قطع طولانی برق و آب، کیفیت پایین غذا و نبود سیستم تهویه، در زندان فشافویه وضعیت زیستی زندانیان را در تابستان به شرایط بحرانی رسانده است
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۱۶ مردادماه ۱۴۰۴ – زندان فشافویه (زندان تهران بزرگ) این روزها به کانون بحران زیستی و بهداشتی تبدیل شده است. قطع مکرر برق و آب در اوج گرمای تابستان، شرایطی غیرانسانی را برای زندانیان این مرکز بزرگ نگهداری ایجاد کرده است؛ مسألهای که بر نگرانیها نسبت به وضعیت حقوق بشر در بازداشتگاههای زیر نظر حاکمیت دامن میزند.
براساس گزارش منابع مطلع از داخل زندان، قطع روزانه برق و آب در بخشهای مختلف این زندان به وضعیتی مستمر و بدون برنامهریزی تبدیل شده است. این قطعیها غالباً در گرمترین ساعات روز رخ میدهند؛ بهویژه حوالی ظهر، که دمای هوای منطقه جنوب تهران به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد.
قطع برق در گرمترین ساعات؛ نبود تهویه و پنکه در سالنهای پرجمعیت
در شرایطی که برخی از سالنهای زندان فشافویه تا ۷۰ نفر زندانی را در یک فضای محدود جای دادهاند، قطع برق موجب از کار افتادن کامل سیستمهای تهویه، پنکه یا هر نوع خنککننده دیگری شده است. زندانیان ساعتها در گرمای طاقتفرسا بدون حتی یک منبع جریان هوا نگهداری میشوند.
این وضعیت به ویژه برای زندانیان بیمار، سالمند یا دارای مشکلات قلبی و تنفسی، خطر جدی به همراه دارد. گرمای شدید در فضاهای بسته، خطر گرمازدگی، بیهوشی و حملات قلبی را افزایش میدهد.
قطع آب؛ بحران بهداشتی در زندان فشافویه
به موازات قطع برق، زندانیان با قطع روزانه آب نیز مواجه هستند؛ بحرانی که ابعاد بهداشتی گستردهای به همراه دارد. گزارشها حاکی از آن است که زندانیان گاهی تا ساعتها به آب آشامیدنی، دسترسی به حمام، شستوشوی لباس یا حتی شستن دست و صورت نیز دسترسی ندارند.
در این شرایط، خطر شیوع بیماریهای پوستی، عفونی و گوارشی افزایش مییابد. نبود آب، همچنین امکان نظافت سرویسهای بهداشتی را از بین برده و بوی تعفن در بسیاری از بخشها مشهود است.
خرید اجباری آب معدنی؛ تبعیض در دسترسی به منابع اولیه
بر اساس همین گزارشها، زندانیانی که توان مالی دارند، میتوانند آب معدنی برای آشامیدن خریداری کنند؛ اما برای بسیاری از زندانیان دیگر، تأمین آب شرب از طریق خرید، ممکن نیست. این وضعیت، نوعی تبعیض ساختاری در دسترسی به ابتداییترین حقوق انسانی یعنی آب آشامیدنی ایجاد کرده است.
در بسیاری از سالنها نیز هیچگونه سیستم تصفیه یا خنککننده برای آب لولهکشی وجود ندارد. در گرمای شدید تابستان، مصرف آب گرم و آلوده خطرات بهداشتی را چند برابر میکند.
غذای بیکیفیت، فاقد ارزش تغذیهای و تهدید سلامت زندانیان
کیفیت و کمیت غذا در زندان فشافویه نیز مطابق با گزارشهای منابع مطلع، در وضعیت بحرانی قرار دارد. غذاهای توزیعشده از نظر ارزش غذایی بسیار ضعیف هستند و در برخی موارد، غیرقابل مصرف گزارش شدهاند. زندانیان مجبورند یا گرسنگی بکشند یا با هزینه شخصی از فروشگاههای داخلی زندان مواد غذایی گرانقیمت تهیه کنند.
برخی از وعدههای غذایی بهقدری کم حجم و فاقد پروتئین و سبزیجات هستند که منجر به ضعف، بیحالی و کاهش ایمنی بدن در میان زندانیان شده است. این شرایط، بهویژه برای افرادی که به بیماریهای مزمن یا نیازهای تغذیهای خاص مبتلا هستند، تهدیدی جدی تلقی میشود.
فشافویه؛ سابقهای مملو از بحران و نقض حقوق بازداشتشدگان
زندان فشافویه در سالهای اخیر بارها به دلایل مختلف در صدر اخبار مرتبط با وضعیت وخیم زندانها قرار گرفته است. این زندان پیشتر نیز به دلیل ظرفیت بالاتر از استاندارد، نبود مراقبتهای پزشکی، خشونت ساختاری علیه زندانیان، و فقدان رسیدگی قضایی مؤثر بارها مورد انتقاد قرار گرفته بود.
هماکنون نیز نبود زیرساختهای ضروری برای تحمل گرمای تابستان و قطعی مکرر منابع حیاتی مانند برق و آب، نشان میدهد که هیچگونه برنامهریزی پیشگیرانهای برای مدیریت شرایط اضطراری در این مرکز وجود ندارد.
- سازمان عفو بینالملل: حکم اعدام بابک شهبازی فوراً متوقف شود
- پرونده شهرک اکباتان؛ بلاتکلیفی حقوقی در سایه ارعاب و احکام تحمیلی
ابعاد حقوق بشری بحران در زندان فشافویه
شرایط کنونی زندان فشافویه را میتوان از منظر حقوق بشری، بهویژه بر اساس مفاد اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، بهشدت نگرانکننده ارزیابی کرد.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر صراحتاً تأکید میکند که: هیچکس نباید تحت شکنجه یا رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز قرار گیرد.
شرایط ایجادشده در این زندان، بهویژه قطع منابع حیاتی مانند آب و برق در گرمای شدید، و تحمیل شرایط غیر بهداشتی و بیغذایی، به وضوح ناقض این ماده است.
همچنین ماده ۲۵ همین اعلامیه حق هر فرد برای دسترسی به استاندارد زندگی مناسب، شامل تغذیه، بهداشت و مسکن را به رسمیت شناخته است؛ حقوقی که عملاً از زندانیان فشافویه سلب شده است.
زندان فشافویه و خطر وقوع یک فاجعه خاموش
با تداوم وضعیت فعلی، نگرانیها نسبت به امکان وقوع یک فاجعه خاموش انسانی در زندان فشافویه افزایش یافته است. نبود برق، آب، تهویه، تغذیه مناسب و رسیدگی پزشکی در کنار تراکم جمعیت و گرمای شدید، میتواند به بروز بحرانهایی جدی در سلامت جسمی و روانی زندانیان منجر شود.
در شرایطی که مسئولان زندانها پاسخگو نیستند و سازوکاری برای نظارت مستقل بر وضعیت بازداشتگاهها وجود ندارد، وضعیت زندان فشافویه میتواند به نماد آشکار زوال زیرساختهای انسانی و حقوقی در مراکز بازداشت کشور تبدیل شود.
با ارسال هرگونه اطلاعات در این زمینه به ما کمک کنید تا صدای زندانیان باشیم
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post