کاوه عربیان، علی دانش‌پرور و اسماعیل رمضان‌پور، سه تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در یزد، با حکم شعبه اول دادگاه انقلاب به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شدند. گزارش‌ها از محرومیت آنان از وکیل انتخابی، بازداشت‌های طولانی‌مدت در بازداشتگاه اطلاعات سپاه و اخذ اعترافات تحت فشار حکایت دارد
کانون حقوق بشر ایران، سه‌شنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ – صدور احکام اعدام برای معترضان بازداشت‌شده در جریان اعتراضات سراسری همچنان ادامه دارد. در تازه‌ترین مورد، کاوه عربیان، علی دانش‌پرور و اسماعیل رمضان‌پور، سه شهروند بازداشت‌شده در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه در یزد، از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب این شهر به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده‌اند. این احکام در حالی صادر شده است که هر سه متهم ماه‌ها در بازداشتگاه اطلاعات سپاه نگهداری شده و از دسترسی به وکیل انتخابی خود محروم بوده‌اند.
کاوه عربیان، علی دانش‌پرور و اسماعیل رمضان‌پور چگونه بازداشت شدند؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده، کاوه عربیان، ۳۵ ساله و پدر یک فرزند، روز ۲۲ دی‌ماه بازداشت شد. وی در منزل یکی از بستگان خود دستگیر و سپس به بازداشتگاه اطلاعات سپاه منتقل شد. او ۶۸ روز تحت بازجویی قرار داشت و بنا بر گزارش‌های دریافتی، تحت فشار قرار گرفته بود تا علیه خود اعتراف کند.
علی دانش‌پرور، ۳۳ ساله، نیز روز ۱۹ دی‌ماه بازداشت شد و حدود سه ماه را در بازداشتگاه اطلاعات سپاه سپری کرد. مقامات قضایی او را به قتل یکی از نیروهای امنیتی و اقدام علیه امنیت کشور متهم کرده‌اند.
اسماعیل رمضان‌پور نیز در ۲۰ دی‌ماه بازداشت شد. پیش‌تر خبر بازداشت اسماعیل رمضان‌پور و نگرانی‌ها درباره وضعیت او از سوی منابع حقوق بشری منتشر شده بود. اکنون گزارش‌ها نشان می‌دهد که وی نیز همانند دیگر متهمان این پرونده، ماه‌ها تحت بازجویی قرار داشته و در نهایت با حکم اعدام مواجه شده است.
گزارش‌ها درباره شکنجه و اعترافات اجباری چه می‌گویند؟
منابع نزدیک به خانواده اسماعیل رمضان‌پور اعلام کرده‌اند که او در دوران بازداشت تحت شکنجه و فشارهای شدید قرار گرفته تا علیه خود اعتراف کند. خانواده وی ضمن رد اتهامات مطرح‌شده، تأکید کرده‌اند که اسماعیل در اقدامات منتسب به او نقشی نداشته و پرونده علیه وی بر پایه اتهامات ساختگی شکل گرفته است.
در مورد کاوه عربیان نیز گزارش شده که بازجویان طی هفته‌ها بازداشت، تلاش کرده‌اند او را به پذیرش اتهامات وادار کنند. نهادهای حقوق بشری بارها هشدار داده‌اند که اعترافات اخذشده در شرایط بازداشت و تحت فشار، فاقد اعتبار حقوقی بوده و نباید مبنای صدور احکام سنگین، به‌ویژه مجازات اعدام، قرار گیرد.
محرومیت از وکیل انتخابی؛ نقض آشکار حق دفاع
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مطرح‌شده در این پرونده، محرومیت هر سه متهم از دسترسی به وکیل منتخب خود است. بر اساس اطلاعات موجود، کاوه عربیان، علی دانش‌پرور و اسماعیل رمضان‌پور در مراحل بازجویی و تحقیقات مقدماتی امکان استفاده از وکیل مورد اعتماد خود را نداشته‌اند.
هرچند ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری حق برخورداری از وکیل را برای متهمان به رسمیت شناخته است، اما تبصره افزوده‌شده به این ماده در پرونده‌های موسوم به امنیتی، متهمان را مجبور به استفاده از فهرست محدودی از وکلای مورد تأیید حکومت می‌کند. فعالان حقوق بشر این محدودیت را مغایر با اصول دادرسی عادلانه و حق دفاع مؤثر می‌دانند.
روند بازداشت، بازجویی و محاکمه با چه ایرادهای حقوقی مواجه است؟
پرونده این سه زندانی سیاسی نمونه‌ای از روندی است که در بسیاری از پرونده‌های امنیتی و سیاسی مشاهده می‌شود. بازداشت توسط نهادهای امنیتی، نگهداری طولانی‌مدت در بازداشتگاه‌های وابسته به اطلاعات سپاه، محرومیت از وکیل انتخابی، فشار برای اخذ اعترافات و در نهایت صدور احکام سنگین بر اساس اتهامات کلی و امنیتی، از جمله مواردی است که با اصول شناخته‌شده دادرسی عادلانه مغایرت دارد.
بر اساس استانداردهای بین‌المللی، هر متهم باید از حق دسترسی فوری به وکیل مستقل، حق سکوت، حق اطلاع از جزئیات اتهامات و حق برخورداری از دادگاهی مستقل و بی‌طرف برخوردار باشد. در چنین پرونده‌هایی، عدم رعایت این حقوق، مشروعیت روند دادرسی و احکام صادرشده را با تردیدهای جدی روبه‌رو می‌کند.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- اعدام اشکان مالکی و مهرداد محمدی‌نیا در زندان قزلحصار؛ پایان یک پرونده پرابهام با احکام مرگ
- اعدام فتح‌الله آوری؛ ادامه موج اعدام معترضان در سایه سکوت جهانی
نگرانی‌ها درباره اجرای احکام اعدام افزایش یافته است
با صدور حکم اعدام برای کاوه عربیان، علی دانش‌پرور و اسماعیل رمضان‌پور، نگرانی‌ها درباره سرنوشت این سه زندانی افزایش یافته است. آنان اکنون در زندان مرکزی یزد نگهداری می‌شوند و خانواده‌ها و فعالان حقوق بشر خواستار توقف اجرای احکام و رسیدگی مجدد به پرونده در چارچوب دادرسی عادلانه هستند.
صدور احکام اعدام برای بازداشت‌شدگان اعتراضات در سال‌های اخیر بارها با واکنش نهادهای حقوق بشری مواجه شده است. این نهادها هشدار داده‌اند که استفاده از مجازات اعدام در پرونده‌هایی که با ابهامات جدی حقوقی همراه است، می‌تواند به نقض جبران‌ناپذیر حق حیات منجر شود.
نقض حقوق بشر؛ از بازداشت امنیتی تا صدور حکم اعدام
پرونده کاوه عربیان، علی دانش‌پرور و اسماعیل رمضان‌پور مجموعه‌ای از نگرانی‌های حقوق بشری را در بر می‌گیرد؛ از بازداشت‌های طولانی‌مدت و بازجویی‌های امنیتی گرفته تا محرومیت از وکیل منتخب و صدور احکام اعدام بر پایه اتهامات مورد مناقشه.
مواد نقض‌شده:
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات؛ صدور حکم اعدام پس از روندی مورد مناقشه، این حق بنیادین را تهدید می‌کند.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت شکنجه و رفتارهای غیرانسانی؛ گزارش‌های مربوط به فشار برای اخذ اعترافات اجباری با این اصل در تعارض است.
ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت بازداشت خودسرانه؛ نگهداری طولانی‌مدت در بازداشتگاه‌های امنیتی نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است.
ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از دادگاه مستقل و بی‌طرف؛ رسیدگی به پرونده‌های امنیتی در شرایط غیرشفاف با این اصل مغایرت دارد.
ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حق دسترسی به وکیل منتخب و دفاع مؤثر؛ محرومیت متهمان از وکیل انتخابی نقض آشکار این حق محسوب می‌شود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post