اعدام ۵ زندانی از جمله یک زن در زندان‌‌های مشهد واصفهان

تحلیل‌های نشان می‌دهد حکومت در واکنش به استمرار اعتراضات مردمی، سیاست اجرای گسترده اعدام ها را برای ایجاد رعب و بازدارندگی در پیش گرفته است

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۱۹ شهریورماه ۱۴۰۵ – پنج زندانی در زندان‌های مشهد و اصفهان اعدام شدند. این اعدام‌ها در روزهای یک‌شنبه ۱۵ و چهارشنبه ۱۸ شهریورماه ۱۴۰۵، اجرا شده است.

اعدام ۳ زندانی در زندان اصفهان

بامداد چهارشنبه ۱۸ شهریورماه ۱۴۰۵، سه زندانی در زندان اصفهان اعدام شدند. هویت این زندانیان به شرح زیر است:
ـ محمد یوسف عیسی‌زهی(ریگی)، ۴۰ ساله، فرزند یعقوب، متاهل و پدر ۵ فرزند، ساکن روستای چاه‌جمال ایرانشهر. وی در سال ۱۴۰۱ به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود
ـ شاهرخ پوراسماعیلی، ۲۷ ساله، اهل نجف‌آباد. وی ۳ سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
ـ حسین قاسم‌زاده، ۵۴ ساله، اهل بندرعباس، پدر ۳ فرزند. وی ۵ سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.

اعدام ۲زندانی از جمله یک زن در زندان وکیل‌آباد مشهد

سحرگاه یک‌شنبه ۱۵ شهریورماه ۱۴۰۵، دو زندانی از جمله یک زن در زندان وکیل‌آباد مشهد اعدام شدند. اتهام این زندانیان قتل عنوان شده است. هویت این زندانیان به شرح زیر است:

ـ فاطمه جهانگرد، ۴۰ ساله، اهل مشهد

ـ مهرداد مختاری، ۲۴ ساله

هویت یک زندانی که خبر اعدام وی در روز یک‌شنبه ۱۵ شهریورماه در زندان وکیل‌آباد مشهد اعدام شده به نام محمدرضا محمدپرست احراز شده است. خبر اعدام این زندانی به نقل از روزنامه خراسان بدون ذکر نام توسط کانون حقوق بشر ایران، در روز چهارشنبه ۱۸ شهریورماه منتشر شده بود.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

• لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون
• فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
• آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
• آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
• حسین فاضلی هریکندی؛ از سرکوب اعتراضات تا دفاع از اعدام معترضان
• نامه مادر یک زندانی از زندان تهران بزرگ؛ گرسنگی، کف‌خوابی و ناامنی در بندها

اعـدام؛ مجازاتی در تعارض با حق بنیادین حیات

اعدام، به‌عنوان شدیدترین مجازات کیفری، با حق حیات به‌عنوان بنیادی‌ترین حق انسانی در تعارض است. ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر، حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی را برای هر انسان به رسمیت می‌شناسد؛ در حالی که اجرای اعـدام این حق را به‌صورت کامل و برگشت‌ناپذیر سلب می‌کند. در صورت وقوع خطای قضایی، امکان جبران چنین حکمی وجود ندارد و نمونه‌های متعددی از محکومیت‌های نادرست در جهان ثبت شده است.

اعـدام و تعهدات بین‌المللی

مجازات اعـدام علاوه بر حق حیات، از منظر شرایط نگهداری محکومان و آثار روانی انتظار اجرای حکم می‌تواند با ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز نیز در تعارض باشد. ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران به آن پیوسته، حق حیات را به رسمیت می‌شناسد و اعمال اعـدام را، حتی در کشورهای دارای این مجازات، به محدودترین شرایط و رعایت کامل تضمین‌های دادرسی عادلانه مشروط می‌کند.

دسترسی به وکیل، حق دفاع مؤثر، استقلال دادگاه و امکان تجدیدنظر از مهم‌ترین این تضمین‌ها هستند. در پرونده‌های سیاسی و امنیتی، نگرانی درباره نبود شفافیت، محدودیت حقوق دفاعی، اعترافات اجباری و فقدان نظارت مستقل، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

نقض حقوق بشر و حق حیات

صدور و اجرای حکم اعـدام، به دلیل ماهیت برگشت‌ناپذیر آن، یکی از جدی‌ترین اشکال سلب حق حیات محسوب می‌شود. هنگامی که پرونده با ابهام قضایی، محدودیت دسترسی به وکیل، اعترافات اجباری یا فشارهای امنیتی همراه باشد، نگرانی درباره نقض دادرسی عادلانه افزایش می‌یابد. از همین رو، بسیاری از نهادهای حقوق بشری خواستار توقف اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو کامل این مجازات هستند.

مهم‌ترین مواد و اسناد مرتبط

قطعنامه‌های مجمع عمومی سازمان ملل: درخواست از دولت‌ها برای تعلیق اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو این مجازات.باره توقف اعــدام: جامعه جهانی بارها از دولت‌ها خواسته است با تعلیق اجرای احکام اعـدام، زمینه لغو کامل این مجازات را فراهم کنند.

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات، آزادی و امنیت شخصی.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز.

ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی.

ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حق ذاتی حیات و محدودیت‌های اعمال مجازات اعـدام.

ماده ۱۴ میثاق: حق محاکمه منصفانه، دسترسی به وکیل و دفاع مؤثر.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک