حکم اعدام عرفان شکورزاده، دانشجوی ۲۹ ساله مهندسی هوافضا، پس از ماه‌ها نگهداری در سلول انفرادی و اعترافات اجباری تأیید و برای اجرا به زندان قزلحصار منتقل شد
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۱۸ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ – عرفان شکورزاده، دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی هوافضا – فناوری ماهواره دانشگاه علم و صنعت ایران، پس از تأیید حکم اعدام در دیوان عالی، به زندان قزلحصار کرج منتقل شده است. این زندانی ۲۹ ساله که پیش‌تر توسط اطلاعات سپاه با اتهام «جاسوسی و همکاری با کشورهای متخاصم» بازداشت شده بود، در یادداشتی از داخل زندان اعلام کرده که تحت شکنجه و ماه‌ها حبس انفرادی مجبور به اعتراف اجباری شده است.
انتقال عرفان شکورزاده به قزلحصار پس از تأیید حکم اعدام
بر اساس اطلاعات منتشرشده، عرفان شکورزاده، متولد سال ۱۳۷۶، سه روز پس از تأیید حکم اعدام در دیوان عالی، برای اجرای حکم به زندان قزلحصار منتقل شده است؛ زندانی که طی سال‌های اخیر به یکی از مراکز اصلی اجرای احکام اعدام در کشور تبدیل شده است.
عرفان شکورزاده از دانشجویان ممتاز دانشگاهی به شمار می‌رود. او دانش‌آموخته مهندسی برق دانشگاه تبریز بوده و در مقطع کارشناسی ارشد مهندسی هوافضا – فناوری ماهواره دانشگاه علم و صنعت ایران موفق به کسب رتبه نخست شده بود.
به گفته منابع مطلع، وی در بهمن‌ماه ۱۴۰۳ توسط اطلاعات سپاه بازداشت شد. اتهام مطرح‌شده علیه او «جاسوسی و همکاری با کشورهای متخاصم» عنوان شده، اما تاکنون هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی رسمی و شفافی از سوی نهادهای وابسته به حاکمیت درباره جزئیات پرونده، روند دادرسی و مستندات اتهامات منتشر نشده است.
۹ماه انفرادی و فشار برای اعتراف اجباری
گزارش‌ها حاکی است که عرفان شکورزاده پس از بازداشت، حدود ۹ ماه را در سلول انفرادی سپری کرده و سپس به زندان اوین منتقل شده است. او در یادداشتی که اخیراً از وی منتشر شده، از اعمال شکنجه و فشارهای امنیتی برای گرفتن اعتراف اجباری سخن گفته است.
در بخشی از این یادداشت آمده است:
«من عرفان شکورزاده ۲۹ ساله، یکی از معدود به‌اصطلاح نخبگانی که حاضر به مهاجرت نشدم. چند ماه پیش از جنگ ۱۲ روزه، به اتهام واهی جاسوسی و همکاری با کشورهای متخاصم توسط اطلاعات سپاه بازداشت شدم و در مدت ۸ ماه و نیم شکنجه و زندان انفرادی مجبور به اعتراف اجباری شدم. نگذارید یک جان بی‌گناه دیگر در سکوت و بی‌خبری از دست برود.»
انتشار این متن در فضای مجازی با واکنش گسترده کاربران و فعالان حقوق بشر همراه شده و نگرانی‌ها درباره احتمال اجرای قریب‌الوقوع حکم اعدام او را افزایش داده است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- اعـدام محراب عبدالله‌زاده در ارومیه؛ اجرای حکم مرگ برای بازداشت‌شده اعتراضات ۱۴۰۱ بر پایه اعترافات اجباری
- اعـدام عرفان کیانی در اصفهان؛ ابهام در روند دادگاه و ادامه موج احکام مرگ علیه بازداشت‌شدگان اعتراضات
- اعـدام عامر رامش در زندان زاهدان؛ پایان پرونده‌ای پرابهام با ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری
- انتقال مخفیانه ده‌ها زندانی به زندان قزلحصار؛ نگرانی‌ها درباره تحرکات مشکوک در واحد امنیتی ۳ افزایش یافت
- صدور حکم اعدام برای سعید زارعی کردشولی، حمیدرضا فتحی، عبدالرضا فتحی و حمیدرضا ثابت رای، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در شیراز
- اعـدام ساسان آزادوار در زندان اصفهان؛ ورزشکار ۲۱ ساله بر پایه اعترافات اجباری
- اعـدام ناصر بکرزاده و یعقوب کریم‌پور پس از پرونده‌های مبتنی بر اعترافات اجباری
- اعـدام سه زندانی سیاسی در مشهد؛ اجرای احکام مرگ برای بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴ پس از شکنجه و فریب خانواده‌ها
سکوت نهادهای حکومتی درباره پرونده
با وجود حساسیت پرونده و نگرانی‌های مطرح‌شده درباره وضعیت این زندانی، تاکنون هیچ مقام رسمی قضایی یا امنیتی درباره روند رسیدگی به پرونده عرفان شکورزاده توضیحی ارائه نکرده است.
در سال‌های گذشته، نهادهای امنیتی بارها متهمان پرونده‌های امنیتی را بدون دسترسی آزاد به وکیل منتخب و در شرایط غیرشفاف تحت بازجویی قرار داده‌اند. فعالان حقوق بشر هشدار داده‌اند که استفاده از اعترافات اخذشده تحت فشار و شکنجه، یکی از روش‌های رایج در پرونده‌های امنیتی محسوب می‌شود.
همچنین انتقال ناگهانی زندانیان سیاسی و عقیدتی به زندان قزلحصار در بسیاری از موارد به‌عنوان نشانه‌ای از نزدیک بودن اجرای حکم اعدام تلقی می‌شود؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره وضعیت عرفان شکورزاده را دوچندان کرده است.
افزایش نگرانی‌ها درباره اعدام زندانیان متهم به جرایم امنیتی
در سال‌های اخیر شمار قابل توجهی از متهمان پرونده‌های سیاسی و امنیتی با اتهاماتی نظیر «جاسوسی»، «همکاری با دولت‌های متخاصم» یا «افساد فی‌الارض» با احکام سنگین، از جمله اعدام، مواجه شده‌اند. نهادهای حقوق بشری بارها اعلام کرده‌اند که روند رسیدگی در بسیاری از این پرونده‌ها فاقد استانداردهای دادرسی عادلانه بوده است.
پرونده عرفان شکورزاده نیز در شرایطی مطرح شده که گزارش‌های متعددی از اعمال فشار بر بازداشت‌شدگان برای انجام اعترافات تلویزیونی و محرومیت آنان از حقوق اولیه منتشر شده است. کارشناسان حقوق بشر معتقدند متهمانی که ماه‌ها در سلول انفرادی نگهداری می‌شوند، در معرض شدیدترین فشارهای روانی و جسمی قرار دارند و امکان دفاع آزادانه از خود را از دست می‌دهند.
نقض حقوق بشر؛ اعتراف اجباری، سلول انفرادی و نقض دادرسی عادلانه
پرونده عرفان شکورزاده از منظر حقوق بشری با نگرانی‌های جدی همراه است. گزارش‌ها درباره نگهداری طولانی‌مدت او در سلول انفرادی، اعمال شکنجه برای اخذ اعتراف اجباری و نبود شفافیت در روند رسیدگی قضایی، نگرانی‌ها درباره نقض گسترده حقوق متهمان سیاسی و امنیتی را افزایش داده است. فعالان حقوق بشر هشدار داده‌اند که صدور و اجرای حکم اعدام در چنین شرایطی می‌تواند مصداق نقض اصول بنیادین دادرسی عادلانه باشد.
مواد نقض‌شده:
نقض ممنوعیت شکنجه و اعتراف اجباری – ماده ۵اعلامیه جهانی حقوق بشر:
هیچ فردی نباید تحت شکنجه، رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز قرار گیرد. اخذ اعتراف تحت فشار و شکنجه نقض آشکار این اصل است.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رسیدگی غیرشفاف، فشار امنیتی و نبود دسترسی کامل به دفاع مؤثر، اصول دادرسی منصفانه را نقض می‌کند.
نقض حق آزادی و امنیت فردی – ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی:
نگهداری طولانی‌مدت در سلول انفرادی و بازداشت همراه با فشارهای امنیتی، ناقض حقوق بنیادین متهمان است.
نقض حق برخورداری از محاکمه مستقل و بی‌طرف – میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی:
رسیدگی به پرونده‌های امنیتی در فضایی تحت نفوذ نهادهای اطلاعاتی و امنیتی، استقلال روند قضایی را زیر سؤال می‌برد.
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
اجرای حکم اعدام در پرونده‌هایی که با اتهامات امنیتی، اعترافات اجباری و روند غیرشفاف قضایی همراه است، حق بنیادین حیات را تهدید می‌کند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post