با وجود تجویز اعاده دادرسی از سوی شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور، شعبه همعرض دادگاه انقلاب اصفهان درخواست علیرضا سپاهی را رد و پرونده را به اجرای احکام ارسال کرد
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۱۲ شهریورماه ۱۴۰۵ – پرونده علیرضا سپاهی، از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی اصفهان»، بار دیگر برای اجرای حکم اعدام به شعبه اجرای احکام ارسال شده است. وکیل او میگوید شعبه همعرض دادگاه انقلاب، بدون تشکیل جلسه رسیدگی و استماع دفاعیات، درخواست اعاده دادرسی را رد کرده است.
رد اعاده دادرسی علیرضا سپاهی بدون جلسه رسیدگی
شهرزاد شهبازی، وکیل علیرضا سپاهی، روز چهارشنبه ۱۱ شهریورماه ۱۴۰۵ اعلام کرد که شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور پیشتر اعاده دادرسی موکلش را تجویز کرده بود. با این حال، شعبه همعرض دادگاه انقلاب اصفهان بدون تشکیل جلسه رسیدگی، درخواست را رد کرده و پرونده را برای اجرای حکم اعدام فرستاده است.
به گفته این وکیل، پس از تجویز اعاده دادرسی انتظار میرفت پرونده با رعایت موازین قانونی و حقوق دفاعی علیرضا سپاهی بررسی شود. رد درخواست بدون تشکیل جلسه، نگرانیها درباره محرومیت او از امکان دفاع مؤثر و بررسی دوباره ایرادهای پرونده را افزایش داده است.
تلاش دوباره وکیل برای توقف اجرای حکم اعدام
شهبازی اعلام کرده است که روز شنبه بار دیگر درخواست اعاده دادرسی را ثبت خواهد کرد. او تأکید کرده تمامی ظرفیتهای قانونی را برای توقف اجرای حکم اعدام و رسیدگی مجدد به پرونده موکلش پیگیری میکند.
در فاصله باقیمانده تا ارائه درخواست تازه، ارسال پرونده به اجرای احکام خطر اجرای قریبالوقوع حکم را افزایش داده است. هنوز مشخص نیست آیا دستور توقف اجرای حکم تا زمان بررسی تقاضای جدید صادر خواهد شد یا خیر.
سکته علیرضا سپاهی پیش از اجرای حکم
علیرضا سپاهی پیشتر قرار بود بامداد سهشنبه ۶ مردادماه ۱۴۰۵، همراه با ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسینآبادی اعدام شود. او پیش از انتقال به محل اجرای حکم دچار سکته شد و بهدلیل وخامت وضعیت جسمانی به بیمارستان انتقال یافت.
علیرضا سپاهی دو روز بعد، پس از دریافت خدمات درمانی، به زندان دستگرد اصفهان بازگردانده شد. ابوالفضل سپاهی بادجانی، پسرعموی او، و امیرحسین صفری حسینآبادی همان بامداد در این زندان اعدام شدند.
گزارش شلیک و شکنجه در دوران بازداشت
براساس اطلاعات منتشرشده، مأموران هنگام بازداشت علیرضا سپاهی، با وجود مقاومتنکردن او، چهار گلوله به پایش شلیک کردند. گزارشهایی نیز درباره شکنجه شدید او و دیگر متهمان پرونده میدان علیخانی در دوران بازجویی منتشر شده است.
جزئیات مستقلی درباره رسیدگی قضایی به این گزارشها یا انجام معاینات پزشکی قانونی در دست نیست. ادعاهای مربوط به شکنجه و خشونت هنگام بازداشت، بهویژه در پروندهای منتهی به مجازات اعدام، ضرورت بررسی مستقل و دسترسی کامل به مدارک پزشکی را برجسته میکند.
هفت زندانی همچنان در معرض اجرای حکم اعدام
پرونده میدان علیخانی مربوط به گروهی از معترضان بازداشتشده در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در اصفهان است. دیوان عالی کشور در تیرماه ۱۴۰۵ احکام اعدام ۱۲ متهم این پرونده را تأیید کرد و پروندههای آنان به اجرای احکام فرستاده شد.
تاکنون پنج محکوم این پرونده اعدام شدهاند و هفت نفر دیگر همچنان با خطر اجرای حکم مواجهاند. ارسال دوباره پرونده علیرضا سپاهی به اجرای احکام و گزارشها درباره احتمال اجرای احکام دیگر، نگرانیها را نسبت به وقوع اعدامهای بیشتر در روزهای آینده افزایش داده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- خودکشی زندانیان و مرگهای مشکوک پس از آزادی؛ هشدار فوری به خانوادهها
- زندان تهران بزرگ؛ فروش تخت، تماس و ملاقات در سایه فشار اقتصادی بر زندانیان
بررسی حقوقی پرونده علیرضا سپاهی براساس قوانین داخلی
قوانین حاکم بر ایران بهدلیل مغایرت با دادرسی عادلانه و صدور مجازات اعدام مورد انتقادند. این بررسی به معنای تأیید آنها نیست؛ هدف، نشاندادن رعایتنشدن مقررات است.
ماده ۴۷۶ آیین دادرسی کیفری، پس از تجویز اعاده دادرسی، پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض ارجاع میدهد.
ماده ۴۷۸ اجرای حکم را تا صدور حکم مجدد به تعویق میاندازد.
رد اعاده دادرسی بدون تشکیل جلسه و استماع دفاعیات، حق دفاع را زیر سؤال میبرد. ادعای شلیک هنگام بازداشت و شکنجه نیز باید براساس اصل ۳۸ قانون اساسی، مستقل و مؤثر بررسی شود.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر
اجرای اعدام پس از دادرسی فاقد تضمینهای اساسی، نقض حق حیات و محاکمه عادلانه محسوب میشود.
ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، حق حیات را تضمین و اجرای اعدام را به محدودترین شرایط قانونی مقید میکند.
ماده ۷ شکنجه و رفتار غیرانسانی را ممنوع میداند و ماده ۱۴ حق محاکمه عادلانه و دفاع مؤثر را تضمین میکند.
رد اعاده دادرسی بدون جلسه، گزارش شکنجه و خطر اجرای سریع حکم، نگرانی درباره نقض این حقوق ایجاد میکند. تا بررسی ادعاهای شکنجه و برگزاری دادرسی مجدد، اجرای حکم علیرضا سپاهی باید متوقف شود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک