ابوالحسن منتظر؛ اعدام ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ | زندان قزلحصار کرج

ابوالحسن منتظر به همراه پنج زندانی سیاسی دیگر، وحید بنی‌عامریان، بابک علیپور، محمد تقوی، پویا قبادی و اکبر دانشورکار در زمستان ۱۴۰۲ بازداشت شده بودند

نام و نام خانوادگی: ابوالحسن منتظر

محل تولد: تهران

ساکن: تهران

تاریخ تولد: ۱۳۳۸

تحصیلات : لیسانس معماری

تاریخ آخرین بازداشت: اول دی ماه ۱۴۰۲

اتهامات: عضویت در مجاهدین خلق و بغی

محل زندان: اوین – قزلحصار

محکومیت: ۵ سال زندان و اعدام

تاریخ اعدام: ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵

ابوالحسن منتظر از زندانیان سیاسی دوران دیکتاتوری سلطنتی بود که در سال ۱۳۵۶ در مشهد بازداشت و به مدت شش ماه در زندان وکیل آباد مشهد زندانی شد. پیش از آن نیز در دوران سربازی توسط رکن ۲ ارتش بازداشت و ۴۵ روز در بازداشتگاه بسر برده و سپس آزاد شده بود.

همچنین در ۱۳ خرداد سال ۱۳۶۰ در مشهد بازداشت شده و به مدت ۴سال و سه ماه در زندان وکیل آباد مشهد زندانی و در مهرماه سال ۱۳۶۴ آزاد شد.

زندانی سیاسی ابوالحسن منتظر، وخامت وضعیت جسمی پس از پارگی بخیه‌های داخلی قلب — زندانی سیاسی ابوالحسن منتظر

ابوالحسن منتظر مجددا در خرداد سال ۱۳۹۷ بازداشت شد. وی در تاریخ۱۳ مهر ۱۳۹۹ توسط دادگاه انقلاب تهران با اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی، تبلیغ علیه نظام، از طریق ارتباط و عضویت در سازمان مجاهدین» به ۵ سال زندان محکوم شد.

بیماری‌ها و عدم رسیدگی پزشکی به ابوالحسن منتظر

زندانی سیاسی ابوالحسن منتظر بعد از عمل قلب باز در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۴۰۰، به بند ۴ اوین و سپس در تاریخ ۱۷ مهر ۱۴۰۰، به زندان گوهر دشت تبعید شد.

وی از بیماری قلبی رنج میبرد که در زندان عمل جراحی قلب باز کرده اما بدلیل عدم رسیدگی‌های بعد از عمل جراحی هیچگاه بهبودی کامل نیافت.

زندانی سیاسی ابوالحسن منتظر همچنین از بیماریهای دیابت، پروستات و سنگ کلیه و یک زائده استخوانی درناحیه نخاع گردن رنج می برد.

زندانی سیاسی ابوالحسن منتظر در تاریخ ۱۰ فروردین ماه ۱۴۰۱ از زندان گوهردشت آزاد شد.

هشدار عفو بین‌الملل درباره خطر اجرای حکم اعدام، زندانیان محکوم به اعدام — ابوالحسن منتظر

پیشینه پرونده و روند رسیدگی اولیه

ابوالحسن منتظر به همراه پنج زندانی سیاسی دیگر، وحید بنی‌عامریان، بابک علیپور، محمد تقوی، پویا قبادی و اکبر دانشورکار در زمستان ۱۴۰۲ بازداشت شده بودند.

رسیدگی اولیه به پرونده آنها نیز پیش‌تر در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران و به ریاست قاضی افشاری انجام شد و در همان مرحله، حکم اعدام علیه آنها صادر شده بود.

به گفته منابع نزدیک به خانواده، جلسه نخست رسیدگی در سال گذشته تنها حدود نیم ساعت طول کشید و با وجود وعده قاضی برای برگزاری جلسه دوم، این جلسه هیچ‌گاه تشکیل نشد. این موضوع در تضاد مستقیم با تعهدات حقوقی کشور نسبت به لزوم برگزاری دادرسی کامل، چندمرحله‌ای و مبتنی بر بررسی دقیق ادله است؛ به‌ویژه در پرونده‌هایی که حکم آن می‌تواند به سلب حیات منجر شود.

دادگاه چنددقیقه‌ای برای پرونده‌ای مشترک

محاکمه مجدد این شش زندانی سیاسی در تاریخ ۲۵ آبان ۱۴۰۴ در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران برگزار شد. ریاست این جلسه بر عهده قاضی ایمان افشاری بود؛ قاضی‌ای که پیش از این نیز به دلیل سرعت بسیار بالا در رسیدگی به پرونده‌های سنگین و عدم رعایت حق دفاع متهمان مورد نقد قرار گرفته بود.

وکلای این شش زندانی سیاسی در ابتدای دادرسی تأکید کرده بودند که پرونده موکلان آنها مشترک است و باید در یک جلسه واحد به آن رسیدگی شود. با وجود این درخواست و بدون ارائه توضیح حقوقی، دادگاه تصمیم گرفت جلسات جداگانه و بسیار کوتاهی برای هر یک از آنها تشکیل دهد؛ جلساتی که بنا بر گزارش‌ها تنها چند دقیقه به طول انجامید.

در حالی که طبق اصول شناخته‌شده دادرسی عادلانه ـ از جمله ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی ـ رسیدگی به اتهامات منجر به صدور حکم اعدام باید با دقت، شفافیت، حق دسترسی مؤثر به وکیل و فرصت کافی برای دفاع صورت گیرد، سرعت بسیار بالای این دادرسی بار دیگر نگرانی‌ها درباره نقض جدی این اصول را افزایش داده است.

ادامه کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام پس از اعدام شش عضو قدیمی

گزارش‌هایی از شکنجه برای اخذ اعتراف

بخش مهم دیگری از نگرانی‌ها در این پرونده، انتشار گزارش‌های متعدد درباره نقض حقوق متهمان در دوران بازداشت است. طبق اطلاعات ارائه‌شده از سوی منابع آگاه، این شش زندانی سیاسی طی ماه‌های بازداشت اولیه تحت فشارها و رفتارهایی قرار گرفته‌اند که در تعارض مستقیم با ممنوعیت شکنجه در قوانین داخلی و مقررات بین‌المللی است.

این گزارش‌ها شامل ضرب‌وشتم، استفاده از شوکر، شلاق در محل‌های خارج از اتاق بازجویی، تهدید به بازداشت اعضای خانواده، تهدید به قتل با اسلحه کمری (از جمله گذاشتن کلت در دهان) و انتقال تحت‌فشار برای امضای اعترافات می‌شود.

چنین رفتارهایی مطابق ماده ۳ کنوانسیون منع شکنجه و ماده ۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، که بر منع مطلق شکنجه تأکید دارد، به‌طور کامل ممنوع است. همچنین استفاده از اعترافات ناشی از شکنجه برای صدور حکم، نقض ماده ۱۴ همین میثاق و اصول حقوق بشر است.

ابوالحسن منتظر، در تاریخ ۱۵ فرودین‌ماه ۱۴۰۵ به همراه وحید بنی‌عامریان در زندان قزلحصار کرج اعدام شد. پیش از این چهار زندانی سیاسی هم پرونده‌ای آنها محمد تقوی، اکبردانشورکار، بابک علیپور و پویا قبادی در همین زندان در روزهای ۱۰ و ۱۱ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شده بودند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک