با گذشت بیش از ۱۷۰ روز از بازداشت احسان وینه، شهروند ۲۹ ساله اهل کرمانشاه، خانواده او همچنان هیچ اطلاعی از محل نگهداری، وضعیت جسمی، اتهامات و سرنوشت وی ندارند. محرومیت کامل از تماس، ملاقات و دسترسی به وکیل، نگرانیها درباره احتمال ناپدیدسازی قهری و نقض گسترده حقوق قانونی او را افزایش داده است
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه اول تیرماه ۱۴۰۵ – احسان وینه، شهروند ۲۹ ساله کُرد اهل کرمانشاه، بیش از ۱۷۰ روز است که در بازداشت نیروهای امنیتی به سر میبرد، بدون آنکه خانواده او حتی یک تماس کوتاه از وی دریافت کرده باشند. گزارشها حاکی است که احسان وینه در ۱۴ دیماه ۱۴۰۴ در محله جعفرآباد کرمانشاه توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شد. از آن زمان تاکنون نه محل نگهداری او مشخص شده، نه اتهامات احتمالی علیه وی اعلام شده و نه امکان دسترسی به وکیل یا ملاقات با خانواده برای او فراهم شده است. این وضعیت نگرانیهای جدی درباره سلامت، امنیت جانی و حقوق قانونی احسان وینه ایجاد کرده و بار دیگر موضوع بازداشتهای طولانیمدت همراه با بیخبری مطلق را در کانون توجه فعالان حقوق بشر قرار داده است.
احسان وینه چگونه بازداشت شد؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، احسان وینه روز یکشنبه ۱۴ دیماه ۱۴۰۴ در محله جعفرآباد کرمانشاه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. منابع مطلع اعلام کردهاند که مأموران هنگام بازداشت هیچ حکم قضایی ارائه نکرده و پس از بازداشت، وی را بلافاصله به مکانی نامعلوم منتقل کردهاند.
از زمان بازداشت تاکنون هیچ اطلاع رسمی درباره محل نگهداری احسان وینه منتشر نشده است. خانواده او در ماههای گذشته بارها به نهادهای امنیتی، بازداشتگاهها، زندانها و مراجع قضایی مراجعه کردهاند، اما هیچیک از این نهادها مسئولیت نگهداری وی را نپذیرفته یا اطلاعاتی درباره وضعیت او ارائه نکردهاند.
بازداشت بدون ارائه حکم قضایی و عدم اعلام محل نگهداری، از همان روزهای نخست نگرانیهای جدی درباره وضعیت این شهروند کُرد را افزایش داده بود؛ نگرانیهایی که اکنون با گذشت بیش از پنج ماه همچنان ادامه دارد.
چرا بیخبری از سرنوشت احسان وینه نگرانیها را افزایش داده است؟
مهمترین بخش این پرونده، بیخبری کامل از وضعیت احسان وینه است. به گفته منابع نزدیک به خانواده، او طی بیش از ۱۷۰ روز بازداشت حتی یک تماس چندثانیهای با خانواده خود نداشته است.
یکی از منابع مطلع گفته است که خانواده احسان وینه امروز حتی نمیدانند او زنده است یا خیر. این وضعیت در حالی ادامه دارد که تمامی پیگیریهای خانواده برای کسب اطلاع از سرنوشت وی بینتیجه مانده است.
فعالان حقوق بشر تأکید میکنند که محروم کردن یک بازداشتشده از هرگونه تماس با خانواده در چنین مدت طولانی، نهتنها فشار شدیدی بر خود فرد وارد میکند، بلکه خانواده را نیز در وضعیت بلاتکلیفی و اضطراب دائمی قرار میدهد.
احسان وینه متأهل و دارای دو فرزند است و ادامه این وضعیت، نگرانیهای خانواده و بستگان او را بیش از پیش افزایش داده است.
آیا اتهامات احسان وینه مشخص شده است؟
با وجود گذشت بیش از پنج ماه از بازداشت احسان وینه، تاکنون هیچ اطلاع رسمی درباره دلایل بازداشت یا اتهامات منتسب به وی منتشر نشده است.
خانواده و نزدیکان احسان وینه میگویند هیچ مرجع رسمی توضیحی درباره پرونده او ارائه نکرده و مشخص نیست بازداشت وی بر چه اساسی صورت گرفته است.
نبود هرگونه اطلاعرسانی درباره اتهامات، در کنار محرومیت کامل از دسترسی به وکیل، موجب شده است که روند رسیدگی به این پرونده در هالهای از ابهام قرار گیرد.
حقوقدانان تأکید میکنند که اطلاع متهم از اتهامات وارده و امکان دفاع از خود از ابتداییترین اصول دادرسی عادلانه محسوب میشود و عدم رعایت این حقوق میتواند مشروعیت روند قضایی را با تردید جدی مواجه کند.
آیا وضعیت احسان وینه میتواند مصداق ناپدیدسازی قهری باشد؟
فعالان حقوق بشر معتقدند شرایط پرونده احسان وینه واجد بسیاری از ویژگیهایی است که در اسناد بینالمللی به عنوان «ناپدیدسازی قهری» شناخته میشود.
در این پرونده، فرد توسط نیروهای حکومتی بازداشت شده، محل نگهداری او اعلام نشده، خانواده از هرگونه ارتباط با وی محروم ماندهاند و نهادهای مسئول نیز از ارائه اطلاعات خودداری کردهاند.
چنین وضعیتی عملاً فرد را خارج از حمایت قانون قرار میدهد و خطر نقض حقوق بنیادین او را افزایش میدهد. نهادهای حقوق بشری بارها هشدار دادهاند که نگهداری افراد در شرایط بیخبری مطلق، احتمال شکنجه، بدرفتاری و اعترافگیری اجباری را افزایش میدهد.
به همین دلیل، پرونده احسان وینه از نگاه بسیاری از ناظران حقوق بشری فراتر از یک بازداشت عادی تلقی میشود و به عنوان نمونهای نگرانکننده از بازداشت همراه با بیخبری مطلق مورد توجه قرار گرفته است.
خانواده احسان وینه با چه مشکلاتی روبهرو هستند؟
خانواده احسان وینه طی ماههای گذشته بارها برای کسب اطلاع از وضعیت او به نهادهای مختلف مراجعه کردهاند. با این حال، تمامی این مراجعات بدون نتیجه مانده است.
به گفته نزدیکان خانواده، پاسخ مشترک نهادهای مختلف این بوده که «اطلاعی نداریم». این در حالی است که بازداشت احسان وینه توسط نیروهای امنیتی انجام شده و خانواده انتظار دارند دستکم از محل نگهداری و وضعیت سلامت وی مطلع شوند.
بلاتکلیفی طولانیمدت و نبود هرگونه خبر از وضعیت بازداشتشده، فشار روانی سنگینی بر خانواده وارد کرده است. این نگرانی بهویژه برای همسر و دو فرزند احسان وینه ابعاد گستردهتری پیدا کرده و آنان ماههاست در انتظار دریافت کوچکترین خبری از وضعیت وی هستند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی
ابهامات حقوقی پرونده
مهمترین ابهام پرونده احسان وینه، بازداشت بدون ارائه حکم قضایی و ادامه بیخبری کامل از وضعیت او است. همچنین پس از گذشت بیش از ۱۷۰ روز هنوز اتهامات احتمالی علیه وی اعلام نشده و هیچ اطلاع رسمی درباره روند رسیدگی قضایی وجود ندارد.
عدم دسترسی به وکیل، محرومیت از تماس با خانواده و نامشخص بودن محل نگهداری نیز از دیگر ابهامات مهم این پرونده به شمار میرود.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۳۲ قانون اساسی: هیچ فردی را نمیتوان بدون حکم قانونی بازداشت کرد.
اصل ۳۵ قانون اساسی: همه افراد حق دارند از وکیل برخوردار باشند.
اصل ۳۷ قانون اساسی: اصل برائت است مگر جرم در دادگاه صالح اثبات شود.
ماده ۵۰ آیین دادرسی کیفری: متهم باید از حقوق قانونی خود مطلع شود.
ماده ۴۸ آیین دادرسی کیفری: متهم حق دسترسی به وکیل دارد.
موارد نقض قانون
بازداشت بدون ارائه حکم قضایی.
عدم اعلام محل نگهداری بازداشتشده.
محرومیت طولانیمدت از تماس با خانواده.
عدم دسترسی به وکیل.
عدم اطلاعرسانی درباره اتهامات و روند رسیدگی قضایی.
نقض حقوق بشر در پرونده احسان وینه؛ بیخبری مطلق، محرومیت از وکیل و احتمال ناپدیدسازی قهری
پرونده احسان وینه از منظر حقوق بشری یکی از نگرانکنندهترین نمونههای بازداشت همراه با بیخبری مطلق در ماههای اخیر محسوب میشود. ادامه نگهداری او بدون تماس با خانواده و بدون دسترسی به وکیل، نگرانیها درباره امنیت جانی و حقوق قانونی وی را افزایش داده است.
مواد نقضشده
نقض حق آزادی و امنیت شخصی – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: بازداشت طولانیمدت بدون شفافیت درباره وضعیت فرد، امنیت شخصی او را با خطر مواجه میکند.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: محرومیت از وکیل و عدم اطلاع از اتهامات، امکان دفاع مؤثر را سلب میکند.
نقض منع بازداشت خودسرانه – ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: بازداشت بدون اعلام دلایل و ادامه نگهداری بدون اطلاعرسانی میتواند مصداق بازداشت خودسرانه باشد.
نقض حق شناسایی شخصیت حقوقی در برابر قانون – ماده ۶ اعلامیه جهانی حقوق بشر: پنهان نگه داشتن محل نگهداری فرد، او را از حمایت مؤثر قانون محروم میکند.
نقض حق حمایت از خانواده – ماده ۱۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر: محرومیت کامل از تماس با خانواده طی بیش از پنج ماه، آثار سنگین انسانی و روانی بر بازداشتشده و بستگان او برجای میگذارد.
فعالان حقوق بشر خواستار اعلام فوری محل نگهداری احسان وینه، فراهم شدن دسترسی او به وکیل، امکان تماس با خانواده و شفافسازی کامل درباره وضعیت حقوقی و جسمی این شهروند کُرد شدهاند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post