گزارشهای تازه از زندان دولتآباد اصفهان از شکنجه زنان در سلولهای انفرادی و تاریکخانه، تراکم چندبرابری جمعیت، کفخوابی، غذای نامناسب، محرومیت از درمان، محدودیت ارتباط با خانواده و اعمال فشار هدفمند بر زندانیان سیاسی حکایت دارد. حدود ۶۰۰ زن در این زندان نگهداری میشوند و نزدیک به ۵۰۰ نفر از آنان توانایی خرید حتی یک خوراکی ساده از فروشگاه زندان را ندارند

کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۱۲ آبانماه ۱۴۰۵ – اطلاعات منتشرشده درباره زندان دولتآباد اصفهان تصویری از یک بحران گسترده و چندلایه ارائه میدهد؛ بحرانی که از اتاقهای پرازدحام و امکانات بهداشتی ناکافی آغاز میشود و تا شکنجه در جریان بازجویی، نگهداری در تاریکی مطلق، محرومیت از آب و غذا، فشار بر اعضای خانواده و گرفتن تعهد برای انکار شکنجه ادامه پیدا میکند.
زنان بازداشتشده در پروندههای سیاسی و اعتراضات با فشارهای مضاعفی روبهرو هستند. محرومیت از مرخصی، محدودیت در استفاده از وسایل سرگرمی، اجبارهای پوششی، تهدید، توهین، کنترل ارتباطات و وابستهکردن برخی امتیازات به شرکت در برنامههای مذهبی، بخشی از این فشارهاست.
این شرایط یک وضعیت تازه و مقطعی نیست. گزارشهای پیشین از زندان دولتآباد اصفهان نیز بارها درباره تراکم جمعیت، نبود تفکیک جرائم، شرایط غیربهداشتی، غذای نامناسب، کار اجباری و فشار بر زنان سیاسی هشدار داده بودند.
زندان دولتآباد؛ مرکز نگهداری زنان زندانی در اصفهان
زندان زنان دولتآباد در بلوار فرزانگان اصفهان و در مجاورت کانون اصلاح و تربیت نوجوانان قرار دارد. پس از تعطیلی بند زنان زندان دستگرد، بخش بزرگی از زنان زندانی استان اصفهان به این زندان منتقل شدند.
در گزارش پیشین از وضعیت زنان زندانی در زندان دولتآباد اصفهان آمده بود که این زندان از نظر مدیریتی دارای بخشی تحت کنترل سپاه پاسداران و بخش بزرگتری زیر نظر فراجا و پلیس امنیت اخلاقی است. بااینحال، در هیچیک از این بخشها اصل تفکیک جرائم بهطور مؤثر رعایت نمیشد و زنان سیاسی در کنار زندانیان متهم یا محکوم به جرائم سنگین نگهداری میشدند.
اطلاعات تازه نشان میدهد فضای داخلی زندان از چهار قسمت اصلی تشکیل شده است:

- بند عمومی
- قرنطینه
- سلولهای انفرادی سپاه
- تاریکخانه
قرنطینه محل نگهداری زنان تازهوارد است. در بند عمومی نیز زنان دارای محکومیت قطعی و بازداشتشدگانی نگهداری میشوند که مرحله بازجویی آنان پایان یافته است. در بخش زندانیان سیاسی نیز جداسازی مشخصی میان بازداشتشدگان موقت و افراد دارای حکم قطعی وجود ندارد.
بر اساس اطلاعات موجود، هر ماه حدود ۱۰ تا ۱۵ نفر از این بخش خارج میشوند و تقریباً همین تعداد به آن افزوده میشوند.
سلولهای انفرادی؛ محل بازجویی و شکنجه
سلولهای انفرادی سپاه در زندان دولتآباد اصفهان برای بازجویی از زنان بازداشتشده و اعمال فشار بر آنان مورد استفاده قرار میگیرد. ضربهزدن با لگد به نقاط حساس بدن، کوبیدن پایه صندلی به پاها، واردکردن ضربه با چکمه به پهلو و شکستن فک ازجمله روشهای گزارششده در جریان بازجویی است.
در مواردی، بازداشتشدگان از پا آویزان شده و تا ۲۴ ساعت در این وضعیت نگهداری شدهاند. هدف از این رفتارها واداشتن فرد به اعتراف، پذیرش اتهامات یا ارائه اطلاعات موردنظر بازجویان عنوان شده است.
ساختار سلولهای انفرادی بهگونهای است که صدای ضربوشتم و فریاد بازداشتشدگان از طریق کانالهای کولر به سلولهای دیگر منتقل میشود. فردی که در انفرادی نگهداری میشود، صدای شکنجه دیگران را میشنود، اما از سرنوشت و وضعیت آنان اطلاعی ندارد. این شیوه، فشار روانی سنگینی ایجاد کرده و برای شکستن مقاومت زندانی به کار گرفته میشود.

تاریکخانه؛ محرومیت از آب، غذا و سرویس بهداشتی
تاریکخانه، بخشی جداگانه و کاملاً تاریک در زندان دولتآباد اصفهان است که برای تشدید فشار بر بازداشتشدگان استفاده میشود.
دستهای برخی بازداشتشدگان از پشت به دست فرد دیگری بسته میشود. آنان مجبورند روی زمین بنشینند و زانوهای خود را برای ساعتها یا چند شبانهروز مقابل سینه نگه دارند؛ وضعیتی دردناک که توان حرکت را از آنان میگیرد.
افراد محبوس در تاریکخانه به آب، غذا و سرویس بهداشتی دسترسی ندارند. آنان ناچارند نیازهای اولیه خود را در همان فضای بسته و داخل لباسهایشان برطرف کنند. کف این محل بهدلیل نبود سرویس بهداشتی و جلوگیری از رفتوآمد، آلوده میشود.
در یکی از موارد، پس از ساعتها درخواست غذا، مأموران تنها چند حبه قند روی زمین انداختند. زنان گرسنه مجبور شدند قندها را با دهان از روی زمین آلوده بردارند.
پس از بازگرداندن زنان از تاریکخانه یا سلولهای انفرادی، مأموران نوشتهای را مقابل آنان قرار میدهند که براساس آن باید تأیید کنند شکنجه نشدهاند و هیچ برخورد فیزیکی با آنان صورت نگرفته است. گرفتن چنین امضایی تلاشی برای انکار آثار شکنجه و سلب مسئولیت از بازجویان و مسئولان زندان است.

شکنجه بستگان مقابل زنان بازداشتشده
یکی دیگر از روشهای فشار در زندان دولتآباد، شکنجه اعضای خانواده یا نزدیکان مقابل فرد بازداشتشده است.
در یک مورد، یکی از اعضای خانواده یک معترض بر اثر شکنجه بیهوش شد. بازجویان به فرد بازداشتشده القا کردند که عضو خانوادهاش جان باخته است. او ۱۲ ساعت در این وضعیت روانی نگه داشته شد و پس از آن به وی گفتند که آن فرد زنده مانده است.
استفاده از جان و سلامت اعضای خانواده برای گرفتن اعتراف، تنها فشار بر بازداشتشده نیست؛ بلکه اعضای خانواده را نیز به ابزار شکنجه روانی تبدیل میکند.
شکنجه ترانه و رومینا رحیمی
ترانه و رومینا رحیمی، دو خواهر بازداشتشده در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، در زندان دولتآباد اصفهان نگهداری شدهاند.
ترانه رحیمی به اعدام و رومینا رحیمی به ۲۵ سال زندان محکوم شده است. اطلاعات منتشرشده نشان میدهد این دو خواهر در تاریکخانه و سلولهای انفرادی تحت شکنجه شدید جسمی و روانی قرار گرفتهاند.
آثار ضربوشتم بر چهره آنان بهاندازهای بوده که اعضای خانواده در نخستین لحظات ملاقات قادر به شناساییشان نبودهاند. رسانههای وابسته به حاکمیت پیشتر گزارشهای مربوط به شکنجه این دو خواهر را رد کرده بودند، اما اطلاعات تازه رسیده از داخل زندان بر اعمال فشار شدید علیه آنان تأکید دارد.
فاطمه عسگریان، مسئول بخش زنان زندان دولتآباد، ترانه رحیمی را با اجرای حکم اعدام تهدید کرده و به او گفته است: «تو را بالای دار میکشیم.»
شکنجه سمیه افشار و علیرضا سپاهی مقابل یکدیگر
سمیه افشار، مادر علیرضا سپاهی، از دیگر زنانی است که در این زندان زیر فشار قرار گرفته است.
مأموران سمیه افشار را مقابل چشمان فرزندش شکنجه کردند. علیرضا سپاهی نیز مقابل مادرش تحت شکنجه قرار گرفت تا از هر دو نفر اعتراف گرفته شود.
علیرضا سپاهی از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی» بود که به چهار بار اعدام محکوم شد و حکم او روز ۱۳ مهر ۱۴۰۵ اجرا شد. سمیه افشار نیز در ارتباط با همین پرونده به پنج سال زندان محکوم شده است.
امیرسالار داوودی، حقوقدان و مدافع حقوق بشر که پیش از اعدام علیرضا سپاهی، صیغه محرمیت او و مهشاد کشانی را تلفنی جاری کرده بود، اکنون خود در بازداشت به سر میبرد.

حدود ۶۰۰ زن در ۹ اتاق و بند
حدود ۶۰۰ زن در زندان دولتآباد اصفهان نگهداری میشوند. این زندان دارای ۹ اتاق یا بند است که بخشهایی از آن به مادران و کودکان، زنان سالمند، زندانیان مرتبط با مواد مخدر، متهمان و محکومان مالی، بند سلامت و زندانیان سیاسی اختصاص یافته است.
این تقسیمبندی به معنای تناسب ظرفیت با جمعیت نیست. اتاقهایی که برای ۲۴ نفر طراحی شدهاند، اکنون بیش از ۶۰ زندانی را در خود جای دادهاند. جمعیت یکی از این اتاقها به ۶۷ نفر رسیده است.
در چنین اتاقی تنها ۲۴ زن امکان استفاده از تخت را دارند و بیش از ۴۰ نفر ناچارند روی زمین بخوابند. ازدحام مداوم، نبود فضای خواب، کمبود گردش هوا و دسترسی محدود به سرویسهای بهداشتی، سلامت جسمی و روانی زندانیان را تهدید میکند.
این وضعیت ادامه همان بحرانی است که پیشتر در گزارش زندان دولتآباد اصفهان؛ از تراکم جمعیت تا مشکلات بهداشتی نیز درباره آن هشدار داده شده بود. در آن گزارش، نگهداری دهها زن در سالنهایی با ظرفیت بسیار کمتر، شیوع شپش، فقدان مواد شوینده و محرومیت بیماران، ازجمله زنان مبتلا به سرطان، از رسیدگی مناسب ثبت شده بود.
دو توالت برای ۶۷ زندانی
در اتاقی با ۶۷ زندانی، تنها دو توالت و یک روشویی وجود دارد. این امکانات برای جمعیتی بیش از دو برابر ظرفیت اتاق نیز ناکافی بود، چه رسد به ۶۷ زن که بهطور شبانهروزی از آن استفاده میکنند.
استحمام نیز محدود است و زنان در فصل تابستان فقط دو روز در هفته امکان استفاده از حمام دارند. برخی زندانیان برای شستن بدن خود از فضای سرویس بهداشتی استفاده میکنند، اما مسئولان زندان این اقدام را تخلف محسوب میکنند.
تخلف ثبتشده در پرونده میتواند بهانهای برای محرومیت از مرخصی یا دیگر امتیازات باشد. درنتیجه، نیاز ابتدایی به نظافت شخصی به ابزاری برای تنبیه زنان تبدیل شده است.
در روایت یک زندانی آزادشده از بند زنان زندان دولتآباد، پیشتر از نبود مایع دستشویی، آب سرد حمام، شیوع شپش حتی میان کودکان همراه مادران و استفاده چندباره از ظروف یکبارمصرف خبر داده شده بود. استمرار موارد مشابه نشان میدهد محرومیتهای بهداشتی به یک مشکل ماندگار در این زندان تبدیل شده است.
سرمای زمستان، گرمای تابستان و پتوهای آلوده
سیستم سرمایش زندان کارایی لازم را ندارد و اتاقهای پرازدحام در تابستان به محیطی گرم و مرطوب تبدیل میشوند.
در زمستان نیز پنجرهها با هدف جلوگیری از گسترش بیماریهای مسری باز نگه داشته میشوند و سرمای شدید وارد اتاقها میشود. زندانیان باید این وضعیت را با پتوهایی تحمل کنند که بهطور منظم شسته نمیشوند.
پتوها برای شستوشو به زندان دستگرد انتقال نمییابند و آلودگی آنها باعث بروز مشکلات تنفسی در برخی زنان زندانی سیاسی شده است. ماشین لباسشویی بند نیز فقط دو روز در هفته روشن میشود و بیشتر زنان مجبورند لباسهای خود را با دست بشویند.
خانوادهها نیز با محدودیت در تحویل پتو، ملافه، لباس و لوازم شخصی مواجهاند. این محدودیت، زندانیان را به استفاده از وسایل فرسوده و آلوده زندان وابسته کرده است.

نزدیک به ۵۰۰ زن توانایی خرید غذا ندارند
از میان حدود ۶۰۰ زن محبوس در زندان دولتآباد اصفهان، نزدیک به ۵۰۰ نفر توان خرید غذای مکمل یا حتی یک کیک از فروشگاه زندان را ندارند. این زنان کاملاً به غذای توزیعشده زندان وابستهاند.
غذا در زندان دستگرد تهیه و سپس به دولتآباد منتقل میشود. صبحانه ساعت هفت صبح و معمولاً شامل نان و پنیر است. ناهار میان ساعت سهونیم تا چهار بعدازظهر میرسد و هنگام توزیع کاملاً سرد شده است.
برنج در برخی وعدهها خام یا بهاندازهای سفت است که خوردن آن دشوار میشود. در خورشت قورمهسبزی نیز شن مشاهده شده است. نبود میوه، سبزیجات و مواد غذایی دارای ارزش تغذیهای، زنان زندانی را در معرض کمخونی، ضعف جسمانی و سوءتغذیه قرار داده است.
زنان برخوردار از حمایت مالی خانواده میتوانند بخشی از نیازهای خود را از فروشگاه تأمین کنند، اما اکثریت زندانیان از چنین امکانی محروماند. این وضعیت شکاف طبقاتی شدیدی را در داخل زندان ایجاد کرده است.
کار اجباری و تبدیل تماس تلفنی به امتیاز
گزارشهای پیشین از استثمار سازمانیافته زنان زندانی در زندان دولتآباد نشان داده بود که شماری از زنان برای کار در واحدهای مرتبط با شرکت اسنوا به کار گرفته میشدند.
این کار از صبح تا عصر، بدون بیمه، استانداردهای کافی ایمنی، استراحت منظم و دستمزد متناسب انجام میشد. میزان دستمزد گزارششده در دورههای مختلف متفاوت بوده، اما در همه روایتها مبلغ پرداختی بسیار کمتر از دستمزد کار مشابه خارج از زندان بوده است.
نیاز به تماس با خانواده، هزینههای زندگی در زندان و امید به کاهش محدودیتها، زنان را به پذیرش کار وامیداشت. زمان تماس تلفنی عادی فقط سه تا پنج دقیقه بود، اما زنان شاغل میتوانستند تا حدود ۱۵ دقیقه تماس داشته باشند. بنابراین، یک حق اولیه به امتیازی برای واداشتن زنان به کار تبدیل شده بود.

محرومیت زنان بیمار از درمان
دسترسی به خدمات درمانی در زندان دولتآباد اصفهان بهشدت محدود است. حتی زنان نیازمند جراحی، سونوگرافی یا رسیدگی فوری پزشکی به مراکز درمانی خارج زندان اعزام نمیشوند.
پاسخ متداول مسئولان به درخواستهای درمانی، عبارت «اعزام نداریم» است. تأخیر یا خودداری از اعزام، بیماریهای قابل درمان را به مشکلات جدی و ماندگار تبدیل میکند.
در مقابل، قرصهای اعصاب، داروهای خوابآور و متادون بهوفور و رایگان در میان زندانیان توزیع میشود. این داروها جایگزین معاینه تخصصی، درمان بیماریهای جسمی و رسیدگی اصولی به مشکلات روانی شدهاند.
هنگام شب، آیفون اتاقها قطع میشود. اگر زندانی دچار تشنج یا وضعیت اورژانسی شود، دیگران برای درخواست کمک ناچار به فریادزدن هستند. همین اقدام نیز در مواردی با توبیخ زنان سیاسی همراه شده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- محسن واحدیان عظیمی؛ بازپرس بیرحم پروندههای امنیتی در مشهد
- انتصاب دادخدا سالاری به ریاست دادگستری کرمان؛ کارنامهای از اعدام، بازداشت معترضان و فشار بر بهائیان
- اعدام امیرحسین ابراهیمی و امیرحسین ملکی در اصفهان؛ شمار اعدامهای پرونده میدان علیخانی به ۹ تن افزایش یافت

ملاقات هفتگی فقط ۱۰ دقیقه
ملاقات کابینی هفتهای یک بار و تنها به مدت ۱۰ دقیقه برگزار میشود. ملاقات حضوری که باید ماهانه انجام شود، عملاً هر دو یا سه ماه یک بار صورت میگیرد.
خانوادهها نیز معمولاً هر سه ماه یک بار میتوانند وسایل موردنیاز زندانی را تحویل دهند. این روند با بازرسیها، محدودیتها و دشواریهای متعدد همراه است.
پس از ساعت ۹ شب، برق بند قطع میشود و امکان استفاده از تلفن از بین میرود. در اتاقهایی با بیش از ۶۰ زندانی، تعداد تلفنها و زمان موجود برای تماس همه زنان کافی نیست. بسیاری از آنان نمیتوانند بهطور منظم با فرزندان و دیگر اعضای خانواده ارتباط داشته باشند.
فشار هدفمند بر زنان زندانی سیاسی
فاطمه عسگریان، مسئول بخش زنان زندان دولتآباد اصفهان، از افرادی است که نام او در ارتباط با فشار بر زنان سیاسی مطرح شده است.
زنان هنگام ملاقات باید شلوار بلند، لباس با آستین سهربع، چادر و روسری بپوشند. حتی هنگام آمارگیری توسط مأموران زن نیز داشتن روسری اجباری است.
زنان سیاسی اجازه استفاده از وسایل سرگرمی یا تماشای فیلم را ندارند، درحالیکه این امکانات در بخشهای دیگر در دسترس است. حتی بافتن مو میتواند به گرفتن تعهد کتبی از زندانی منجر شود.
برخورد مسئولان با زنان دارای پروندههای مالی یا زندانیان متمول متفاوت است. زندانیان مرتبط با مواد مخدر که از وضعیت مالی مناسبی برخوردارند، به برخی کالاهای لوکس و ممنوع دسترسی دارند؛ امکاناتی که برای زنان سیاسی فراهم نیست.
در یک نمونه، زنی به نام رضوان بهدلیل راهاندازی محل تولید شیشه و کشف ۳۰ کیلوگرم مواد مخدر به اعدام محکوم شده بود. گزارشها از رابطه نزدیک مسئول بخش زنان با او و تلاش برای جلوگیری از اجرای حکمش حکایت دارد. این رفتار در تضاد آشکار با تهدید و محرومیت مستمر زنان سیاسی قرار دارد.
استفاده از برنامههای مذهبی برای کنترل زندانیان
فردی با نام خانوادگی روحانی، مسئول برگزاری کلاسهای دینی و برنامههای حفظ قرآن در این زندان است. او تأییدیه موسوم به «حسن اخلاق» را نیز صادر میکند؛ تأییدیهای که میتواند بر مرخصی، آزادی یا برخورداری از برخی امتیازات اثر بگذارد.
زنانی که در مراسم و کلاسهای مذهبی شرکت نمیکنند، با محدودیتهای بیشتری روبهرو میشوند. به این ترتیب، شرکت در برنامههای مذهبی از یک انتخاب فردی خارج شده و به ابزاری برای کنترل و امتیازدهی تبدیل شده است.

توقف مرخصی زنان سیاسی و عقیدتی
زنی با نام خانوادگی حسینی، مسئول نظارت بر زنان زندانی سیاسی و عقیدتی، اعلام کرده است که حتی زندانیانی که پیشتر به مرخصی میرفتند و وثیقه سپردهاند، تا اطلاع ثانوی اجازه استفاده از مرخصی ندارند.
معاون دادستانی با نام خانوادگی خوشاخلاق نیز در اعمال این محدودیتها با مسئولان زندان همکاری دارد.
محرومیت جمعی از مرخصی، بدون ارائه تصمیم قضایی روشن و بدون بررسی وضعیت هر زندانی، فشار مضاعفی بر زنان و خانوادههای آنان وارد میکند.
بررسی حقوقی وضعیت زندان دولتآباد اصفهان بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران بهدلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه و محدودکردن حقوق انسانها همواره مورد انتقاد بودهاند. بررسی وضعیت زندان دولتآباد اصفهان براساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ بلکه برای نشاندادن رعایتنشدن حتی همین مقررات است.
ابهامات و تخلفات حقوقی
شکنجه برای گرفتن اعتراف، محرومیت از آب و غذا، نگهداری در تاریکی، تهدید به اعدام، اعمال فشار بر اعضای خانواده، جلوگیری از درمان و گرفتن تعهد برای انکار شکنجه، فاقد مبنای قانونی است. تحمیل محدودیتهای جمعی بر مرخصی، ملاقات و تماس تلفنی نیز نمیتواند بدون تصمیم مستند و قابل اعتراض اعمال شود.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۳۸ قانون اساسی، هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاعات را ممنوع میداند و اقرار حاصل از شکنجه را فاقد اعتبار اعلام میکند. اصل ۳۹ نیز هتک حرمت و حیثیت افراد بازداشتشده و زندانی را ممنوع کرده است. مقررات سازمان زندانها نیز مسئولان را به تأمین غذا، بهداشت، درمان، فضای مناسب نگهداری و ارتباط زندانی با خانواده ملزم میکند.
نتیجه بررسی حقوقی
رفتارهای گزارششده در زندان دولتآباد، افزون بر نقض حقوق بنیادین زندانیان، با ممنوعیتهای صریح قوانین داخلی نیز تعارض دارد. مسئولیت این وضعیت تنها متوجه مأموران مستقیم نیست و مدیران زندان، مسئولان قضایی و نهادهای ناظر نیز در برابر ادامه این شرایط مسئولاند.

بررسی وضعیت از منظر حقوق بشر
شرایط حاکم بر زندان دولتآباد اصفهان موارد متعددی از نقض حقوق بشر را نشان میدهد:
- نقض منع شکنجه: ضربوشتم، آویزانکردن از پا، نگهداری در تاریکخانه، محرومیت از آب و غذا و شکنجه بستگان از مصادیق شکنجه و رفتار غیرانسانی است.
- نقض حق برخورداری از درمان: خودداری از اعزام بیماران و جایگزینکردن داروهای خوابآور با درمان تخصصی، جان و سلامت زنان را در معرض خطر قرار داده است.
- نقض کرامت انسانی: کفخوابی، تراکم چندبرابری، غذای غیرقابلمصرف، پتوهای آلوده و دسترسی محدود به توالت و حمام با کرامت انسانی مغایرت دارد.
- نقض حق ارتباط با خانواده: ملاقاتهای ۱۰ دقیقهای، قطع برق، کمبود تلفن و محدودیت تحویل وسایل ضروری، ارتباط زنان با خانواده را مختل کرده است.
- نقض اصل منع تبعیض: تفاوت برخورد با زنان سیاسی، زندانیان متمول و افراد نزدیک به مدیریت زندان، دسترسی برابر به حقوق و امکانات را از بین برده است.
- نقض آزادی عقیده و وجدان: وابستهکردن مرخصی و امتیازات به شرکت در کلاسها و مراسم مذهبی، اعمال فشار بر آزادی عقیده است.
- نقض منع کار اجباری: استفاده از نیاز زنان به تماس تلفنی و امکانات اولیه برای واداشتن آنان به کار با دستمزد ناچیز، بهرهکشی اقتصادی محسوب میشود.
- نقض حقوق کودکان همراه مادران: نگهداری کودکان در محیط پرازدحام و آلوده، همراه با شیوع حشرات و کمبود امکانات بهداشتی، سلامت آنان را نیز تهدید میکند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک










Discussion about this post