اجرای حکم اعدام حمیدرضا ثابت اسمعیل‌پور در حالی‌که محاکمه او در جلساتی غیرعلنی برگزار شده، بار دیگر نگرانی‌ها درباره رعایت اصول حقوق بشر و عدالت قضایی را برجسته می‌کند
اجرای حکم اعدام در فضای بسته قضایی
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۸ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضائیه از اجرای حکم اعدام حمیدرضا ثابت اسمعیل‌پور خبر داده است. بر اساس گزارش این خبرگزاری، حکم اعدام در سحرگاه چهارشنبه ۸ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به اجرا درآمده است. این حکم پس از یک محاکمه غیرعلنی و تأیید از سوی دیوان عالی کشور صادر و اجرایی شده است.
مرکز رسانه‌ای قوه قضاییه اتهام این زندانی را «جاسوسی برای اسرائیل» اعلام کرده و ادعا کرده است که او با یک فرد معرفی‌شده به‌عنوان افسر موساد از طریق فضای مجازی ارتباط برقرار کرده و همکاری اطلاعاتی انجام داده است. براساس این ادعاها، مأموریت‌های او شامل تصویربرداری از اسناد طبقه‌بندی‌شده و جابجایی خودروهای متصل به جاسازی مواد منفجره بوده است.
اتهامات اعلام‌شده و ادعای همکاری با سرویس اطلاعاتی دشمن
طبق اطلاعیه قوه قضائیه، حمیدرضا ثابت اسمعیل‌پور در تاریخ ۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شد. این اطلاعیه مدعی است که پس از بازداشت، ارتباطات وی با فرد معرفی‌شده ادامه یافته و با نظارت اطلاعاتی منجر به کشف و خنثی‌سازی تعدادی از عملیات‌های ادعایی شده است.
در بیانیه قوه قضائیه آمده که پس از تشکیل پرونده و طی مراحل رسیدگی قضایی با استناد به گزارش ضابط خاص، اسناد امنیتی و اظهارات متهم، دادگاه او را به اتهام «جاسوسی»، «همکاری با رژیم اسرائیل» و «اقدام علیه امنیت ملی» محکوم به اعدام و ضبط اموال ناشی از تحصیل نامشروع کرده است. این حکم نهایتاً در دیوان عالی کشور تأیید شده است.
منابع مستقل و ناظران حقوق بشری تاکنون به جزئیات بیشتری درباره ادعاهای مطرح‌شده دسترسی نداشته‌اند، زیرا روند دادرسی و محاکمه در جلسات غیرعلنی انجام شده است و امکان بررسی و دسترسی به مدارک دفاعی یا گزارشات مستقل از روند رسیدگی وجود ندارد.
محاکمه غیرعلنی و فقدان شفافیت قضایی
یکی از نکات برجسته در این پرونده، برگزاری محاکمه به‌صورت غیرعلنی است. در حالی که در بسیاری از نظام‌های حقوقی، به‌ویژه در پرونده‌های امنیتی و اتهامات حساس، برگزاری محاکمه علنی و امکان دسترسی رسانه‌ای به روند دادرسی و شواهد یکی از اصول دادخواهی است، در این مورد اطلاعات کامل از روند رسیدگی و دفاعیات ارائه‌شده در جلسات دادگاه منتشر نشده و عموم نیز از جزئیات آن بی‌اطلاع هستند.
این نوع دادرسی غیرشفاف انتقاد نهادهای مدافع حقوق بشر را برانگیخته است، زیرا باعث می‌شود که امکان بررسی مستقل صحت ادعاهای امنیتی و ادله ارائه‌شده از سوی نهادهای قضایی محدود یا غیرممکن شود.
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان دهنده – روایت‌های میدانی از سرکوب اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- فیلم افشای سرکوب وحشیانه در اعتراضات سراسری توسط ماموران امنیتی
- اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، مجموعه خبرها و ویدئوها
- اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴؛ این لیست به روز می‌شود
- بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، اسامی و مشخصات بیش از ۲هزار تن
- مستند کشتار بازار رشت در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ «هولوکاست ایرانی» و کفش‌هایی که از قتل‌عام باقی ماند + فیلم
- فیلم به رگبار بستن وحشیانه مردم در فردیس کرج در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران
- لحظه شلیک بی‌رحمانه به سر و قلب دختران معترض در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران؛ هولوکاست در قرن ۲۱
- قتل‌عام در اعتراضات سراسری کرمانشاه؛ روایت شاهدان از کشتار و برداشتن اعضای بدن مجروحین
- اسامی۲۰۰ تن از جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ تنها قطره‌ای از دریای قربانیان سرکوب خونین
- سرکوب مرگبار در خمین، گلپایگان و شازند اراک؛ سه کانون خونین اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ + فیلم
زمینه‌های حقوقی و واکنش‌های بین‌المللی
اجرای حکم اعدام در چنین پرونده‌هایی معمولاً واکنش‌های گسترده‌ای را در سطح بین‌المللی برمی‌انگیزد، به‌ویژه هنگامی که اتهامات امنیتی مطرح بوده و روند دادرسی، محرمانه برگزار شده‌اند. نهادهای حقوق بشری بارها تأکید کرده‌اند که شفافیت در روند محاکمه و دسترسی به دفاع عادلانه از اصول اولیه عدالت کیفری است و نبود آن می‌تواند منجر به نقض حقوق پایه‌ای متهم شود.
در موارد مرتبط با اعدام نیز نگاه بین‌المللی به‌طور فزاینده‌ای بر لزوم رعایت معیارهای حقوق بشری در روند رسیدگی و پیشگیری از اعدام‌های سیاسی یا اتهام‌محور تأکید دارد.
نقض شفافیت، حق دادرسی عادلانه و اجرای بی‌رحمانه اعدام
اجرای حکم اعدام بدون محاکمه‌ای علنی و شفاف، و عدم دسترسی به دفاع مؤثر، با اصول اساسی عدالت کیفری و حقوق بشر در تعارض است.
ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – حق حیات
اجرای اعدام در مواردی که تفسیر اتهامات و روند دادرسی مبهم است، نقض حق حیاتی است که باید با بالاترین معیارهای عدالتی محافظت شود.
ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – حق دادرسی عادلانه
برگزاری محاکمه غیرعلنی و محرمانه، بدون امکان دسترسی عمومی و بررسی مستقل، ناقض اصل دادرسی منصفانه است.
ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – ممنوعیت بازداشت خودسرانه
استفاده از اتهامات مبهم امنیتی بدون ارائه علنی دلایل و شواهد قابل اثبات، می‌تواند منجر به بازداشت و مجازات‌های خودسرانه شود.
نگرانی‌های حقوقی در اجرای اعدام
اجرای حکم اعدام حمیدرضا ثابت اسمعیل‌پور در حالی‌که محاکمه او در جلساتی غیرعلنی برگزار شده، بار دیگر نگرانی‌ها درباره رعایت اصول حقوق بشر و عدالت قضایی را برجسته می‌کند. در پرونده‌هایی با اتهامات امنیتی، شفافیت در روند دادرسی و امکان بررسی مستقل اهمیت دوچندان دارد؛ امری که در این مورد تاکنون فراهم نبوده است.
با وجود ادعاهای حوزه قضایی، اعدام همچنان یکی از جنجالی‌ترین ابزارهای مجازات است که در تعامل با استانداردهای بین‌المللی حقوق بشر مورد نقد قرار دارد و ناظران بر لزوم بررسی دقیق آن تأکید دارند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post