حجت علیزادگان، زندانی سیاسی ۶۶ ساله که از سال ۱۴۰۳ در زندان مرکزی یزد محبوس بود، به زندان سراوان تبعید شده است. گزارشهای رسیده حاکی از آن است که پس از انتقال، داروها و وسایل شخصی وی به او تحویل داده نشده و این زندانی مبتلا به بیماری شدید ریوی اکنون در شرایط نامناسب بهداشتی زندان سراوان نگهداری میشود
کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۵ – بنا به گزارشهای رسیده، حجت علیزادگان، زندانی سیاسی ۶۶ ساله، از زندان مرکزی یزد به زندان سراوان تبعید شده و پس از انتقال با شرایط دشوار نگهداری و محرومیت از دارو و وسایل شخصی خود مواجه شده است.
حجت علیزادگان به بیماری شدید ریوی مبتلاست و پیش از این نیز در زندان مرکزی یزد با وجود نیاز به مراقبتهای پزشکی تخصصی، از اعزام به مراکز درمانی محروم مانده بود.
بر اساس اطلاعات دریافتی، مسئولان زندان سراوان پس از انتقال، داروهای مورد نیاز و وسایل شخصی این زندانی سیاسی را در اختیار وی قرار ندادهاند.
این اقدام در شرایطی صورت گرفته که ادامه مصرف دارو و دسترسی به مراقبت پزشکی برای حجت علیزادگان با توجه به بیماری ریوی وی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
گزارشهای رسیده همچنین شرایط نگهداری در زندان سراوان را بسیار نامناسب و غیربهداشتی توصیف میکنند.
بر اساس این گزارشها، اصل تفکیک جرائم در این زندان رعایت نمیشود و زندانیان با جرائم و شرایط متفاوت در کنار یکدیگر نگهداری میشوند.
زندانیان همچنین با کمبود جدی امکانات بهداشتی مواجه هستند و شرایط موجود، بهویژه برای زندانیان بیمار و سالمند، نگرانیهای بیشتری ایجاد کرده است.
انتقال به سراوان و افزایش فشار بر حجت علیزادگان
انتقال حجت علیزادگان از یزد به سراوان، علاوه بر تغییر محل نگهداری، او را صدها کیلومتر از محل پیشین حبس و خانوادهاش دور کرده است.
بر اساس گزارش دریافتی، پس از ورود این زندانی سیاسی به زندان سراوان، داروها و وسایل او به وی تحویل داده نشده است. این اقدام بهعنوان بخشی از فشارهای اعمالشده بر وی گزارش شده است.
محروم کردن یک زندانی بیمار از دارو، بهویژه فردی که با بیماری شدید ریوی دستوپنجه نرم میکند، میتواند وضعیت جسمانی او را با خطر بیشتری مواجه کند.
در عین حال، وضعیت عمومی زندان سراوان نیز بر نگرانیها افزوده است. گزارشهای رسیده از شرایط غیربهداشتی، فقدان امکانات کافی برای رعایت بهداشت فردی و رعایت نشدن تفکیک جرائم حکایت دارد.
این شرایط برای زندانی ۶۶ سالهای که پیش از انتقال نیز نیازمند درمان تخصصی بوده، میتواند فشار مضاعفی ایجاد کند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهمترین پروندههای اعتراضات ۱۴۰۴ میدانیم
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- مستند حقوقی، بررسی پروندهای که منجر به اعدام عارف خوشکار شد
سابقه محرومیت از درمان در زندان یزد
مشکلات درمانی حجت علیزادگان به انتقال او به زندان سراوان محدود نمیشود.
وی از سال ۱۴۰۳ به اتهام هواداری از سازمان مجاهدین خلق در زندان مرکزی یزد محبوس بوده و پیش از تبعید نیز گزارشهایی درباره وخامت وضعیت جسمانی و محرومیت او از درمان منتشر شده بود.
بر اساس اطلاعات دریافتی از منابع مطلع، این زندانی سیاسی به بیماری شدید ریوی مبتلاست و به مراقبت پزشکی تخصصی نیاز دارد.
با این حال، مسئولان زندان مرکزی یزد با هماهنگی وزارت اطلاعات مانع اعزام او به مراکز درمانی خارج از زندان شده بودند.
تداوم محرومیت از درمان در زندان یزد و سپس انتقال به زندان سراوان و تحویل ندادن داروهای او، اکنون نگرانی درباره سلامت این زندانی سیاسی را افزایش داده است.
باکس اطلاعاتی | وضعیت زندان سراوان در یک نگاه
| عنوان | اطلاعات |
| نام زندان | زندان سراوان |
| وضعیت بهداشتی | گزارشها از شرایط بسیار نامناسب و غیربهداشتی در بخشهای مختلف زندان حکایت دارد |
| امکانات بهداشتی | زندانیان از دسترسی کافی به امکانات و وسایل بهداشتی محروم گزارش شدهاند |
| تفکیک جرائم | بر اساس گزارشهای رسیده، اصل تفکیک جرائم بهطور مناسب رعایت نمیشود |
| شرایط نگهداری | ازدحام، امکانات محدود و وضعیت نامناسب محیطی از جمله مشکلات مطرحشده است |
| وضعیت زندانیان بیمار | شرایط موجود برای زندانیان سالمند و مبتلا به بیماریهای زمینهای نگرانکنندهتر ارزیابی میشود |
| دسترسی به دارو و درمان | در پرونده حجت علیزادگان، تحویل ندادن داروها و وسایل شخصی پس از انتقال گزارش شده است |
| فاصله از خانواده | انتقال زندانیان از استانهای دیگر به سراوان میتواند دسترسی خانوادهها به ملاقات و پیگیری وضعیت آنان را دشوارتر کند |
| محور نگرانی حقوق بشری | حق سلامت، دسترسی به درمان، کرامت انسانی، شرایط بهداشتی و رعایت تفکیک مناسب زندانیان |
شرایط نامناسب بهداشتی در زندان سراوان
بر اساس گزارش دریافتی، وضعیت بهداشتی زندان سراوان نامناسب است و زندانیان از امکانات کافی برای رعایت بهداشت محروم هستند.
رعایت نشدن اصل تفکیک جرائم نیز یکی دیگر از مشکلات گزارششده در این زندان است.
تفکیک زندانیان بر اساس وضعیت قضایی و نوع جرم، علاوه بر اینکه در مقررات داخلی زندانها مورد توجه قرار گرفته، یکی از اصول مهم برای حفظ امنیت و شرایط مناسب نگهداری زندانیان محسوب میشود.
انتقال حجت علیزادگان به چنین شرایطی، آن هم در حالی که وی از بیماری شدید ریوی رنج میبرد، ضرورت دسترسی فوری او به دارو، معاینه پزشکی و مراقبت تخصصی را دوچندان کرده است.
بررسی حقوقی پرونده حجت علیزادگان بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، ابهام در رسیدگی به پروندههای امنیتی و محدود کردن حقوق زندانیان مورد انتقاد قرار گرفتهاند. بررسی پرونده حجت علیزادگان بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشان دادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز توسط دستگاه قضایی و مسئولان زندان رعایت نشده است.
ابهامات حقوقی پرونده
بر اساس اطلاعات منتشرشده، حجت علیزادگان، زندانی سیاسی ۶۶ ساله، از سال ۱۴۰۳ به اتهام هواداری از سازمان مجاهدین خلق در زندان مرکزی یزد محبوس بوده و اکنون از این زندان به زندان سراوان تبعید شده است.
این انتقال در شرایطی صورت گرفته که حجت علیزادگان به بیماری شدید ریوی مبتلاست و به مراقبتهای پزشکی تخصصی و مصرف دارو نیاز دارد. پیش از انتقال نیز گزارش شده بود که مسئولان زندان مرکزی یزد با هماهنگی وزارت اطلاعات از اعزام او به مراکز درمانی جلوگیری کردهاند.
پس از انتقال به زندان سراوان نیز، بنا بر گزارشهای رسیده، داروها و وسایل شخصی این زندانی سیاسی به او تحویل داده نشده است. محروم کردن یک زندانی بیمار از داروهای مورد نیاز، بهویژه با توجه به سن و بیماری شدید ریوی حجت علیزادگان، مسئولیت مستقیم مسئولان زندان در حفاظت از سلامت و جان زندانی را مطرح میکند.
از سوی دیگر، شرایط زندان سراوان بسیار نامناسب و غیربهداشتی گزارش شده است. زندانیان از امکانات کافی بهداشتی محروم هستند و اصل تفکیک جرائم نیز در این زندان رعایت نمیشود. نگهداری یک زندانی ۶۶ ساله مبتلا به بیماری ریوی در چنین شرایطی میتواند خطر تشدید بیماری و آسیبهای جسمانی را افزایش دهد.
انتقال حجت علیزادگان از یزد به سراوان همچنین موجب دور شدن قابل توجه وی از خانواده و محل پیشین نگهداری شده است. این موضوع میتواند امکان ملاقات، پیگیری وضعیت زندانی و حفظ ارتباط منظم او با خانواده را دشوارتر کند و ضرورت بررسی مبنای قانونی و هدف از این انتقال را افزایش میدهد.
مواد قانونی مرتبط
بررسی این پرونده از منظر قوانین داخلی، چند اصل و مقرره مهم را یادآور میشود:
- اصل ۲۲ قانون اساسی؛ جان، حقوق و حیثیت اشخاص از تعرض مصون است.
- اصل ۳۲ قانون اساسی؛ بر رعایت ضوابط قانونی در بازداشت و برخورد با افراد بازداشتشده تأکید دارد.
- اصل ۳۹ قانون اساسی؛ هرگونه هتک حرمت و رفتار خلاف شأن نسبت به افراد بازداشتشده و زندانی را ممنوع اعلام میکند.
- آییننامه اجرایی سازمان زندانها؛ مسئولان زندان را موظف به تأمین خدمات بهداشتی، درمانی و مراقبت پزشکی مورد نیاز زندانیان میکند.
- مقررات مربوط به بهداشت و درمان زندانیان؛ بر ضرورت معاینه، درمان، تأمین دارو و در صورت نیاز اعزام زندانی بیمار به مراکز درمانی تأکید دارد.
- مقررات مربوط به طبقهبندی و تفکیک زندانیان؛ بر ضرورت نگهداری زندانیان با توجه به وضعیت قضایی، نوع اتهام و شرایط آنان تأکید میکند.
- مقررات مربوط به ارتباط زندانی با خانواده؛ بر حفظ امکان ملاقات و ارتباط زندانیان با خانوادههایشانتأکید دارد.
موارد نقض قانون
با توجه به اطلاعات منتشرشده، مهمترین نگرانیهای حقوقی عبارتاند از:
- انتقال حجت علیزادگان از زندان یزد به زندان سراوان با وجود بیماری شدید ریوی و نیاز به مراقبت پزشکی؛
- جلوگیری از اعزام این زندانی سیاسی به مراکز درمانی تخصصی در دوره نگهداری در زندان یزد؛
- تحویل ندادن داروهای مورد نیاز حجت علیزادگان پس از انتقال به زندان سراوان؛
- تحویل ندادن وسایل شخصی این زندانی پس از انتقال؛
- نگهداری یک زندانی ۶۶ ساله مبتلا به بیماری ریوی در شرایط نامناسب و غیربهداشتی؛
- رعایت نشدن اصل تفکیک جرائم در زندان سراوان؛
- افزایش خطر برای سلامت و جان زندانی در نتیجه محرومیت از دارو و درمان تخصصی؛
- انتقال به زندانی دور از محل پیشین حبس و دشوارتر شدن ارتباط و ملاقات با خانواده؛
- ابهام درباره ضرورت و مبنای انتقال حجت علیزادگان به زندان سراوان.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر و موارد احتمالی نقض استانداردهای بینالمللی
از منظر حقوق بشر، محرومیت از آزادی به معنای سلب حق سلامت و کرامت انسانی نیست و حکومت مسئول مستقیم تأمین نیازهای پزشکی افراد تحت بازداشت خود است. وضعیت گزارششده درباره حجت علیزادگان، بهویژه محرومیت از دارو با وجود بیماری شدید ریوی و نگهداری در شرایط نامناسب بهداشتی، نگرانیهایی جدی درباره رعایت حقوق بنیادین این زندانی ایجاد میکند.
ابهامات حقوق بشری پرونده
محرومیت یک زندانی ۶۶ ساله مبتلا به بیماری شدید ریوی از دارو و درمان تخصصی، ادامه این وضعیت پس از انتقال به زندان سراوان و شرایط نامناسب بهداشتی محل نگهداری وی از مهمترین نگرانیهای حقوق بشری این پرونده است.
انتقال به زندانی دوردست نیز میتواند دسترسی زندانی به خانواده و شبکه حمایتی او را دشوارتر کند و باید از منظر ضرورت، تناسب و آثار آن بر حقوق زندانی مورد بررسی قرار گیرد.
اسناد بینالمللی مرتبط
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.
- ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی؛ الزام به رفتار انسانی و محترمانه با تمامی افراد محروم از آزادی.
- قواعد نلسون ماندلا؛ تأکید بر دسترسی زندانیان به خدمات پزشکی مناسب و مسئولیت حکومت در حفاظت از سلامت آنان.
- قواعد نلسون ماندلا درباره محل نگهداری زندانیان؛ بر اهمیت حفظ ارتباط زندانی با خانواده و در نظر گرفتن محل اقامت خانواده در تعیین محل حبس تأکید دارد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک