حکم اعدام رسول رضایی، شهروند ۲۸ ساله اهل فریمان و از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، در دیوان عالی کشور تأیید شده است. این زندانی سیاسی که در زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشود، از زمان بازداشت از دسترسی به وکیل انتخابی و تماس و ملاقات با خانواده محروم بوده است
تأیید حکم اعدام رسول رضایی
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۱۹ مردادماه ۱۴۰۵ – براساس اطلاعات دریافتی، حکم اعدام رسول رضایی، زندانی سیاسی محبوس در زندان وکیلآباد مشهد، توسط دیوان عالی کشور تأیید شده است.
رسول رضایی پیشتر توسط یکی از شعب دادگاه انقلاب مشهد با اتهام «محاربه» به مجازات اعدام محکوم شده بود.
این شهروند ۲۸ ساله اهل فریمان، روز ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ و در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد و پس از طی مراحل بازجویی و تشکیل پرونده، در دادگاه انقلاب مشهد مورد محاکمه قرار گرفت.
تا زمان تنظیم این گزارش، اطلاعاتی درباره مصداق مشخص اتهام «محاربه» که مبنای صدور حکم اعدام برای رسول رضایی قرار گرفته، در دست نیست. مشخص نبودن جزئیات اتهام در پروندهای که به صدور حکم سلب حیات منتهی شده، بر نگرانیها درباره روند رسیدگی قضایی افزوده است.
محرومیت از وکیل انتخابی و ارتباط با خانواده
بر اساس اطلاعات دریافتی، رسول رضایی از زمان بازداشت تاکنون از حق دسترسی به وکیل انتخابی محروم بوده است.
همچنین گزارش شده که وی در این مدت امکان تماس تلفنی و ملاقات با اعضای خانواده خود را نداشته است. این محدودیتها در شرایطی ادامه یافته که پرونده او به صدور و سپس تأیید حکم اعدام منتهی شده است.
محرومیت یک متهم محکوم به اعدام از دسترسی مؤثر به وکیل انتخابی، بهویژه در مراحل بازجویی، محاکمه و رسیدگی به اعتراض نسبت به حکم، نگرانیهای جدی درباره امکان دفاع مؤثر در برابر اتهامات مطرح میکند.
رسول رضایی در حال حاضر در زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشود.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهمترین پروندههای اعتراضات ۱۴۰۴ میدانیم
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- مستند حقوقی، بررسی پروندهای که منجر به اعدام عارف خوشکار شد
رسول رضایی کیست؟
رسول رضایی، ۲۸ ساله، اهل فریمان و پدر دو کودک ۲ و ۵ ساله است.
او پیش از بازداشت برای تأمین هزینههای زندگی خود و خانوادهاش به دستفروشی اشتغال داشت.
بازداشت وی در ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ و همزمان با اعتراضات صورت گرفت. اکنون با تأیید حکم صادرشده از سوی دیوان عالی کشور، نگرانی درباره سرنوشت این زندانی سیاسی و احتمال اجرای حکم اعدام او افزایش یافته است.
بررسی حقوقی پرونده رسول رضایی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، ابهام در رسیدگی به پروندههای امنیتی و استفاده گسترده از مجازات اعدام مورد انتقاد قرار گرفتهاند. بررسی پرونده رسول رضایی بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشان دادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز در روند گزارششده این پرونده با پرسشهای جدی درباره رعایت آنها مواجه است.
ابهامات حقوقی پرونده
مهمترین ابهام، مشخص نبودن مصداق اتهام «محاربه» است. با وجود صدور و تأیید حکم اعدام، تاکنون اطلاعاتی درباره عمل مشخصی که مبنای انتساب این عنوان به رسول رضایی بوده، منتشر نشده است.
از سوی دیگر، محرومیت گزارششده وی از وکیل انتخابی در پروندهای که مجازات آن اعدام است، مسئله حق دفاع و دادرسی عادلانه را بهطور جدی مطرح میکند.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۳۲ قانون اساسی؛ بر قانونی بودن بازداشت و لزوم تفهیم اتهام تأکید دارد.
- اصل ۳۵ قانون اساسی؛ حق برخورداری از وکیل را به رسمیت میشناسد.
- اصل ۳۷ قانون اساسی؛ اصل را بر برائت قرار داده است.
- ماده ۲۷۹ قانون مجازات اسلامی؛ برای تحقق عنوان «محاربه» شرایط مشخصی تعیین کرده است.
- قانون آیین دادرسی کیفری؛ بر حقوق دفاعی متهم و برخورداری از تضمینهای دادرسی تأکید دارد.
موارد نقض قانون
- محرومیت گزارششده از دسترسی به وکیل انتخابی؛
- ابهام درباره مصداق اتهام محاربه؛
- محرومیت طولانیمدت از تماس و ملاقات با خانواده؛
- نگرانی درباره امکان دفاع مؤثر در پروندهای منتهی به مجازات اعدام.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر و موارد احتمالی نقض استانداردهای بینالمللی
صدور مجازات اعدام در پروندهای که درباره دسترسی متهم به وکیل و جزئیات اتهام ابهام وجود دارد، از منظر استانداردهای بینالمللی دادرسی عادلانه اهمیت ویژهای دارد.
ابهامات حقوق بشری پرونده
محرومیت گزارششده رسول رضایی از وکیل انتخابی و ارتباط با خانواده، همراه با مشخص نبودن مصداق اتهام «محاربه»، از مهمترین نگرانیهای حقوق بشری این پرونده است.
در پروندههایی که مجازات اعدام مطرح است، رعایت کامل تضمینهای دادرسی عادلانه اهمیتی مضاعف دارد، زیرا اجرای حکم سلب حیات برگشتناپذیر است.
اسناد بینالمللی مرتبط
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی.
- ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی.
- ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ اصل برائت و تضمینهای لازم برای دفاع.
- ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی؛ حمایت از حق حیات.
- ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی؛ حق دادرسی عادلانه و برخورداری از امکانات کافی برای دفاع.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک