دست‌کم ۵۴ تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ همچنان در بند امنیتی زندان اردبیل نگهداری می‌شوند؛ ۲۵ نفر از آنان در مجموع به ۴۹ سال و سه ماه حبس محکوم شده‌اند و ۲۹ نفر دیگر بدون برگزاری جلسه رسیدگی به اتهاماتشان در بلاتکلیفی قضایی به سر می‌برند
کانون حقوق بشر ایران، یک‌شنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۵ – ماه‌ها پس ازاعتراضات سراسری ۱۴۰۴، دست‌کم ۵۴ شهروند بازداشت‌شده همچنان در بند امنیتی زندان اردبیل نگهداری می‌شوند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ۲۵ نفر از این افراد پس از رسیدگی قضایی مجموعاً به ۴۹ سال و سه ماه حبس محکوم شده‌اند، در حالی که ۲۹ بازداشت‌شده دیگر هنوز بدون برگزاری جلسه رسیدگی به اتهاماتشان در بازداشت به سر می‌برند. همزمان گزارش‌هایی از محرومیت شماری از آنان از تماس تلفنی و ملاقات با خانواده منتشر شده است.
باکس اطلاعاتی | بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در زندان اردبیل
زندان اردبیل؛ پرونده ۵۴ بازداشت‌شده در یک نگاه
| عنوان | اطلاعات |
| محل نگهداری | بند امنیتی زندان اردبیل |
| ارتباط پرونده | اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ |
| تعداد افراد همچنان در بازداشت | ۵۴ نفر |
| افراد محکوم‌شده | ۲۵ نفر |
| مجموع احکام صادرشده | ۴۹ سال و ۳ ماه حبس |
| افراد در بلاتکلیفی قضایی | ۲۹ نفر |
| وضعیت ۲۹ بازداشت‌شده | بدون برگزاری جلسه رسیدگی به اتهامات |
| محدودیت‌های گزارش‌شده | محرومیت شماری از زندانیان از تماس تلفنی و ملاقات با خانواده |
| مجموع بازداشت‌ها در استان اردبیل | حدود ۸۰۰ نفر در جریان اعتراضات سراسری |
| آزادشدگان در ۱۰ روز نخست | حدود ۵۰۰ نفر |
| آزادشدگان بعدی با قرار تأمین | نزدیک به ۲۵۰ نفر |
| وضعیت کنونی | ادامه حبس ۵۴ شهروند در زندان اردبیل |
محکومیت ۲۵ بازداشت‌شده به بیش از ۴۹ سال حبس
از میان ۵۴ بازداشت‌شده‌ای که هویت آنان احراز شده است، پرونده ۲۵ نفر در مراجع قضایی اردبیل مورد رسیدگی قرار گرفته و برای آنان در مجموع ۴۹ سال و سه ماه حبس صادر شده است.
این افراد عبارت‌اند از:
احمد سیفی، پیمان درولی‌زاده، رضا نبی‌دوست، یاشار صوفی، تیمور غزنوی، علی احمدی، مهدی شیرانی، امیرمحمد زاده‌خاک، علیرضا حسینی، امیررضا شریفی، یاور فرحمند، عباس کوثری، مهرام آذرم، مسعود نوروزی، سینا فرزانه‌وش، امیرحسین باقرملکی، میلاد اشکانی، امیرحسین حبیبی، فرشاد سلطانی، حسین نعمتی، اهورا جعفرزاده، فرید حمزه‌زاده، میلاد صبری، بهزاد ماجدی و مهران عباسی.
ادامه نگهداری این افراد در بند امنیتی زندان اردبیل در حالی است که شمار قابل توجه دیگری از بازداشت‌شدگان هنوز حتی وارد مرحله رسیدگی قضایی نشده‌اند.
۲۹ شهروند همچنان در بلاتکلیفی قضایی
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ۲۹ نفر دیگر بدون برگزاری جلسه رسیدگی به اتهاماتشان همچنان در بازداشت هستند.
هویت این افراد عبارت است از:
فرهاد جعفری، رضا جاوید، محمدرضا اثری، آرمین ندیری، آرین حمیدی، سینا حسن‌زاده، علی بشارتی، محمد جلیل‌القدر، فرامرز نشاط، کیوان برام، فرامرز تقی‌زاده، حشمت رسولی، عوض راست‌گویان، محمدرضا آگاه، رضا میرزاده، مهرداد زودفکر، مهیار پورابراهیم، علی عبدالله‌وند، محمد قلی‌زاده، میرمحمد محمدی، محمد رهبری، محسن نجفی، علی نوبخت، میثم عبداللهی، بهمن زهری، امید گنجه، علیرضا کریمی، احمد خدایی و میثم علی‌زاده.
ادامه بازداشت این افراد بدون برگزاری جلسه رسیدگی، نگرانی‌هایی درباره طولانی شدن بازداشت موقت و نامشخص ماندن وضعیت پرونده‌های آنان ایجاد کرده است.
محرومیت از تماس و ملاقات در زندان اردبیل
همزمان، شماری از بازداشت‌شدگان از حق تماس تلفنی و ملاقات با خانواده محروم گزارش شده‌اند.
خانواده‌های آنان نیز هنگام مراجعه و پیگیری پرونده‌ها با ابهام و محدودیت مواجه هستند و تلاش برای کسب اطلاع از روند رسیدگی یا درخواست آزادی موقت، در مواردی بدون نتیجه باقی مانده است.
محرومیت از ارتباط با خانواده، به‌ویژه در شرایط بازداشت طولانی، فشار مضاعفی بر زندانیان و نزدیکان آنان وارد می‌کند. برای خانواده‌هایی که وضعیت قضایی بستگانشان هنوز مشخص نشده، این محدودیت‌ها بر نگرانی درباره شرایط نگهداری آنان افزوده است.
بازداشت حدود ۸۰۰ نفر در استان اردبیل
در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، بنا بر گزارش‌های منتشرشده، حدود ۸۰۰ نفر در استان اردبیل بازداشت شدند.
از این تعداد، حدود ۵۰۰ نفر در ۱۰ روز نخست پس از بازداشت آزاد شدند. نزدیک به ۲۵۰ نفر دیگر نیز در مراحل بعدی و با تودیع قرار تأمین از زندان خارج شدند.
با این حال، دست‌کم ۵۴ نفر همچنان در بند امنیتی زندان اردبیل باقی مانده‌اند؛ گروهی که اکنون به دو دسته محکومان به حبس و بازداشت‌شدگان بلاتکلیف تقسیم می‌شوند.
ادامه نگهداری ۲۹ نفر بدون برگزاری جلسه رسیدگی، در کنار مجموع بیش از ۴۹ سال حبس صادرشده برای ۲۵ بازداشت‌شده دیگر، وضعیت پرونده بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در اردبیل را همچنان به یکی از موارد نگران‌کننده تبدیل کرده است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهم‌ترین پرونده‌های اعتراضات ۱۴۰۴ می‌دانیم
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- مستند حقوقی، بررسی پرونده‌ای که منجر به اعدام عارف خوشکار شد
بررسی حقوقی وضعیت بازداشت‌شدگان زندان اردبیل بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سال‌های گذشته به دلیل برخورد با معترضان، تشکیل پرونده‌های امنیتی و محدود کردن حقوق افراد بازداشت‌شده همواره با انتقاد حقوقدانان و نهادهای حقوق بشری روبه‌رو بوده است. وضعیت ۵۴ بازداشت‌شده محبوس در زندان اردبیل نیز پرسش‌هایی درباره طولانی شدن بازداشت موقت، حق دسترسی به خانواده و ضرورت رسیدگی به پرونده در مدت معقول مطرح می‌کند.
ابهامات حقوقی پرونده
مهم‌ترین ابهام، ادامه بازداشت ۲۹ شهروند بدون برگزاری جلسه رسیدگی به اتهامات آنان است. همچنین گزارش محرومیت شماری از بازداشت‌شدگان از تماس و ملاقات با خانواده و محدودیت خانواده‌ها در پیگیری پرونده‌ها، بر نگرانی‌های حقوقی افزوده است.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۳۲ قانون اساسی؛ بازداشت افراد باید مطابق ضوابط قانونی انجام شود و موضوع اتهام باید با ذکر دلایل به فرد تفهیم شود.
- اصل ۳۴ قانون اساسی؛ دادخواهی را حق مسلم هر فرد می‌داند.
- اصل ۳۵ قانون اساسی؛ حق برخورداری از وکیل را به رسمیت می‌شناسد.
- اصل ۳۷ قانون اساسی؛ بر اصل برائت تأکید دارد.
- اصل ۳۹ قانون اساسی؛ هتک حرمت و حیثیت افراد بازداشت‌شده و زندانی را ممنوع می‌کند.
- قانون آیین دادرسی کیفری؛ بر رعایت حقوق متهم، ضرورت تعیین تکلیف قانونی بازداشت و تضمین حقوق دفاعی تأکید دارد.
موارد نقض قانون
مهم‌ترین نگرانی‌های حقوقی شامل:
طولانی شدن بازداشت ۲۹ شهروند بدون برگزاری جلسه رسیدگی،
بلاتکلیفی قضایی،
گزارش محدودیت تماس و ملاقات با خانواده،
دشواری خانواده‌ها در پیگیری پرونده‌ها
ضرورت بررسی رعایت حق برخورداری از وکیل و دفاع مؤثر
است.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر و موارد احتمالی نقض استانداردهای بین‌المللی
از منظر حقوق بشر، آزادی و امنیت شخصی، برخورداری از دادرسی عادلانه، رسیدگی قضایی بدون تأخیر غیرموجه و رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی از حقوق بنیادین محسوب می‌شوند. ادامه نگهداری ۲۹ بازداشت‌شده در زندان اردبیل بدون برگزاری جلسه رسیدگی و گزارش محدودیت ارتباط شماری از آنان با خانواده، نگرانی‌هایی درباره رعایت این استانداردها ایجاد کرده است.
ابهامات حقوق بشری پرونده
بلاتکلیفی طولانی‌مدت بازداشت‌شدگان، نبود رسیدگی قضایی برای ۲۹ نفر و محدودیت تماس و ملاقات با خانواده از مهم‌ترین موارد قابل بررسی است. همچنین با توجه به ارتباط بازداشت‌ها با اعتراضات دی‌ماه، رعایت حق آزادی بیان، تجمع مسالمت‌آمیز و تضمین اینکه افراد صرفاً به دلیل استفاده از این حقوق مجازات نشده باشند، اهمیت ویژه‌ای دارد.
اسناد بین‌المللی مرتبط
- ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ منع بازداشت و حبس خودسرانه.
- ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق برخورداری از رسیدگی منصفانه و علنی توسط دادگاهی مستقل و بی‌طرف.
- ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی؛ حق آزادی و امنیت شخصی و منع بازداشت خودسرانه.
- ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی؛ تضمین حق دادرسی عادلانه.
- ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی؛ الزام به رفتار انسانی و محترمانه با افراد محروم از آزادی.
- قواعد نلسون ماندلا؛ تأکید بر حفظ کرامت زندانیان و امکان ارتباط منظم آنان با خانواده.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک