حاتم اوزدمیر؛ رد دومین درخواست اعاده دادرسی، تداوم خطر اجرای حکم اعدام

حاتم اوزدمیر در تیرماه ۱۳۹۸، در منطقه مرزی چالدران، هدف تیراندازی و توپ‌باران نیروهای قرارگاه حمزه سپاه پاسداران قرار گرفت. او در پی این درگیری‌ها مجروح و بی‌هوش شد و سپس از سوی نیروهای اطلاعات سپاه به بازداشتگاه سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در ارومیه منتقل شد

کانون حقوق بشر ایران، سه‌شنبه ۲۳ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ – دیوان عالی کشور برای دومین بار درخواست اعاده دادرسی حاتم اوزدمیر، زندانی سیاسی محکوم به اعدام، را رد کرد. این شهروند تبعه ترکیه که از سال ۱۳۹۸ در بازداشت به‌سر می‌برد، پیش‌تر از سوی شعبه سوم دادگاه انقلاب ارومیه به ریاست قاضی نجف‌زاده به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده بود. رد این درخواست بار دیگر نگرانی‌ها درباره اجرای قریب‌الوقوع این حکم را افزایش داده است.

تأیید و تکرار رد درخواست اعاده دادرسی

طبق اطلاعات منتشرشده، وکیل اوزدمیر با ارائه درخواست جدید اعاده دادرسی، تلاش کرده بود تا در فرایند دادرسی او بازنگری شود. با این حال، عالی‌ترین مرجع قضایی کشور بدون توجه به ایرادات ساختاری و حقوقی موجود در پرونده، برای دومین بار این درخواست را رد کرده است. نخستین درخواست اعاده دادرسی او نیز در اسفند ۱۴۰۳ از سوی دیوان رد شده بود.

صدور و تأیید حکم اعدام

اوزدمیر، پیش‌تر در اواخر زمستان ۱۴۰۰، توسط شعبه اول دادگاه انقلاب شهرستان خوی به اتهام «بغی» به اعدام محکوم شد. این حکم در ۲۴ اسفندماه همان سال به وی ابلاغ شد، اما با اعتراض و بررسی مجدد در یکی از شعب دیوان عالی کشور، حکم اولیه نقض و پرونده به شعبه هم‌عرض ارجاع داده شد. با این حال، مجدداً و این‌بار از سوی شعبه سوم دادگاه انقلاب ارومیه، حاتم اوزدمیر به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شد. این حکم نیز در شهریور سال گذشته در دیوان عالی کشور تأیید شد.

بازداشت خشونت‌آمیز در مناطق مرزی

حاتم اوزدمیر در تاریخ ۱۱ تیر ۱۳۹۸، در منطقه مرزی چالدران، هدف تیراندازی و توپ‌باران نیروهای قرارگاه حمزه سپاه پاسداران قرار گرفت. او در پی این درگیری‌ها مجروح و بی‌هوش شد و سپس از سوی نیروهای اطلاعات سپاه به بازداشتگاه سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در ارومیه منتقل شد. پس از ۵۰ روز بازجویی و شکنجه، به بند سیاسی زندان مرکزی ارومیه انتقال یافت.

۵۰ روز شکنجه و بی‌دسترسی به حقوق اولیه

در طول دوران بازجویی، حاتم اوزدمیر تحت انواع شکنجه‌های جسمی و روحی قرار گرفت. گزارش‌ها حاکی از آن است که وی از دسترسی به وکیل انتخابی محروم بود و روند بازپرسی و محاکمه‌اش به‌شدت با استانداردهای دادرسی عادلانه در تضاد بود. دادگاه او نه‌تنها در غیاب وکیل، بلکه بدون امکان ارائه دفاع مؤثر برگزار شد.

وضعیت وخیم پزشکی؛ محرومیت از درمان

اوزدمیر در دوران بازداشت به دلیل شرایط غیربهداشتی و اعمال خشونت دچار بیماری کلیوی شد. در حالی‌که پزشکان زندان بر ضرورت عمل جراحی برای او تأکید داشتند، مقامات زندان ارومیه تاکنون از اعزام او به بیمارستان و انجام درمان لازم خودداری کرده‌اند. این مسئله مصداق روشن شکنجه سفید و نقض حق سلامت زندانی است.

• رد اعاده دادرسی پرهام پروری؛ خطر استمرار حبس و تبعید
• اعدام بس است! ادامه اعتراض‌ها در تهران: نصب تصاویر زندانیان سیاسی محکوم به اعدام در معابر عمومی

نقض حقوق بشر در پرونده حاتم اوزدمیر

پرونده حاتم اوزدمیر شامل فهرستی از نقض‌های حقوقی و انسانی است که از منظر نهادهای بین‌المللی قابل پیگرد است:

• نقض ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: که بر حق برخورداری از دادرسی عادلانه و دسترسی به وکیل تأکید دارد. محرومیت اوزدمیر از وکیل مستقل در تمامی مراحل دادرسی، نقض صریح این ماده است.
• نقض ماده ۷ همین میثاق: که منع شکنجه و رفتار غیرانسانی را تضمین می‌کند. گزارش‌های مربوط به شکنجه جسمی و روحی این زندانی، نمونه‌ای از نقض فاحش این ماده است.
• ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: که تأکید دارد هیچ‌کس نباید مورد شکنجه یا رفتار غیرانسانی قرار گیرد.

رد دومین درخواست اعاده دادرسی حاتم اوزدمیر در حالی صورت می‌گیرد که مدارک متعددی از شکنجه، دادرسی ناعادلانه، و وضعیت وخیم جسمی او وجود دارد. اصرار بر اجرای حکم اعدام در چنین شرایطی، نه‌تنها ناقض اصول بنیادین حقوق بشر است، بلکه نشان‌دهنده تداوم رویه‌هایی است که عدالت و انسانیت را نادیده می‌گیرند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک