معصومه آژینی، خواهر محمود آژینی از زندانیان سیاسی اعدامشده در سال ۱۳۶۷، با وجود تعیین و تأمین وثیقه همچنان از آزادی موقت محروم مانده است
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۳۱ مردادماه ۱۴۰۵ – معصومه آژینی، شهروند ۶۳ ساله ساکن تهران، پس از گذشت ۱۴۰ روز از زمان بازداشت همچنان بدون تعیین تکلیف نهایی در زندان مرکزی گرگان، موسوم به زندان امیرآباد، نگهداری میشود. ادامه بازداشت او در حالی است که دادسرای عمومی و انقلاب گرگان برای این شهروند قرار وثیقه صادر کرده و خانوادهاش نیز وثیقه تعیینشده را تأمین کردهاند.
یک منبع مطلع نزدیک به خانواده معصومه آژینی گفته است که با وجود سپریشدن بیش از چهار ماه و پیگیریهای مکرر خانواده، مقامهای قضایی همچنان از آزادی موقت او جلوگیری میکنند. علت حقوقی عدم اجرای قرار وثیقه نیز به خانواده اعلام نشده است. گزارش ادامه بازداشت او روز ۳۱ مردادماه منتشر شد.
آنچه در این گزارش میخوانید
- معصومه آژینی ۱۴۰ روز است که در زندان گرگان نگهداری میشود؛
- وثیقه تعیینشده از سوی خانواده او تأمین شده است؛
- مقامهای قضایی همچنان با آزادی موقت وی موافقت نکردهاند؛
- اتهامهای مطرحشده به ارسال تصاویر برای رسانههای مخالف حکومت و حمایت از سازمان مجاهدین خلق مربوط است؛
- او خواهر محمود آژینی، زندانی سیاسی اعدامشده در سال ۱۳۶۷ است؛
- ناظران بازداشت او را در چارچوب فشار بر خانوادههای دادخواه ارزیابی میکنند.
جلوگیری از آزادی معصومه آژینی با وجود تأمین وثیقه
براساس اطلاعات دریافتی، دادسرای عمومی و انقلاب گرگان قرار بازداشت معصومه آژینی را به وثیقه تبدیل کرده است. خانواده او نیز وثیقه مورد مطالبه را فراهم و برای آزادی موقت وی ارائه کردهاند؛ اما این اقدام تاکنون به آزادی او منجر نشده است.
پیگیریهای خانواده برای مشخصشدن علت ادامه بازداشت، زمان رسیدگی به پرونده و اجرای قرار وثیقه بینتیجه مانده است. مشخص نیست آیا وثیقه رسماً پذیرفته شده و سپس نهاد امنیتی مانع آزادی شده یا مقام قضایی تصمیم تازهای برای ادامه بازداشت صادر کرده است.
ادامه حبس پس از تأمین وثیقه، بدون ارائه توضیح روشن، نگرانیها درباره دخالت نهادهای امنیتی در روند قضایی و استفاده از بازداشت بهعنوان ابزار فشار را افزایش داده است.
اتهامهای مطرحشده علیه معصومه آژینی
جلسه بازپرسی معصومه آژینی پیشتر در دادسرای عمومی و انقلاب گرگان برگزار شده است. او در این جلسه با اتهامهایی از جمله «عضویت در گروههای مخالف نظام» مواجه شد.
به گفته منبع نزدیک به خانواده، ارسال عکس و فیلم برای رسانههایی که مقامهای حکومتی آنها را «معاند» میخوانند و حمایت از سازمان مجاهدین خلق، از مصادیق اتهامهای پرونده عنوان شده است.
هنوز مشخص نیست چه تصاویر یا ویدئوهایی مبنای این اتهام قرار گرفته، محتوای آنها چه بوده و آیا انتشار یا ارسال آنها واجد عناصر مشخص یک جرم بوده است یا خیر. همچنین اطلاعاتی درباره صدور کیفرخواست، شعبه رسیدگیکننده و زمان احتمالی دادگاه منتشر نشده است.
بازداشت در بندرگز و انتقال به زندان گرگان
معصومه آژینی روز ۱۵ فروردینماه ۱۴۰۵ در بندرگز بازداشت شد. او در پی شرایط جنگی از تهران به این شهر رفته بود که نیروهای امنیتی وی را دستگیر کردند.
پس از بازداشت، خانواده برای مدتی اطلاعات روشنی درباره محل نگهداری و وضعیت او نداشت. معصومه آژینی سپس به زندان مرکزی گرگان منتقل شد و از آن زمان تاکنون در این زندان محبوس است.
معصومه آژینی کیست؟
معصومه آژینی ۶۳ ساله و ساکن تهران است. او خواهر محمود آژینی، از زندانیان سیاسی هوادار سازمان مجاهدین خلق است که در جریان اعدامهای گسترده زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ اعدام شد.
نسبت خانوادگی او با یکی از قربانیان اعدامهای سال ۱۳۶۷ موجب شده است که برخی ناظران، بازداشت وی را در ادامه فشار بر خانوادههای دادخواه و بستگان زندانیان سیاسی اعدامشده تحلیل کنند. با این حال، مقامهای قضایی توضیح ندادهاند که آیا پیشینه خانوادگی او نقشی در تشکیل پرونده داشته است یا خیر.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- اعدام قائم حسینی در زندان دستگرد؛ پنجمین اعدام پرونده میدان علیخانی
- اعدام شهرام صادقی؛ ابهام درباره بازجویی و دادرسی و پرسشهای جدی درباره چگونگی اخذ اعترافات
باکس اطلاعاتی پرونده معصومه آژینی
- نام: معصومه آژینی
- سن: ۶۳ سال
- محل سکونت: تهران
- تاریخ بازداشت: ۱۵ فروردین ۱۴۰۵
- محل بازداشت: بندرگز
- محل نگهداری: زندان مرکزی گرگان
- مدت بازداشت: ۱۴۰ روز
- وضعیت قضایی: بلاتکلیف
- قرار تأمین: وثیقه
- وضعیت وثیقه: تأمینشده توسط خانواده
- اتهامهای گزارششده: عضویت در گروههای مخالف نظام و ارسال تصاویر برای رسانههای مخالف حکومت
- نسبت خانوادگی: خواهر محمود آژینی، اعدامشده سال ۱۳۶۷
- نگرانی اصلی: ادامه بازداشت با وجود تأمین وثیقه
بررسی حقوقی پرونده معصومه آژینی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، ابهام در پروندههای امنیتی و محدودکردن حقوق متهمان مورد انتقاد قرار گرفتهاند. بررسی پرونده معصومه آژینی براساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشاندادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز توسط دستگاه قضایی رعایت نشدهاند.
ابهامات حقوقی پرونده
مهمترین ابهام، علت ادامه بازداشت پس از تعیین و تأمین وثیقه است. اگر وثیقه رسماً پذیرفته شده و دستور یا پرونده دیگری برای بازداشت وجود ندارد، جلوگیری از آزادی موقت فاقد توجیه روشن قانونی خواهد بود.
موضوع و ادله دقیق اتهام، وضعیت کیفرخواست، مرجع رسیدگیکننده و زمان دادگاه نیز مشخص نشده است.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۳۲ قانون اساسی؛ الزام به رعایت ضوابط قانونی در بازداشت؛
- اصل ۳۵ قانون اساسی؛ حق برخورداری از وکیل؛
- اصل ۳۷ قانون اساسی؛ اصل برائت؛
- ماده ۵ آیین دادرسی کیفری؛ حق آگاهی از موضوع و دلایل اتهام؛
- ماده ۲۱۷ آیین دادرسی کیفری؛ صدور قرار تأمین برای تضمین حضور متهم؛
- مواد ۲۲۳ تا ۲۲۶ آیین دادرسی کیفری؛ مقررات پذیرش وثیقه و حق اعتراض به عدم پذیرش آن؛
- ماده ۲۴۲ آیین دادرسی کیفری؛ ضرورت بررسی دورهای ادامه قرار تأمین و امکان اعتراض متهم.
موارد نقض قانون
- ادامه بازداشت با وجود تأمین وثیقه؛
- اعلامنشدن علت جلوگیری از آزادی موقت؛
- بلاتکلیفی ۱۴۰روزه؛
- ابهام درباره ادله و مصادیق اتهام؛
- اعلامنشدن زمان دادگاه و وضعیت کیفرخواست؛
- احتمال نقض اصل برائت و حق دفاع مؤثر.
بررسی پرونده معصومه آژینی از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بینالمللی
ادامه بازداشت معصومه آژینی پس از تأمین وثیقه، بدون ارائه دلیل شفاف و بدون تعیین زمان رسیدگی، با حق آزادی و امنیت فردی و تضمینهای دادرسی عادلانه تعارض دارد. اگر بازداشت او با پیشینه خانوادگی، دادخواهی درباره اعدامهای سال ۱۳۶۷ یا بیان دیدگاههای سیاسی مرتبط باشد، این اقدام میتواند مصداق مجازات فرد به دلیل عقیده یا نسبت خانوادگی او باشد.
اسناد بینالمللی مرتبط
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق زندگی، آزادی و امنیت فردی؛
- ماده ۹ اعلامیه جهانی؛ منع بازداشت و حبس خودسرانه؛
- مواد ۱۰ و ۱۱ اعلامیه جهانی؛ حق محاکمه عادلانه و اصل برائت؛
- ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی؛ حق اعتراض به بازداشت و رسیدگی قضایی در مدت معقول؛
- ماده ۱۴ میثاق؛ حق دادرسی عادلانه و برخورداری از وکیل؛
- ماده ۱۹ میثاق؛ حق آزادی عقیده و بیان؛
- قواعد نلسون ماندلا؛ حفظ کرامت و حقوق تمام افراد محروم از آزادی.
آزادی فوری معصومه آژینی با اجرای قرار وثیقه، اعلام دلایل ادامه بازداشت، دسترسی مؤثر او به وکیل، تعیین تکلیف پرونده در مهلت معقول و توقف هرگونه فشار احتمالی بر خانوادههای دادخواه، از فوریترین مطالبات مطرحشده در این پرونده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک