زندانی سیاسی سیاوش جمشیدی خیرآبادی؛ اعدام در۱۱ مهرماه ۱۴۰۵، در زندان مرکزی شهرکرد

نام و نام خانوادگی: سیاوش جمشیدی خیرآبادی
محل تولد:
ساکن: شهرکرد
تاریخ تولد:
تاریخ آخرین بازداشت: ۲۰ دیماه ۱۴۰۴
اتهامات: «محاربه» ، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»
محل زندان: زندان مرکزی شهرکرد
محکومیت: اعدام
تاریخ اعدام: ۱۱ مهرماه ۱۴۰۵
اعدام سیاوش جمشیدی خیرآبادی؛ از بازداشت در اعتراضات شهرکرد و یک محاکمه ناعادلانه
سیاوش جمشیدی خیرآبادی، شهروند اهل شهرکرد و از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، سحرگاه شنبه ۱۱ مهرماه ۱۴۰۵، اعدام شد. او به اتهام «محاربه از طریق کشیدن و شلیک سلاح گرم» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به اعدام محکوم شده بود. عفو بینالملل در بیانیهای که ۱۳ اکتبر منتشر کرد، اعدام او را در شمار پنج اعدام خودسرانه مرتبط با اعتراضات قرار داد و استفاده از اعترافات اجباری در صدور حکم را محکوم کرد.

سیاوش جمشیدی خیرآبادی؛ از بازداشت در شهرکرد تا اجرای حکم اعدام
سیاوش جمشیدی خیرآبادی، فرزند خدامراد، ساکن شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری بود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، او روز ۲۰ دیماه ۱۴۰۴ و دو روز پس از اعتراضات ۱۸ دیماه شهرکرد بازداشت شد.
دستگاه قضایی مدعی شد که جمشیدی در جریان اعتراضات خیابان ناصرخسرو شهرکرد، با استفاده از سلاح گرم به سوی مأموران مستقر در محدوده مصلی تیراندازی کرده است.
این اتهامات مبنای تشکیل پروندهای امنیتی شد که پس از رسیدگی در دادگاه انقلاب، صدور حکم اعدام و تأیید آن در دیوان عالی کشور، به اجرای حکم انجامید.
از زمان بازداشت تا اعدام او کمتر از ۹ ماه فاصله بود.
روایت دستگاه قضایی درباره تیراندازی و کشف سلاح
بر اساس روایت منتشرشده از سوی رسانه دستگاه قضایی، در اعتراضات ۱۸ دیماه فردی دستکم سه گلوله به سوی مأموران شلیک کرد و سپس با یک خودروی پژوSLX از محل خارج شد.
مقامهای قضایی مدعی شدند مأموران شماره پلاک خودرو را ثبت کردند و دو روز بعد سیاوش جمشیدی را همراه با یک قبضه سلاح کمری بازداشت کردند.
همچنین از کشف یک قبضه سلاح ام۴ و دو خشاب در جریان تحقیقات خبر داده شد.
با این حال، در شرح منتشرشده از این تیراندازی، آمار مشخصی از کشتهشدگان یا مجروحان احتمالی ارائه نشده است.
نبود اطلاعات روشن درباره پیامدهای تیراندازی منتسب به جمشیدی، یکی از موضوعات مهم در ارزیابی تناسب اتهام، مستندات و حکم صادرشده است.
اعترافات اجباری تلویزیونی؛ محور مهم پرونده اعدام سیاوش جمشیدی
پس از بازداشت سیاوش جمشیدی، رسانههای حکومتی تصاویری از بازجویی و اعترافات منتسب به او منتشر کردند.
در این تصاویر، او درباره حمل سلاح، شلیک به سوی مأموران و مخفیکردن سلاح اظهاراتی مطرح میکرد.
عفو بینالملل این اعترافات را اجباری توصیف کرده و اعلام کرده است که تصاویر آن از تلویزیون پخش شد و سپس برای محکومیت و صدور حکم اعدام علیه او مورد استفاده قرار گرفت.
این سازمان همچنین در گزارش خود به الگوی استفاده از اعترافات اجباری، محرومیت از وکیل در مرحله بازجویی و رسیدگینشدن به شکایتهای شکنجه در پروندههای مرتبط با اعتراضات اشاره کرده است.
انتشار این اعترافات پیش از پایان رسیدگی قضایی، پرسشهای جدی درباره رعایت اصل برائت، شرایط بازجویی و اعتبار اظهارات منتسب به متهم ایجاد میکند.

ابهام درباره مستندات دادگاه و حق برخورداری از وکیل
در گزارش رسمی پرونده، به گزارش مأموران، ثبت پلاک خودرو، کشف سلاح، اظهارات شاهدان، پیامهای تلفن همراه و اعترافات منتسب به سیاوش جمشیدی اشاره شده است.
با این حال، متن کامل دادنامه، کیفرخواست، گزارشهای کارشناسی سلاح، نتایج آزمایش بالستیک، شهادت شهود و دفاعیات متهم بهصورت عمومی منتشر نشده است.
همچنین مشخص نیست سیاوش جمشیدی در مرحله بازداشت و بازجویی از چه زمانی به وکیل دسترسی داشته و آیا وکیل حاضر در دادگاه، انتخاب خود او بوده است یا خیر.
کانون حقوق بشر ایران پیشتر نیز در گزارش اعدام سیاوش جمشیدی خیرآبادی؛ ابهام در حق دفاع، روند بازجویی و دادرسی به این موارد پرداخته و درباره نبود شفافیت در روند رسیدگی هشدار داده بود.
اجرای حکم اعدام در شهرکرد؛ پرسشهای بیپاسخ
حکم اعدام سیاوش جمشیدی خیرآبادی سحرگاه شنبه ۱۱ مهرماه ۱۴۰۵، در زندان مرکزی شهرکرد اجرا شد.
اطلاعات روشنی درباره زمان انتقال احتمالی او به سلول انفرادی، آخرین ملاقات با خانواده، اطلاع قبلی به وکیل و خانواده، زمان تحویل پیکر و محل خاکسپاری منتشر نشده است.
همچنین شماره شعبه رسیدگیکننده در دادگاه انقلاب، نام قاضی صادرکننده حکم و هویت وکیل پرونده در اطلاعات عمومی موجود مشخص نیست.
این ابهامها بهویژه در پروندهای که با اجرای حکم اعدام پایان یافته، اهمیت اساسی دارند.
محکومیت اعدام سیاوش جمشیدی از سوی عفو بینالملل
عفو بینالملل روز ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵، اعلام کرد پنج نفر در فاصله ۳۰ سپتامبر تا ۵ اکتبر در پروندههای مرتبط با اعتراضات سراسری۱۴۰۴ اعدام شدهاند.
این افراد عبارت بودند از علی همتی سیستانی، مجید نیکاندیش، سیاوش جمشیدی خیرآبادی، علیرضا رئیسی و علیرضا سپاهی.
عفو بینالملل محاکمههای این پنج نفر را بهشدت ناعادلانه و آلوده به شکنجه توصیف کرد و اعلام کرد حکومت ایران از مجازات اعدام برای افزایش هزینه اعتراض و ایجاد هراس در جامعه استفاده میکند.
این سازمان همچنین گزارش داد که تا زمان انتشار بیانیه، دستکم ۳۴ نفر در ارتباط با اعتراضات ژانویه ۲۰۲۶ اعدام شدهاند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- محسن واحدیان عظیمی؛ بازپرس بیرحم پروندههای امنیتی در مشهد
بررسی حقوقی پرونده سیاوش جمشیدی خیرآبادی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران بهدلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه و محدودکردن حقوق متهمان همواره مورد انتقاد بودهاند. بررسی این پرونده بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه برای نشاندادن رعایتنشدن حتی همین قوانین صورت میگیرد.
ابهامات حقوقی پرونده
مهمترین ابهام پرونده سیاوش جمشیدی، استفاده از اعترافاتی است که عفو بینالملل آنها را اجباری دانسته است. شرایط اخذ این اعترافات، میزان دسترسی به وکیل و نحوه بررسی ادله فنی روشن نشده است.
همچنین اطلاعات کافی درباره ارزیابی مستقل سلاحهای کشفشده، ارتباط آنها با تیراندازی منتسب به متهم و چگونگی رسیدگی دادگاه به دفاعیات او در دسترس نیست.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۳۵ قانون اساسی: حق برخورداری از وکیل.
- اصل ۳۷ قانون اساسی: اصل برائت.
- اصل ۳۸ قانون اساسی: ممنوعیت شکنجه و بیاعتباری اقرار اجباری.
- ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری: حق درخواست وکیل از آغاز تحتنظر قرارگرفتن.
- ماده ۱۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری: حق همراهداشتن وکیل در تحقیقات مقدماتی.
- ماده ۱۶۹ قانون مجازات اسلامی: بیاعتباری اقرار ناشی از اکراه، اجبار یا شکنجه.
موارد نقض قانون و حقوق دفاعی
استفاده از اعترافات اجباری برای اثبات جرم، با ممنوعیت قانونی اقرار تحت شکنجه تعارض دارد.
پخش تلویزیونی اعترافات پیش از پایان رسیدگی نیز اصل برائت را مخدوش میکند.
ابهام درباره حضور مؤثر وکیل، نحوه بررسی ادله فنی و رسیدگی به موضوع شکنجه، ضرورت بررسی مستقل روند دادرسی و مسئولیت مقامهای مرتبط را مطرح میکند.

بررسی پرونده از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بینالمللی
اعدام سیاوش جمشیدی پس از محاکمهای که عفو بینالملل آن را ناعادلانه و متأثر از اعتراف اجباری دانسته، با تضمینهای بنیادین حقوق بشر تعارض دارد. مواد ۳، ۵، ۱۰ و ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر حق حیات، منع شکنجه، دادرسی عادلانه و اصل برائت تأکید دارند. همچنین مواد ۶، ۷ و ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی از حق حیات، ممنوعیت شکنجه و حقوق دفاعی متهم حمایت میکنند.
اعدام اجرا شد اما ابهامات پرونده باقی ماند
سیاوش جمشیدی خیرآبادی روز ۲۰ دیماه ۱۴۰۴ بازداشت شد و در ۱۱ مهرماه ۱۴۰۵ با اتهام محاربه اعدام گردید.
دستگاه قضایی او را به تیراندازی و حمل سلاح متهم کرد، اما جزئیات کامل ادله قضایی و دفاعیات وی منتشر نشد.
در مقابل، عفو بینالملل اعلام کرده است اعترافات اجباری تلویزیونی او در صدور حکم اعدام مورد استفاده قرار گرفته است.
با وجود اجرای حکم، پرسشها درباره شرایط بازجویی، حق برخورداری از وکیل، اعتبار مستندات و چگونگی رسیدگی قضایی همچنان بیپاسخ ماندهاند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک








Discussion about this post