افزایش بیرویه اعدام ها در ماههای اخیر بیانگر تشدید بحران درونی نظام سیاسی و ناتوانی آن در پاسخ به مطالبات مردمی برای تغییر و آزادی است
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۱۱ شهریورماه ۱۴۰۵ – پنج زندانی در زندانهای عادلآباد شیراز، بابل، لاکان رشت و قم اعدام شدند. این اعدامها در روزهای دوشنبه ۹ شهریور تا چهارشنبه ۱۱ شهریور اجرا شده است.
اعدام عزیز روشنایی در زندان عادلآباد شیراز
بامداد چهارشنبه ۱۱ شهریورماه ۱۴۰۵، عزیز روشنایی در زندان عادلآباد شیراز اعدام شد. وی پیشتر به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام علی میررضایی در زندان بابل
سحرگاه چهارشنبه ۱۱ شهریورماه ۱۴۰۵، علی میررضایی در زندان بابل اعدام شد. وی خواننده اهل بابل بود که پیشتر به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام مجتبی صلاحی لاقانی در زندان لاکان رشت
صبحگاه سهشنبه ۱۰ شهریورماه ۱۴۰۵، یک زندانی به نام مجتبی صلاحی لاقانی در زندان لاکان رشت اعدام شد. وی اهل لاقان از توابع شفت بود و پیشتر به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام عباس مردانی و منصور رحیمینژاد در زندان قم
بامداد دوشنبه ۹ شهریورماه ۱۴۰۵، دو زندانی در زندان قم اعدام شدند. هویت این زندانیان به شرح زیر است:
ـ عباس مردانی، ۳۰ ساله، اهل ری بود که ۲ سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
ـ منصور رحیمینژاد، ۳۸ ساله، اهل ورامین، پدر یک دختر خردسال بود که ۴ سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- اعـدام قائم حسینی در زندان دستگرد؛ پنجمین اعدام پرونده میدان علیخانی
- اعـدام مجید آدینه، بازداشتشده اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ پروندهای با ابهامات گسترده
اعـدام؛ مجازاتی در تعارض با حق بنیادین حیات
اعـدام، بهعنوان شدیدترین مجازات کیفری، با حق حیات بهعنوان بنیادیترین حق انسانی در تعارض است. ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر، حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی را برای هر انسان به رسمیت میشناسد؛ در حالی که اجرای اعـدام این حق را بهصورت کامل و برگشتناپذیر سلب میکند. در صورت وقوع خطای قضایی، امکان جبران چنین حکمی وجود ندارد و نمونههای متعددی از محکومیتهای نادرست در جهان ثبت شده است.
اعـدام و تعهدات بینالمللی
مجازات اعـدام علاوه بر حق حیات، از منظر شرایط نگهداری محکومان و آثار روانی انتظار اجرای حکم میتواند با ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز نیز در تعارض باشد. ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران به آن پیوسته، حق حیات را به رسمیت میشناسد و اعمال اعـدام را، حتی در کشورهای دارای این مجازات، به محدودترین شرایط و رعایت کامل تضمینهای دادرسی عادلانه مشروط میکند.
دسترسی به وکیل، حق دفاع مؤثر، استقلال دادگاه و امکان تجدیدنظر از مهمترین این تضمینها هستند. در پروندههای سیاسی و امنیتی، نگرانی درباره نبود شفافیت، محدودیت حقوق دفاعی، اعترافات اجباری و فقدان نظارت مستقل، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
نقض حقوق بشر و حق حیات
صدور و اجرای حکم اعـدام، به دلیل ماهیت برگشتناپذیر آن، یکی از جدیترین اشکال سلب حق حیات محسوب میشود. هنگامی که پرونده با ابهام قضایی، محدودیت دسترسی به وکیل، اعترافات اجباری یا فشارهای امنیتی همراه باشد، نگرانی درباره نقض دادرسی عادلانه افزایش مییابد. از همین رو، بسیاری از نهادهای حقوق بشری خواستار توقف اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو کامل این مجازات هستند.
مهمترین مواد و اسناد مرتبط
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات، آزادی و امنیت شخصی.
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز.
- ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی.
- ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: حق ذاتی حیات و محدودیتهای اعمال مجازات اعـدام.
- ماده ۱۴ میثاق: حق محاکمه منصفانه، دسترسی به وکیل و دفاع مؤثر.
- قطعنامههای مجمع عمومی سازمان ملل: درخواست از دولتها برای تعلیق اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو این مجازات.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post