سال تحصیلی جدید را به یاد همه نوجوانان دانش آموز و کودکانی آغاز می کنیم که امسال جایشان بر نمیکت مدارس خالی است. از کیان پیرفلک، تا هستی نارویی، و از سیاوش محمودی تا صدف موحدی. همانها که با تعطیلی درس و مشق و مدرسه، با شعار «آزادی، آزادی، آزادی» و «مرگ بر خامنهای» به خیابان شتافتند و تبدیل به الگوها و رمزهای انقلاب شدند.
همانها که فرزندان و گلهای خندان ایران بودند، وجودشان تشنه آزادی بود و ایران را سرسبز میخواستند و همچون جان خویش به آن علاقمند بودند.
دانش آموزان نیز مانند همه اقشار مردم بهخوبی میدانند که علت اصلی همه مشکلات جامعه ایران، سرقت سرمایههای کشور توسط خامنهای و پاسداران و وابستگانش است. شرکت دانش آموزان در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ نشان داد، که نوجوانان و جوانان ایران، سرشار از انرژی و آماده پرداخت هزینه برای کسب آزادی هستند.
چند روز بیشتر به آغاز سال تحصیلی جدید و بازگشایی مدارس نمانده است. همه ساله در ابتدای مهر میلیونها دانشآموز به مراکز آموزشی بازگشته و برای فراگرفتن علوم جدید و ساختن آینده روشن آماده میشوند. اما در ایران، آموزش و پرورش تحت حاکمیت خامنهای و ایادی وی، سالها است که حال و روز خوشی ندارد. سالانه بر تعداد بازماندگان از تحصیل اضافه میشود. مدیریت در وزارت آموزش و پرورش دههها است فراموش شده و مدارس به بنگاههای تولید درآمد، تبدیل شدهاند.
وضعیت و کیفیت آموزش در مدارس دولتی وخیم است. بطوری که بیش از ۹۰درصد رتبههای برتر کنکور (زیر ۳ هزار) از مدراس خصوصی میباشد. فقر، تورم و گرانی ناشی از چپاول ثروتهای مردم توسط سران حکومت باعث جهش تعداد مردودیها و جاماندگان از تحصیل شده است. این وضعیت بهحدی است که وزارت آموزش و پرورش نیز اعلام کرده، نزدیک به ۳۰ درصد کلاس اولیها هنوز ثبتنام نکردهاند.
جاماندگان از تحصیل و آنان که ترک تحصیل کردهاند، دو مولفه مهم در نظام آموزشی هستند که سران حاکمیت بر مردم تحمیل کردهاند. به گفته رسانههای دولتی آمار جاماندگان از تحصیل امسال نسبت به سال گذشته ۴درصد افزایش یافته است. این افزایش تنها به کلاس اولیها ختم نشده و سایر رتبههای آموزشی هم از ۴ تا ۶ درصد افزایش جاماندگان از تحصیل داشتهاند.
ترک تحصیل ۴ میلیون دانشآموز در ۵ سال
مرکز پروژهشهای مجلس طی گزارشی از ترک تحصیل بیش از ۴ میلیون دانشآموز طی سالهای ۹۴ تا ۹۹ خبر داد. در این گزارش آمده است، تنها کمتر از ۵ درصد این دانش آموزان به کلاسهای درس بازگشتهاند.
فقر، علت اصلی جاماندن از تحصیل دانش آموزان است. به گفته یک جامعهشناس دلیل اصلی روی گردانی از تحصیل دانش آموزان فقر و نبود آینده روشن برای آنها است. خانوادههایی که خود در ورطه فقر و تورم در حال نابودی هستند توان پرداخت هزینههای تحصیل فرزندانشان را ندارند. بنا به گزارشهای منتشره در رسانهها هزینه لوازم التحریر یک دانشآموز نزدیک به نیمی از حقوق یک کارگر را شامل میشود.
هزینه تأمین روپوش مدرسه ۸۰۰هزار تومان، لوازم التحریر ۱میلیون و ۱۵۶هزار تومان، کوله پشتی ۶۵۰هزار تومان، کفش ۸۰۰هزار تومان، کمک به مدرسه و بیمه و اقلام کمک آموزشی ۱میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و هزینه سرویس مدرسه ۳میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است. یک خانواده کارگری که در ماه حداکثر ۵ میلیون تومان دستمزد دارد، چگونه میتواند چنین هزینه سنگینی نزدیک به ۹ میلیون تومان را تأمین کند؟ اگر خانواده کارگری یک فرزند دانش آموز داشته باشد، مطلقا از تأمین این هزینه که تازه در آن پول ثبت نام لحاظ نشده، برنمیآید چه رسد به خانواده هایی که بین ۲ تا ۳ فرزندشان دانش آموز هستند.
به این صورت بسیاری از دهکهای پایین اجتماع فرستادن کودکان به مدرسه را تنها افزایش هزینههای خانواده و کاهش درآمدها میبینند. این نگرش در دهکهای پایین جامعه غلظت بیشتری دارد.
به گفته مرکز پژوهشهای مجلس ۷۰ درصد بازماندگان از تحصیل مربوط به دهکهای یک تا ۵ بوده و بیشترین فراوانی بازماندگان از تحصیل مربوط به ۳ استان سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی و خوزستان است.
دانش آموزان نیروی میلیونی برای تغییر
شرکت فعال دانشآموزان و نوجوانان دهه هشتادی در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ نشان داد که آنها سرشار از انرژی آماده پرداخت هر قیمتی برای تغییر هستند. اعتراضات رادیکال در مدارس، شعارهای «مرگ بر خامنهای» و فریاد «آزادی» که در مدارس طنین انداز بود باعث زبانه کشیدن آتش اعتراضات به خیابانهای همه شهرهای شده بود.
بسیاری از جانباختگان در اعتراضات سراسری ۱۴۰۲ از دانشآموزان مدراس بودند و دستکم ۷۵ تن از آنان را کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال تشکیل می دادند. ماموران امنیتی با سرکوب وحشیانه دانشآموزان تلاش کردند این اعتراضات را سرکوب کنند. شلیکهای کور به سمت دانشآموزان با تفنگ ساچمهای باعث مرگ یا نابینا شدن شماری از آنها شد. اما اعتراضات همچنان ادامه یافت.
انتقام خامنهای از دانش آموزان با حمله شیمیایی به مدارس
خامنهای برای انتقام گیری از دانشآموزان و بخصوص دختران دانش آموز و برای ترساندن آنان، اقدام به حمله شیمیایی به مدارس دخترانه کرد. این اقدام با واکنشهای شدید خانواده دانشآموزان همراه بود. ایادی خامنهای هم در هراس از سرگیری قیام مجبور به توقف این حملات شدند. هر چند اکنون نیز این احتمال میرود که مزدوران جنایتکار خامنهای برای ایجاد جو رعب و وحشت این حملات را تکرار کنند؛ اما دست ایادی حکومت در این جنایات بسیار آشکار شده است.
آ مثل آزادی
پس از قیام سراسری ۱۴۰۱ جامعه همچون آتشفشان ملتهب آماده انفجار است. پر واضح است که شرایط هیچگاه به پیش از قیام سراسری ۱۴۰۱ باز نخواهد گشت. دانشآموزان، دانشجویان و سایر اقشار مردم با شعار «مرگ بر خامنهای» و «میجنگیم، میمیریم ایرانو پس میگیریم» نقشه راه خود را برای ادامه مسیر به سوی آزادی اعلام کردهاند.
سیر تحولات در یک سال گذشته نشان داده، سران حاکمیت هر لحظه به سرنگونی نزدیکتر میشوند. در آن سو نیز مردم با قیامهای خود هر لحظه به آزادی و حق حاکمیت ملی خود نزدیکتر خواهند شد. دانشآموزان نیز چون سایر اقشار مردم ایران دریافتهاند که درس اول «آزادی» است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / توییتر / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک