فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی شدید از افزایش اعدامها در ایران، اعلام کرد که از ماه مارس تاکنون دستکم ۵۶ نفر با اتهامهای امنیتی اعدام شدهاند و بیش از ۱۰۰ نفر دیگر نیز در معرض خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند.
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۱۴ مردادماه ۱۴۰۵ -فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، نسبت به افزایش اعدامها در ایران ابراز نگرانی شدید کرد و هشدار داد که روند صدور و اجرای احکام اعدام، بهویژه در پروندههای مرتبط با اعتراضات، همچنان رو به گسترش است. وی همچنین تأکید کرد که گزارشهای موجود از نبود دادرسی عادلانه، اخذ اعترافات تحت شکنجه و استفاده از مجازات اعدام برای ایجاد فضای ترس در جامعه حکایت دارد.
باکس اطلاعاتی | مهمترین نکات بیانیه فولکر تورک
| عنوان | جزئیات |
|---|---|
| مقام | فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد |
| تاریخ بیانیه | ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ (۵ اوت ۲۰۲۶) |
| موضوع اصلی | ابراز نگرانی شدید از افزایش اعدامها در ایران |
| اعدامهای امنیتی از ماه مارس | دستکم ۵۶ نفر |
| اعدامهای مرتبط با اعتراضات | ۲۷ نفر |
| افراد در معرض خطر اعدام | بیش از ۱۰۰ نفر |
| نگرانیهای مطرحشده | افزایش اعدامها، نبود دادرسی عادلانه، اعترافات تحت شکنجه، رسیدگیهای شتابزده و اعدام در ملأعام |
| اعدامهای مواد مخدر | ادامه اجرای احکام با «میزانی نگرانکننده» |
| درخواست فولکر تورک | توقف فوری اجرای تمامی احکام اعدام و حرکت به سوی لغو مجازات اعدام |
| پیام اصلی بیانیه | استفاده از مجازات اعدام برای ایجاد ترس در جامعه و سرکوب مخالفان، موجب نگرانی جدی سازمان ملل است. |
فولکر تورک روز چهارشنبه ۱۴ مرداد (۵ اوت) با انتشار بیانیهای اعلام کرد که از روند فزاینده اجرای احکام اعدام در ایران «بهشدت نگران» است. وی گفت از زمان اجرای نخستین احکام اعدام مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، شمار اعدامهای امنیتی به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
به گفته کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، از آن زمان تاکنون دستکم ۵۶ نفر با اتهامهای مرتبط با امنیت ملی اعدام شدهاند که ۲۷ نفر از آنان در پروندههای مرتبط با اعتراضات ماههای گذشته قرار داشتهاند.
او همچنین هشدار داد که بیش از ۱۰۰ نفر دیگر نیز با اتهامهای مشابه در معرض خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند.
نخستین اعدامهای مرتبط با اعتراضات چه زمانی انجام شد؟
در بیانیه فولکر تورک به نخستین احکام اعدام مرتبط با اعتراضات نیز اشاره شده است.
حکومت ایران در ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ (۱۹ مارس) اعلام کرد که مهدی قاسمی، صالح محمدی و سعید داودی، سه نفر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، با اتهام قتل مأموران پلیس اعدام شدهاند.
این سه نفر نخستین افرادی بودند که در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ حکم اعدام آنان اجرا شد؛ احکامی که با واکنش و نگرانی نهادهای بینالمللی حقوق بشر همراه بود.
آیا جنگ بر افزایش اعدامها تأثیر گذاشته است؟
فولکر تورک در بیانیه خود به افزایش چشمگیر شمار اعدامها پس از آغاز جنگ نیز اشاره کرد.
بر اساس این گزارش، از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه)، روند اجرای احکام اعدام شتاب بیشتری گرفته و بسیاری از اعدامشدگان از افرادی بودهاند که در ارتباط با اعتراضات دیماه بازداشت و محاکمه شده بودند.
اعتراضات دیماه ابتدا در واکنش به افزایش هزینههای زندگی آغاز شد، اما بهسرعت به اعتراضات گسترده ضدحکومتی تبدیل شد و در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه به اوج رسید.
در حالی که مقامهای حکومتی شمار کشتهشدگان این اعتراضات را بیش از سه هزار نفر اعلام کرده و رخدادها را به «اقدامات تروریستی» نسبت دادهاند، سازمانهای غیردولتی و نهادهای حقوق بشری خارج از ایران آمار بسیار بالاتری از قربانیان سرکوب اعتراضات ارائه کردهاند.
فولکر تورک درباره روند دادرسی چه هشدارهایی داد؟
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، علاوه بر افزایش شمار اعدامها، نسبت به روند رسیدگی قضایی نیز ابراز نگرانی کرد.
به گفته وی، تضمینهای مربوط به دادرسی عادلانه و رعایت تشریفات قانونی در بسیاری از پروندهها بهشدت ناکافی بوده است.
فولکر تورک همچنین اظهار داشت که گزارشهای موجود نشان میدهد برخی اعترافات از طریق شکنجه یا دیگر اشکال بدرفتاری اخذ شده و شماری از احکام اعدام نیز پس از رسیدگیهای شتابزده صادر شدهاند.
او همچنین به اجرای برخی احکام اعدام در ملأعام اشاره کرد و این موضوع را از دیگر موارد نگرانکننده در وضعیت حقوق بشر ایران دانست.
اعدامهای مرتبط با مواد مخدر همچنان ادامه دارد
فولکر تورک در بخش دیگری از بیانیه خود، به ادامه اجرای احکام اعدام در پروندههای مرتبط با مواد مخدر نیز پرداخت.
وی اعلام کرد که اعدامهای مرتبط با این دسته از جرایم همچنان با «میزانی نگرانکننده» ادامه دارد و روند کلی افزایش احکام اعدام از ماه مارس تاکنون، نگرانیهای جدی درباره استفاده گسترده از مجازات مرگ در ایران ایجاد کرده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهمترین پروندههای اعتراضات ۱۴۰۴ میدانیم
- اعدام زندانی سیاسی آروین خیرخواهان؛ اجرای حکم اعدام معترض ۱۹ ساله در زندان شاهرود
- ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری؛ اعدام دو زندانی سیاسی در میدان علیخانی اصفهان
درخواست سازمان ملل از مقامهای ایران چیست؟
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل در پایان بیانیه خود از مقامهای ایران خواست اجرای تمامی احکام اعدام را فوراً متوقف کنند و در مسیر لغو مجازات اعدام گام بردارند.
همچنین وی تأکید کرد که استفاده از مجازات اعدام برای ایجاد ترس در جامعه و سرکوب مخالفان، با اصول بنیادین حقوق بشر مغایرت دارد و جامعه جهانی باید این روند را با دقت دنبال کند.
بر اساس گزارش سازمانهای حقوق بشری، از جمله عفو بینالملل، ایران پس از چین دومین کشور جهان از نظر شمار اجرای احکام اعدام به شمار میرود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک