در محله سیاهنوش فردیس
یکی دیگر از گزارشها به وقایع روز ۱۸ دیماه در فردیس کرج، محله سیاهنوش، مربوط میشود. این شاهد میگوید: «روز ۱۸ دی در فردیس کرج (محله سیاهنوش) نیروهای سرکوبگر با شلیک مستقیم به سوی مردم، جنایت هولناکی مرتکب شدند. در یک نمونه دستکم ۱۰ تن از جوانان به شهادت رسیده یا مجروح شدهاند و پیکرها بر زمین افتاده بود.»
فردیس و اعتراضات سراسری؛ الگویی از سرکوب سازمانیافته
مجموع این روایتها نشان میدهد که آنچه در فردیس رخ داد، یک رویداد پراکنده یا خودسرانه نبوده، بلکه بخشی از یک الگوی سرکوب سازمانیافته در جریان اعتراضات سراسری بوده است. استفاده از سلاح جنگی، شلیک به سر و سینه معترضان، تیر خلاص به مجروحان، جمعآوری اجساد و قطع اینترنت، همگی مؤلفههایی هستند که در گزارشهای متعدد از سایر شهرها نیز دیده شدهاند.
ناظران حقوق بشری تأکید دارند که فردیس به یکی از نمادهای قتلعام معترضان در اعتراضات سراسری تبدیل شده است؛ جایی که مرز میان سرکوب امنیتی و جنایت علیه بشریت بهطور کامل از میان رفته است.
سکوت رسمی و نگرانی از پنهانسازی ابعاد کشتار در فردیس
تا زمان تنظیم این گزارش، هیچ مقام رسمی درباره شمار دقیق جانباختگان در فردیس توضیحی ارائه نکرده است. قطع گسترده اینترنت و تهدید شاهدان، امکان ثبت مستقل آمار واقعی قربانیان فردیس را بهشدت محدود کرده است.
نهادهای حقوق بشری هشدار میدهند که پنهانسازی ابعاد واقعی کشتار در فردیس میتواند به تکرار چنین فجایعی در سایر نقاط کشور دامن بزند و عاملان این جنایتها را در موقعیت مصونیت از مجازات قرار دهد.
نقض حقوق بشر در کشتار معترضان فردیس
آنچه در فردیس کرج در جریان اعتراضات سراسری رخ داد، مصداق نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر علیه غیرنظامیان است. شلیک مستقیم به معترضان بیسلاح، تیر خلاص به مجروحان، سرقت جنازهها و فشار بر خانوادهها برای تحویل پیکر عزیزانشان، همگی نشاندهنده اجرای یک سیاست سرکوب مرگبار و جنایت علیه بشریت است.
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر (حق حیات و امنیت شخصی):
شلیک به مردم و کشتن معترضان، نقض آشکار حق بنیادین حیات است.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر (منع شکنجه و رفتار غیرانسانی):
تیر خلاص به مجروحان و رفتار تحقیرآمیز با پیکر قربانیان، مصداق شکنجه و رفتار غیرانسانی است.
ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر (منع بازداشت و اقدامات خودسرانه):
به دام انداختن مردم و جلوگیری از فرار آنان، نقض منع بازداشت خودسرانه است.
ماده ۱۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر (حریم خصوصی و خانوادگی):
فشار بر خانوادهها برای تحویل جنازه، نقض حریم خانوادگی است.
ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر (حق سلامت و امدادرسانی):
ممانعت از درمان مجروحان، نقض حق دسترسی به خدمات پزشکی است.
ماده ۷ اساسنامه رم دیوان کیفری بینالمللی (جنایت علیه بشریت):
قتل، تیر خلاص و سرکوب سازمانیافته غیرنظامیان، مصداق جنایت علیه بشریت است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post