غلامرضا سرلک، مدیرکل زندان‌های سمنان شد | اعدام ۸۶ زندانی و گزارش‌های آزار در دوره مدیریت گلستان

غلامرضا سرلک، مدیرکل زندان‌های سمنان شد | اعدام ۸۶ زندانی و گزارش‌های آزار در دوره مدیریت گلستان

غلامرضا سرلک، مدیرکل زندان‌های سمنان شد | اعدام ۸۶ زندانی و گزارش‌های آزار در دوره مدیریت گلستان

غلامرضا سرلک پس از حدود شش سال مدیریت زندان‌های گلستان به سمنان رفت. در دوره مسئولیت او، دو زندانی پس از مسمومیت در زندان گنبدکاووس جان باختند، همسر یکی از آنان بازداشت شد و گزارش‌هایی از ضرب‌وشتم، محرومیت از درمان و تهدید خانواده‌های زندانیان در گرگان منتشر شد

غلامرضا سرلک

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵ – غلامرضا سرلک روز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ به‌عنوان مدیرکل زندان‌های استان سمنان و جانشین امید کهربایی معرفی شد. او پیش از این، حدود شش سال مدیریت زندان‌های گلستان را بر عهده داشت و سابقه ریاست زندان الیگودرز را نیز دارد. گزارش‌های منتشرشده از دوران مسئولیت او، از تأخیر در انتقال زندانیان مسموم به بیمارستان در گنبدکاووس، ضرب‌وشتم یک فعال مدنی در زندان امیرآباد گرگان و تهدید خانواده‌هایی خبر می‌دهند که به محدودیت تماس با زندانیان اعتراض کرده بودند.

باکس اطلاعاتی | غلامرضا سرلک

عنواناطلاعات
سمت فعلیمدیرکل زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی استان سمنان
تاریخ معارفه در سمنان۱۹ آبان ۱۴۰۵، به‌عنوان جانشین امید کهربایی
سمت پیشینمدیرکل زندان‌های استان گلستان، از آذر ۱۳۹۹ تا آبان ۱۴۰۵
سوابق مدیریتیریاست زندان‌های دورود و الیگودرز و سرپرستی معاونت سلامت، اصلاح و تربیت زندان‌های لرستان
شمار اعدام‌های ثبت‌شده در دوره مدیریت گلستاندست‌کم ۸۶ نفر از ابتدای ۱۴۰۰ تا زمان معارفه او در سمنان، شامل ۸۷ نفر در زندان‌های مرکزی گرگان و گنبدکاووس و یک نفر در ملأعام در کردکوی
اعدام در ملأعامسحرگاه ۳۰ مرداد ۱۴۰۴ در کردکوی. هویت زندانی اعلام نشد. او به اتهام سه فقره قتل عمد به قصاص نفس محکوم شده بود.
موارد گزارش‌شده در دوره مدیریت گلستانمرگ مجید دیارگر و محمود ثابت‌زاده پس از مسمومیت و تأخیر گزارش‌شده در اعزام به بیمارستان، بازداشت راحله نارویی پس از مرگ همسرش، و گزارش‌های ضرب‌وشتم زندانیان و تهدید خانواده‌های معترض به محدودیت تماس در زندان گرگان

از ریاست زندان الیگودرز تا مدیریت زندان‌های سمنان

مراسم معارفه غلامرضا سرلک در سمنان با حضور رئیس سازمان زندان‌ها و رئیس‌کل دادگستری استان برگزار شد. یک روز بعد، در ۲۰ آبان ۱۴۰۵، علیرضا بای به‌عنوان مدیرکل جدید زندان‌های گلستان معرفی شد. مقام‌های قضایی گلستان در مراسم تودیع سرلک، دوره مسئولیت او را حدود شش سال اعلام کردند و از اقداماتی در زمینه توسعه فضای زندان‌ها و برنامه‌های اشتغال و بازپروری سخن گفتند.

بر اساس سوابق منتشرشده، سرلک از شهریور ۱۳۸۷ تا مهر ۱۳۹۹ ریاست زندان شهرستان الیگودرز را بر عهده داشت. او سپس سرپرست معاونت سلامت، اصلاح و تربیت زندان‌های لرستان شد و در آذر ۱۳۹۹ به مدیریت زندان‌های گلستان رسید. ریاست زندان دورود نیز در سوابق منتشرشده او آمده است.

زندان گنبدکاووس | مرگ دو زندانی پس از تأخیر در انتقال به بیمارستان

در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۲، مجید دیارگر و محمود ثابت‌زاده، دو زندانی بلوچ محبوس در زندان گنبدکاووس، پس از مسمومیت جان باختند. شش زندانی دیگر نیز در همان واقعه دچار مسمومیت شدند و حالشان وخیم شد. گزارش منتشرشده درباره این پرونده، علت مسمومیت را مشکوک توصیف کرده است.

بر اساس گزارش‌ها، علائم مسمومیت حدود ساعت شش عصر ظاهر شد، اما انتقال زندانیان به بیمارستان تا بامداد به تأخیر افتاد. تأخیر چندساعته در انتقال، در گزارش حقوق بشری از عوامل مؤثر در مرگ دیارگر و ثابت‌زاده عنوان شده است. در گزارش‌های عمومی این پرونده مشخص نشده چه کسی در فاصله بروز علائم تا انتقال زندانیان تصمیم‌گیر بوده، وضعیت آنان چه زمانی به مسئولان اطلاع داده شده و آیا پس از مرگ دو زندانی، عملکرد مسئولان زندان بررسی شده است.

در زمان وقوع این حادثه، غلامرضا سرلک مدیرکل زندان‌های گلستان بود. گزارش‌های موجود زمان وقوع حادثه، محل نگهداری زندانیان و تأخیر گزارش‌شده در انتقال آنان را مشخص می‌کنند.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

بازداشت راحله نارویی پس از مرگ همسرش

پس از مرگ مجید دیارگر، راحله نارویی، همسر او، بازداشت شد. بر اساس یکی از گزارش‌ها، نارویی پس از مراجعه به اداره آگاهی برای اعتراض به عملکرد مسئولان زندان بازداشت شد و برادرش نیز برای چند ساعت در بازداشت ماند. گزارشی دیگر نوشته است که نارویی پس از احضار به پلیس آگاهی گنبدکاووس بازداشت شد. این گزارش همچنین می‌گوید مأموران پس از آنکه نارویی پیکر همسرش را دید، از او روی برگه‌ای سفید امضا گرفتند. نارویی پس از تفهیم اتهام، در ۱ خرداد ۱۴۰۲ با وثیقه سه میلیارد تومانی از زندان گنبدکاووس آزاد شد.

امیرآباد گرگان | ضرب‌وشتم بهروز ایزدی‌راد و وخامت وضعیت جسمی او

بهروز ایزدی‌راد، فعال مدنی، در ۱۸ تیر ۱۴۰۲ در بند قرنطینه زندان امیرآباد گرگان مورد ضرب‌وشتم قرار گرفت. یک منبع نزدیک به خانواده او گزارش کرد که ایزدی‌راد پس از پایان بازجویی‌ها در قرنطینه و در وضعیت بلاتکلیف نگهداری می‌شد و یکی از زندانیان جرائم عمومی به او حمله کرد. به گفته این منبع، ایزدی‌راد در جریان حمله از ناحیه سر آسیب دید. گزارش دیگری نیز وقوع ضرب‌وشتم در زندان را ثبت کرد و آن را با رعایت‌نشدن اصل تفکیک زندانیان مرتبط دانست.

در گزارشی دیگر درباره وضعیت ایزدی‌راد، یک منبع مطلع از ضرب‌وشتم او هنگام بازجویی خبر داد. همان منبع گفت که ایزدی‌راد دچار عفونت گوش بود و رسیدگی‌نکردن پزشکی به وخامت حال او انجامید. گزارش مربوط به بند قرنطینه، عامل حمله را یکی از زندانیان معرفی می‌کند. در گزارش مربوط به بازجویی، نام عامل ضرب‌وشتم ذکر نشده است.

این موارد در دوره مدیریت غلامرضا سرلک بر زندان‌های گلستان گزارش شدند.

زندان گرگان | محدودیت تماس و تهدید خانواده‌های معترض

گزارش کانون حقوق بشر ایران درباره زندان مرکزی گرگان از برخورد توهین‌آمیز و خشونت‌آمیز با زندانیانی خبر می‌دهد که به وضعیت بهداشت، کیفیت غذا یا محدودیت تماس اعتراض کرده بودند. بنا بر این گزارش، بند قرنطینه تنها یک باجه تلفن داشت که اغلب خراب بود و زندانیان برای تماس منظم با خانواده‌های خود با مشکل روبه‌رو بودند. خانواده‌هایی نیز که به این وضعیت اعتراض کردند، با بی‌توجهی و تهدید مواجه شدند. نام خانواده‌ها، تاریخ موارد تهدید و هویت مأموران در گزارش درج نشده است.

در همین گزارش، دسترسی محدود زندانیان به دارو، پزشک متخصص و خدمات دندان‌پزشکی ثبت شده است. غلامرضا سرلک در ۱ تیر ۱۴۰۵ در گفت‌وگو با رسانه‌ها اعلام کرد که خدمات پزشکی و دندان‌پزشکی در زندان‌های گلستان به‌صورت مستمر و رایگان ارائه می‌شود. اظهارات او به خدمات در سطح استان مربوط بود. در آن گفت‌وگو درباره خرابی تلفن قرنطینه، تهدید خانواده‌ها یا کمبودهای مشخص درمانی در زندان گرگان توضیحی ارائه نشد.

الیگودرز | مرگ یک زندانی در جریان ناآرامی فروردین ۱۳۹۹

پیش از انتقال غلامرضا سرلک به گلستان، در ۱ فروردین ۱۳۹۹ در زندان الیگودرز میان زندانیان و مأموران درگیری رخ داد. یک زندانی پس از مجروح‌شدن به بیمارستان منتقل شد و روز بعد جان باخت. در اطلاعیه منتسب به فرمانداری الیگودرز، مرگ یک زندانی و مجروح‌شدن زندانی دیگری تأیید شد.

اجرای احکام مرگ در زندان‌های گلستان

در دوره مدیریت غلامرضا سرلک، اجرای احکام مرگ در زندان‌های گرگان و گنبدکاووس نیز گزارش شد. بنا به آمار منتشره دستکم ۸۶ زندانی از ابتدای سال ۱۴۰۰ تا زمان معارفه وی در سمنان در زندان‌های این استان اعدام شده‌اند. اسامی این زندانیان به شرح زیر است:

زمان اجرانامزندان محل اجرا
۲۴ فروردین ۱۴۰۰سهراب مسگریگنبدکاووس
۳ خرداد ۱۴۰۱مصطفی حمیدزاده، هوشنگ باقری، علیمراد (نام خانوادگی نامشخص) و ناصر مقدممرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ خرداد ۱۴۰۱یونس جهانتیغ، علی کی‌خواه و علی لک‌زاییمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ خرداد ۱۴۰۱سه زندانی با هویت اعلام‌نشدهمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲ شهریور ۱۴۰۱عباس سارونیگنبدکاووس
۲۸ شهریور ۱۴۰۱ یاسین درویشیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۱ آذر ۱۴۰۱پیام نوراللهیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۳ بهمن ۱۴۰۱سیروس غلامیمرکزی گرگان (امیرآباد)
خرداد ۱۴۰۲حامد امیری و حسن براهوییمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۷ مهر ۱۴۰۲محمدعلی وحیدی (دهمرده)گنبدکاووس
۱۷ آبان ۱۴۰۲شهرام علی‌عباسی (در گزارش کانون و هرانا «علی عباسی»)مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۴ آبان ۱۴۰۲مهدی بخشندهگنبدکاووس
۱۶ اسفند ۱۴۰۲فرشاد رخشانیگنبدکاووس
۹ اردیبهشت ۱۴۰۳منصور ناروییگنبدکاووس
۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳هوشنگ نوراللهی یونجانلو و محمد افغانمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۷ تیر ۱۴۰۳مصطفی حسینی و حاتم شهیدیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۴ مرداد ۱۴۰۳الیاس رضاییمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۶ شهریور ۱۴۰۳علی‌مراد حسن‌زادهمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۰ مهر ۱۴۰۳غفار هیوه‌چیگنبدکاووس
۱۲ مهر ۱۴۰۳رضا سلیمان‌زاده و حامد حریریمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ آبان ۱۴۰۳ایرج شبدیز و علی احمدزادهمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۹ آبان ۱۴۰۳صفا حسینی و سلیمان وزیریگنبدکاووس
۶ آذر ۱۴۰۳فرهاد خسروی صدخرومرکزی گرگان (امیرآباد)
آذر ۱۴۰۳موسی احمدیانمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۲ دی ۱۴۰۳بهروز مهرانیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ دی ۱۴۰۳عبدالحمید کوهکن و گل‌محمد گرگیجمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۱ اسفند ۱۴۰۳اسماعیل مظفری و یعقوب میرزاجانیمرکزی گرگان (امیرآباد)
فروردین ۱۴۰۴عباس فاتحیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۰ فروردین ۱۴۰۴بهروز شیرمحمدلی (پری‌پور)گنبدکاووس
۲۸ فروردین ۱۴۰۴احمد یاوریمرکزی گرگان (امیرآباد)
۳۱ فروردین ۱۴۰۴حسین بهاریمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴محبوبه خسرونژاد، فیروز (عرفان) علیاری و صفا قره‌داشیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۸ تیر ۱۴۰۴علیرضا اشترک، محمد اشترک و یک زندانی با هویت اعلام‌نشدهمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱ شهریور ۱۴۰۴طاهر فیروزیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲ مهر ۱۴۰۴میثم خدادادیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۷ مهر ۱۴۰۴محمود شفیعیمرکزی گرگان (امیرآباد)
مهر یا اوایل آبان ۱۴۰۴وحید سلحشورمرکزی گرگان (امیرآباد)
۶ آبان ۱۴۰۴سعید حدادیانمرکزی گرگان (امیرآباد)
۷ آبان ۱۴۰۴میلاد (امین) کوبشگنبدکاووس
۱۴ آبان ۱۴۰۴کیومرث غلامیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۹ آبان ۱۴۰۴عبدالرحمان مهربانیمرکزی گرگان (امیرآباد)
آبان ۱۴۰۴بهزاد حسنیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۴ آذر ۱۴۰۴امین چهارباشیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۲ آذر ۱۴۰۴علی کلهرمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ آذر ۱۴۰۴عباس حسینیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۴ آذر ۱۴۰۴بهمن حسینیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱ دی ۱۴۰۴آیدین نورزادمرکزی گرگان (امیرآباد)
۸ دی ۱۴۰۴شجاع عسگریمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۴ بهمن ۱۴۰۴ناصر شهمرادی و احمد برهانیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۵ بهمن ۱۴۰۴ایرج مصطفوی، بختیار شهابی و حسن علایی‌بخشمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۸ بهمن ۱۴۰۴علی میردارمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ناصر لنگرانیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۳ خرداد ۱۴۰۵صابر اکرمیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۷ خرداد ۱۴۰۵خالق شهریاریمرکزی گرگان (امیرآباد)
۷ تیر ۱۴۰۵محمدمهدی رهبانمرکزی گرگان (امیرآباد)
۳ مرداد ۱۴۰۵جواد میرحسنی و امیرعباس حاتمیگنبدکاووس
مرداد ۱۴۰۵عزت کاظم‌زادهمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۱ شهریور ۱۴۰۵احمد حاجی‌حسنیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۸ مهر ۱۴۰۵حسینعلی بارانزهیمرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۹ مهر ۱۴۰۵منوچهر نظری و فرامرز اکبرپورمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۲ مهر ۱۴۰۵حبیب رخمشاه (نوتی‌زهی)مرکزی گرگان (امیرآباد)
مهر ۱۴۰۵ (انتشار گزارش در ۲۵ مهر)محمدرضا صالح‌زادهمرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۰ آبان ۱۴۰۵ابراهیم بزیمرکزی گرگان (امیرآباد)

بررسی حقوقی پرونده غلامرضا سرلک بر اساس قوانین داخلی

قوانین دیکتاتوری حاکم به‌دلیل محدودکردن حقوق افراد و کاستی‌های دادرسی عادلانه همواره مورد انتقاد بوده‌اند. بررسی مقررات داخلی در این پرونده، تکالیف دستگاه زندان‌داری را در قبال افراد تحت نگهداری روشن می‌کند.

ابهامات حقوقی پرونده شامل زمان اطلاع مسئولان زندان گنبدکاووس از مسمومیت، علت تأخیر در اعزام و نحوه رسیدگی به آسیب‌های ایزدی‌راد است.

مواد قانونی مرتبط شامل اصل ۳۸ قانون اساسی درباره منع شکنجه و اصل ۳۹ درباره منع هتک حرمت افراد بازداشت‌شده و زندانی است. مقررات زندان‌ها درباره مراقبت درمانی و نحوه نگهداری زندانیان نیز در بررسی این موارد اهمیت دارد.

مسئولیت و پیگیری مستلزم روشن‌شدن تصمیم‌های مسئولان، بررسی سوابق درمانی و انتشار نتیجه تحقیقات درباره موارد منجر به مرگ یا آسیب است.

بررسی پرونده غلامرضا سرلک از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردها

حق حیات، منع شکنجه و رفتار تحقیرآمیز و الزام به رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی، در مواد ۶، ۷ و ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی آمده‌اند. قواعد نلسون ماندلا نیز بر دسترسی فوری به مراقبت پزشکی در موارد اضطراری، امکان تماس منظم با خانواده و تحقیق مستقل درباره مرگ در بازداشت تأکید دارند. تأخیر گزارش‌شده در انتقال زندانیان مسموم در گنبدکاووس و رسیدگی‌نکردن به وضعیت درمانی ایزدی‌راد، به‌طور مستقیم با تکلیف زندان به مراقبت از سلامت افراد تحت نگهداری ارتباط دارد. تهدید خانواده‌های معترض به محدودیت تماس نیز امکان اعتراض و پیگیری وضعیت زندانیان را محدود می‌کند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک

خروج از نسخه موبایل