گاردین به نقل از گروههای حقوق بشری گزارش داد که حاکمیت ایران در ماههای اخیر دهها زندانی را بهصورت مخفیانه اعدام کرده و خانوادهها را برای سکوت تحت فشار قرار داده است
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۱۸ اردیبهشتماه روزنامه گاردین در گزارشی مفصل به موج تازه اعدام زندانیان در ایران پرداخته و به نقل از گروههای حقوق بشری و منابع نزدیک به خانواده قربانیان نوشته است که حاکمیت ایران تقریباً هر روز زندانیان را بهصورت مخفیانه اعدام میکند. این گزارش همچنین از شکنجه، اعترافات اجباری، قطع اینترنت، فشار بر خانوادهها و خودداری از تحویل اجساد قربانیان پرده برداشته است؛ موضوعی که نگرانیها درباره تشدید سرکوب و افزایش اعدامها را بهشدت افزایش داده است.
گزارش گاردین درباره اعدامهای مخفیانه
گزارش منتشرشده در گاردین تصویری گسترده از وضعیت زندانیان محکوم به اعدام در ایران ارائه میدهد؛ وضعیتی که در آن بسیاری از خانوادهها تنها پس از اجرای حکم از اعدام عزیزان خود مطلع میشوند. بر اساس این گزارش، در مواردی حتی اجساد اعدامشدگان نیز به خانوادهها تحویل داده نشده است.
این گزارش تأکید میکند که بسیاری از خانوادهها تحت فشار قرار گرفتهاند تا درباره اعدامها سکوت کنند و از مصاحبه یا اطلاعرسانی عمومی خودداری نمایند. به گفته منابع حقوق بشری، فضای امنیتی و تهدیدهای مداوم باعث شده بسیاری از خانوادهها از ترس تشدید فشارها سکوت اختیار کنند.
در ادامه این گزارش، گاردین به افزایش محسوس شمار اعدامها از ماه مارس اشاره کرده و نوشته است که دستکم ۲۴ نفر طی این مدت اعدام شدهاند؛ شش مورد از این اعدامها تنها طی دو روز انجام شده است.
قطع اینترنت و دشوار شدن اطلاعرسانی
گزارش گاردین همچنین به نقش قطع اینترنت در پنهانماندن اخبار مربوط به اعدامها پرداخته است. طبق این گزارش، محدودیت شدید اینترنت در بیش از دو ماه گذشته باعث شده ارتباط فعالان حقوق بشر با داخل کشور دشوارتر شود و بسیاری از اخبار با تأخیر منتشر شوند.
با وجود این محدودیتها، برخی زندانیان و خانوادههای آنان توانستهاند پیامهایی را از طریق کانالهای رمزگذاریشده یا اینترنت ماهوارهای به خارج منتقل کنند. این پیامها بخش مهمی از اطلاعات منتشرشده درباره وضعیت زندانیان و شرایط اجرای احکام اعدام را تشکیل میدهد.
در همین ارتباط، گزارش گاردین تأکید میکند که قطع ارتباطات اینترنتی به حاکمیت امکان داده تا بسیاری از اعدامها را دور از توجه افکار عمومی و رسانهها انجام دهد.
روایت خانواده صالح محمدی از فشارهای پس از اعدام
یکی از بخشهای مهم گزارش گاردین به صالح محمدی، نوجوان و قهرمان ملی کشتی که در ماه مارس اعدام شد، اختصاص دارد. یکی از اعضای خانواده او در پیامی به گاردین گفته است که خانواده پس از اعدام با «آسیب روانی عمیقی» روبهرو شدهاند.
به گفته این منبع، افرادی وابسته به حکومت بارها مقابل خانه خانواده تجمع کرده و با شعار دادن و تهدید، فشار روانی شدیدی بر آنان وارد کردهاند. این عضو خانواده گفته است که این رفتارها باعث تشدید احساس ناامنی و ایجاد کابوسهای شبانه شده است.
این روایت، بخشی از الگوی گسترده فشار بر خانواده اعدامشدگان را نشان میدهد؛ خانوادههایی که نهتنها عزیزان خود را از دست دادهاند، بلکه پس از اعدام نیز تحت کنترل و تهدید قرار میگیرند.
افزایش شمار اعدامها در سال ۲۰۲۵
بر اساس گزارش گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران که به نقل از گروههای حقوق بشری منتشر شده، گمان میرود شمار اعدامها در سال ۲۰۲۵ به دستکم ۱۶۰۰ مورد رسیده باشد.
اگرچه بخش زیادی از این اعدامها با اتهاماتی مانند مواد مخدر یا قتل انجام شده، اما گروههای حقوق بشری معتقدند حاکمیت از فضای ناشی از جنگ و بحرانهای امنیتی برای حذف مخالفان و منتقدان سیاسی نیز استفاده میکند.
گزارش گاردین هشدار میدهد که صدها نفر دیگر نیز در معرض خطر صدور و اجرای حکم اعدام قرار دارند؛ بهویژه بازداشتشدگانی که در جریان اعتراضات سراسری یا با اتهامات امنیتی بازداشت شدهاند.
اعدام معترضان و زندانیان کرد
گزارش گاردین به چند پرونده مشخص نیز اشاره کرده است؛ از جمله محراب عبداللهزاده، معترض کرد که در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ بازداشت شده بود و اخیراً اعدام شد.
همچنین ناصر بکرزاده و یعقوب کریمپور، دو زندانی دیگر، به اتهام جاسوسی برای اسرائیل اعدام شدهاند. یعقوب کریمپور با وجود مشکلات شدید جسمی ناشی از جراحی ستون فقرات و آسیب ریوی، در زندان نگهداری میشد.
هر سه زندانی در زندان مرکزی ارومیه نگهداری میشدند و بنا بر گزارشها پیش از اعدام تحت فشار و شکنجه قرار گرفته بودند.
در ادامه این گزارش آمده است که خانوادهها پس از مراجعه به زندانها نیز موفق به تحویل گرفتن اجساد نشدهاند و مقامات محل دفن برخی قربانیان را اعلام نکردهاند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- اعـدام محراب عبداللهزاده در ارومیه؛ اجرای حکم مرگ برای بازداشتشده اعتراضات ۱۴۰۱ بر پایه اعترافات اجباری
- اعـدام عرفان کیانی در اصفهان؛ ابهام در روند دادگاه و ادامه موج احکام مرگ علیه بازداشتشدگان اعتراضات
- اعـدام عامر رامش در زندان زاهدان؛ پایان پروندهای پرابهام با ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری
- انتقال مخفیانه دهها زندانی به زندان قزلحصار؛ نگرانیها درباره تحرکات مشکوک در واحد امنیتی ۳ افزایش یافت
- صدور حکم اعدام برای سعید زارعی کردشولی، حمیدرضا فتحی، عبدالرضا فتحی و حمیدرضا ثابت رای، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در شیراز
- اعـدام ساسان آزادوار در زندان اصفهان؛ ورزشکار ۲۱ ساله بر پایه اعترافات اجباری
- اعـدام ناصر بکرزاده و یعقوب کریمپور پس از پروندههای مبتنی بر اعترافات اجباری
- اعـدام سه زندانی سیاسی در مشهد؛ اجرای احکام مرگ برای بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴ پس از شکنجه و فریب خانوادهها
شکنجه، اعتراف اجباری و سلول انفرادی
یکی از محورهای اصلی گزارش گاردین، استفاده از شکنجه و اعترافات اجباری در پروندههای امنیتی است. بر اساس پیامها و نامههای منتشرشده از زندانیان، بسیاری از آنان پیش از اعدام تحت فشار شدید روحی و جسمی قرار گرفتهاند.
محراب عبداللهزاده در پیام صوتی خود اعلام کرده بود که ۳۸ روز تحت شکنجه قرار داشته تا مجبور به اعتراف شود. او همچنین گفته بود که همزمان از نظر جسمی و روانی تحت فشار قرار گرفته است.
ناصر بکرزاده نیز در نامهای نوشته بود که حکم اعدام او را «خرد کرده» و خانوادهاش را به زانو درآورده است. او هشدار داده بود که پس از او، افراد دیگری نیز قربانی خواهند شد.
بر اساس این گزارش، بسیاری از زندانیان پیش از اجرای حکم به سلول انفرادی منتقل میشدند و ارتباط آنان با خانواده قطع میشد.
فشار بر خانوادهها برای سکوت
گاردین در بخش دیگری از گزارش خود به وضعیت سه معترض اهل مشهد پرداخته که پس از بازداشت در ارتباط با اعتراضات ژانویه، در مکانی نامعلوم اعدام شدهاند.
یک منبع محلی به گاردین گفته است که خانوادهها پیش و پس از اعدام تحت فشار شدید قرار گرفتهاند تا درباره پروندهها سکوت کنند. به گفته این منبع، برخی خانوادهها تصور میکردند سکوت ممکن است مانع اجرای حکم شود، اما اعدامها در نهایت انجام شده است.
این منبع همچنین گفته است که اکنون خانوادهها تنها امیدوارند بتوانند اجساد عزیزانشان را تحویل بگیرند و مراسم خاکسپاری آبرومندی برگزار کنند.
هشدار گروههای حقوق بشری درباره موج تازه اعدام
در پایان این گزارش، گروههای حقوق بشری از جامعه جهانی خواستهاند نسبت به موج فزاینده اعدامها واکنش نشان دهد. آنان هشدار دادهاند که بسیاری از بازداشتشدگان تحت شکنجه مجبور به اعتراف شدهاند و ممکن است با احکام اعدام روبهرو شوند.
این گروهها معتقدند فضای ناشی از جنگ و بحرانهای منطقهای باعث شده موضوع نقض حقوق بشر و اعدامها کمتر مورد توجه افکار عمومی جهانی قرار گیرد و حاکمیت از این شرایط برای تشدید سرکوب استفاده کند.
همزمان، یکی از زندانیان همبند عبداللهزاده، بکرزاده و کریمپور در پیامی به گاردین گفته است که زندانیان همچنان در شوک اعدامها به سر میبرند، اما برای این سه زندانی مراسم یادبودی در داخل زندان برگزار کردهاند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post