زندان زاهدان؛ قطع ۴‌روزه تماس زندانیان بند هشت و افزایش نگرانی خانواده‌ها

خانواده‌های زندانیان بند هشت زندان مرکزی زاهدان می‌گویند از روز شنبه هیچ تماسی از بستگان خود دریافت نکرده‌اند و مسئولان نیز درباره علت قطع ارتباط توضیحی ارائه نکرده‌اند

کانون حقوق بشر ایران، سه‌شنبه ۱۰ شهریورماه ۱۴۰۵ – قطع تماس زندانیان بند هشت زندان زاهدان برای چهارمین روز متوالی، نگرانی خانواده‌های آنان را درباره وضعیت جسمی، سلامت و شرایط نگهداری بستگانشان افزایش داده است. آخرین تماس زندانیان این بند با خانواده‌هایشان روز جمعه ۶ شهریورماه برقرار شده و از روز شنبه تاکنون ارتباط تلفنی آنان با بیرون از زندان قطع است.

خانواده‌های زندانیان می‌گویند طی این ۴ روز هیچ تماس یا خبری از بستگان خود دریافت نکرده‌اند. همزمان، توضیح مشخصی نیز درباره علت قطع تلفن‌های بند هشت، مدت احتمالی ادامه این وضعیت یا امکان برقراری دوباره ارتباط به آنان داده نشده است.

براساس اطلاعات رسیده، خانواده‌ها دو احتمال را مطرح کرده‌اند: خرابی تجهیزات تلفنی بند هشت یا محروم‌شدن زندانیان از دسترسی به تلفن. بااین‌حال، تاکنون علت قطعی قطع تماس‌ها اعلام نشده و مسئولان زندان زاهدان درباره وضعیت زندانیان این بند و زمان وصل‌شدن تلفن‌ها پاسخ روشنی نداده‌اند.

سومین روز بی‌خبری خانواده‌ها از زندانیان

زندانیان بند هشت آخرین بار روز جمعه با خانواده‌های خود تماس گرفته‌اند. پس از آن، از روز شنبه ۷ شهریور تا روز دوشنبه ۹ شهریورماه، هیچ تماسی از این بند برقرار نشده است.

تداوم بی‌خبری، به‌ویژه در شرایطی که خانواده‌ها امکان دسترسی مستقیم به داخل زندان ندارند، نگرانی درباره سلامت زندانیان را افزایش داده است. تماس تلفنی برای بسیاری از خانواده‌ها تنها راه اطلاع از وضعیت جسمی، نیازهای درمانی و شرایط نگهداری بستگانشان محسوب می‌شود.

قطع ناگهانی ارتباط، بدون اطلاع‌رسانی قبلی و بدون ارائه توضیح، خانواده‌ها را در وضعیتی قرار داده که نمی‌دانند زندانیان با محدودیت انضباطی مواجه شده‌اند، تلفن‌های بند از کار افتاده یا رویداد دیگری در داخل بند هشت رخ داده است.

آنچه درباره قطع تماس‌ها می‌دانیم

تماس تلفنی؛ تنها راه اطلاع از وضعیت زندانیان

ارتباط تلفنی زندانیان با خانواده صرفاً یک امکان رفاهی نیست. این تماس‌ها در بسیاری از موارد تنها راهی است که خانواده از بیماری، نیاز به دارو، انتقال به بهداری، تغییر بند یا بروز فشارهای احتمالی مطلع می‌شود.

خانواده‌هایی که فاصله زیادی با زندان زاهدان دارند یا امکان ملاقات مستمر برایشان فراهم نیست، بیش از دیگران به تماس تلفنی وابسته‌اند. قطع این ارتباط می‌تواند علاوه بر فشار روانی بر زندانی، خانواده را نیز با اضطراب و نگرانی دائمی روبه‌رو کند.

حتی اگر علت این وضعیت خرابی تجهیزات باشد، مدیریت زندان موظف است خانواده‌ها را مطلع کند و تا زمان رفع مشکل، امکان ارتباط جایگزین را فراهم آورد. اگر تماس‌ها به دستور مسئولان محدود شده باشد، علت، مدت و مبنای این تصمیم باید به زندانیان و خانواده‌هایشان اعلام شود.

درخواست خانواده‌ها برای پاسخگویی مسئولان زندان زاهدان

خانواده‌های زندانیان بند هشت خواستار روشن‌شدن فوری علت قطع تماس‌ها و دریافت اطلاعاتی درباره وضعیت سلامت و شرایط نگهداری بستگان خود شده‌اند. آنان همچنین می‌خواهند امکان تماس تلفنی زندانیان بدون تأخیر برقرار شود.

مسئولان زندان و اداره‌کل زندان‌های سیستان و بلوچستان باید مشخص کنند آیا تجهیزات تلفنی بند هشت دچار مشکل شده، محدودیتی برای تماس‌ها اعمال شده یا عامل دیگری مانع ارتباط زندانیان با خانواده‌هایشان است.

ادامه سکوت مسئولان، نگرانی خانواده‌ها را تشدید می‌کند و احتمال بروز شایعه و اطلاعات متناقض را افزایش می‌دهد. ارائه توضیح شفاف و فراهم‌کردن یک تماس کوتاه می‌تواند خانواده‌ها را از سلامت بستگانشان مطمئن کند.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

• لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون
• فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
• آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
• آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
• اعدام قائم حسینی در زندان دستگرد؛ پنجمین اعدام پرونده میدان علیخانی
• اعدام مجید آدینه، بازداشت‌شده اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ پرونده‌ای با ابهامات گسترده

بررسی حقوقی وضعیت قطع تماس در زندان زاهدان بر اساس قوانین داخلی

قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سال‌های گذشته به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، محدودکردن حقوق زندانیان و نبود نظارت مستقل بر زندان‌ها مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. بررسی وضعیت بند هشت زندان زاهدان براساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشان‌دادن مواردی است که حتی همین مقررات نیز توسط مسئولان رعایت نشده‌اند.

ابهامات حقوقی پرونده

مهم‌ترین ابهام، علت قطع ۴‌روزه تماس و خودداری مسئولان از اطلاع‌رسانی به خانواده‌هاست. مشخص نیست این وضعیت ناشی از نقص فنی است یا محدودیتی از سوی مدیریت زندان اعمال شده است. وضعیت سلامت زندانیان و زمان برقراری مجدد تماس نیز اعلام نشده است.

مواد قانونی مرتبط

• اصل ۲۲ قانون اساسی؛ حقوق و حیثیت اشخاص را مصون از تعرض می‌داند؛
• اصل ۳۹ قانون اساسی؛ هتک حرمت و رفتار خلاف شأن با زندانیان را ممنوع می‌کند؛
• آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها؛ بر حفظ ارتباط زندانی با خانواده از طریق تماس و ملاقات تأکید دارد؛
• مقررات حقوق شهروندی زندانیان؛ مسئولان را به رعایت حقوق انسانی و پاسخگویی درباره محدودیت‌ها ملزم می‌کند.

موارد نقض قانون

• قطع طولانی تماس بدون ارائه توضیح؛
• بی‌اطلاع‌گذاشتن خانواده‌ها از وضعیت سلامت زندانیان؛
• فراهم‌نکردن راه ارتباطی جایگزین در صورت خرابی تلفن‌ها؛
• پاسخگونبودن مسئولان درباره محدودیت ایجادشده؛
• افزایش فشار روانی بر زندانیان و خانواده‌های آنان.

بررسی موضوع از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بین‌المللی

حفظ ارتباط زندانی با خانواده بخشی از حق برخورداری از رفتار انسانی و محترمانه است. قطع نامشخص و طولانی تماس‌ها، به‌ویژه بدون اطلاع‌رسانی درباره سلامت زندانیان، می‌تواند فشار روانی مضاعفی بر زندانی و خانواده او وارد کند.

اسناد بین‌المللی مرتبط

• ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی؛ الزام به رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی؛
• ماده ۱۷ این میثاق؛ حمایت از حریم خصوصی و زندگی خانوادگی؛
• قواعد نلسون ماندلا؛ ضرورت فراهم‌کردن ارتباط منظم زندانیان با خانواده؛
• اصل حمایت از کرامت انسانی؛ منع استفاده از قطع ارتباط خانوادگی به‌عنوان ابزار فشار.

مسئولان زندان زاهدان باید فوراً علت قطع تماس بند هشت را اعلام کنند، خانواده‌ها را از سلامت زندانیان مطلع سازند و امکان تماس تلفنی آنان را دوباره برقرار کنند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک