شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ابوالقاسم صلواتی، نسیمه اسلامزهی را با اتهام «معاونت در جرم بغی» به ۲۵ سال حبس محکوم کرد؛ این در حالی است که هیچ مدرک مشخص و قابل ارزیابی درباره عضویت یا همکاری او با گروهی مسلح ارائه نشده است
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۰ شهریورماه ۱۴۰۵ – نسیمه اسلامزهی، زندانی سنیمذهب محبوس در زندان اوین، به ۲۵ سال حبس محکوم شد. حکم صادرشده اوایل هفته جاری به وی ابلاغ شده است. این مادر ۴۲ ساله از زمان بازداشت، تمامی اتهامات را رد کرده و تأکید داشته که عضو هیچ گروهی نبوده و با هیچ گروهی همکاری نکرده است.
صدور حکم سنگین بدون ارائه مدرک علیه نسیمه اسلامزهی
نسیمه اسلامزهی طی سه جلسه در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران محاکمه شد. به گفته یک منبع مطلع، در جریان این جلسات هیچ مدرک مشخصی که نشاندهنده عضویت، همکاری یا مشارکت او در فعالیتهای مسلحانه باشد، ارائه نشد.
منبع مطلع از پرونده تأکید کرده است که خانم اسلامزهی تنها بهدلیل همسربودن با ارسلان شیخی بازداشت شده است. مأموران امنیتی در شهریورماه ۱۴۰۲ برای بازداشت همسرش به منزل آنان مراجعه کردند و نسیمه اسلامزهی را نیز صرفاً بهدلیل حضور در خانه بازداشت کردند.
ارسلان شیخی و آمانج کاروانچی، دیگر متهم پرونده، پیشتر با اتهام «بغی از طریق عضویت در گروه داعش» به اعدام محکوم شدند و احکام آنان به اجرا درآمد. برخی رسانههای رسمی پیشتر از صدور حکم اعدام برای نسیمه اسلامزهی، همسرش و یک متهم دیگر خبر داده بودند؛ اما حکم ابلاغشده در بخش کنونی پرونده، ۲۵ سال حبس عنوان شده است.
خانم اسلامزهی پیشتر در بخش دیگری از پرونده توسط دادگاه کیفری به سه سال و شش ماه حبس محکوم شده بود.
جلوگیری از حضور وکلای انتخابی
طی دوران رسیدگی، چند وکیل برای پذیرش وکالت نسیمه اسلامزهی مراجعه کردند؛ اما شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب از پذیرش آنان خودداری کرد و محاکمه با حضور وکیل تسخیری انجام شد.
محرومیت از وکیل انتخابی، بهویژه در پروندهای مرتبط با اتهام «بغی»، توانایی متهم برای بررسی مستندات، اعتراض به ادله و دفاع مؤثر را بهشدت محدود میکند. نبود مدرک علنی علیه او و صدور حکم تنها براساس ارتباط خانوادگی، نگرانیها درباره مجازات یک زن بیگناه بهدلیل پرونده همسرش را افزایش داده است.
تولد و نگهداری تسنیم در زندان اوین
نسیمه اسلامزهی مادر دو دختر است. عایشه، دختر بزرگ او، هنگام بازداشت مادر حدود دو سال داشت. این کودک از مادر جدا و به بهزیستی منتقل شد؛ اما خانواده پس از پیگیری توانستند حضانت او را برعهده بگیرند.
نسیمه اسلامزهی در اوایل اردیبهشتماه ۱۴۰۳، دومین دخترش تسنیم را در زندان اوین به دنیا آورد. این نوزاد از نخستین روز تولد در زندان نگهداری شد و همراه مادرش ۴۰ روز را در سلول انفرادی فاقد تهویه مناسب و نور کافی گذراند.
پس از آن، مادر و نوزاد به قرنطینه منتقل شدند. گزارشهای پیشین درباره بازداشت و بلاتکلیفی یکساله نسیمه اسلامزهی همراه با نوزاد چهارماههاش و تهدید سلامت تسنیم در ششماهگی نشان میدهد که این کودک از زمان تولد از محیطی سالم و متناسب با نیازهای جسمی و روانی محروم بوده است. گزارش «برای تسنیم؛ کودکی که جهان را از پشت میلهها شناخت» نیز جزئیات شرایط زندگی او در زندان را بازتاب داده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حسین فاضلی هریکندی؛ از سرکوب اعتراضات تا دفاع از اعدام معترضان
- نامه مادر یک زندانی از زندان تهران بزرگ؛ گرسنگی، کفخوابی و ناامنی در بندها
بررسی حقوقی پرونده نسیمه اسلامزهی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران بهدلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه و محدودکردن حقوق متهمان همواره مورد انتقاد بودهاند. بررسی بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه برای نشاندادن رعایتنشدن حتی همین قوانین است.
ابهامات حقوقی پرونده
هیچ مدرک قابل ارزیابی درباره عضویت یا همکاری نسیمه اسلامزهی با گروهی مسلح منتشر نشده است. مبنای انتساب «معاونت در بغی»، نحوه اثبات قصد مجرمانه و نقش مشخص او نیز روشن نیست.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۳۵ قانون اساسی حق برخورداری از وکیل و اصل ۳۷ اصل برائت را به رسمیت میشناسد. ماده ۱۲۵ قانون مجازات اسلامی نیز تحقق معاونت در جرم را به وجود وحدت قصد و ارتباط روشن میان رفتار معاون و جرم اصلی مشروط میکند.
نقض حقوق بشر در پرونده نسیمه اسلامزهی
پرونده نسیمه اسلامزهی و نگهداری فرزند او از بدو تولد در زندان، با چند ماده اصلی اعلامیه جهانی حقوق بشر مغایرت دارد:
- ماده ۳: هر فرد از حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی برخوردار است. بازداشت طولانی و صدور حکم ۲۵ سال حبس بدون ارائه شواهد روشن، حق آزادی و امنیت نسیمه اسلامزهی را نقض میکند.
- ماده ۵: هیچکس نباید تحت شکنجه یا رفتار ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز قرار گیرد. نگهداری مادر و نوزاد به مدت ۴۰ روز در سلول انفرادی فاقد نور و تهویه مناسب، میتواند مصداق رفتار غیرانسانی باشد.
- ماده ۹: بازداشت، حبس یا تبعید خودسرانه ممنوع است. بازداشت نسیمه اسلامزهی صرفاً بهدلیل حضور در منزل هنگام بازداشت همسرش و ادامه زندانیکردن او بدون اثبات نقش مجرمانه مشخص، نگرانی جدی درباره بازداشت و حبس خودسرانه ایجاد میکند.
پرونده نسیمه اسلامزهی نمونهای از صدور محکومیت سنگین بدون ارائه شواهد روشن و تحمیل پیامدهای بازداشت بر دو کودک است؛ کودکانی که یکی از مادر جدا شد و دیگری از نخستین روز زندگی در زندان اوین نگهداری شده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک