مریم گرجی تهدید مرگ به دلیل بیماری در زندان اوین؛ بی‌اعتنایی قضایی به حکم عدم تحمل کیفر

مریم گرجی سابقه عمل جراحی روده دارد و بخشی از روده او مصنوعی است. او اکنون با دردهای شدید شکمی روبه‌روست و نیاز به رژیم غذایی تخصصی دارد؛ رژیمی که در زندان مطلقاً قابل تهیه نیست

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۲۰ آذرماه ۱۴۰۴ – گزارش‌ها از بند زنان زندان اوین نشان می‌دهد که وضعیت جسمی مریم گرجی، زندانی بیمار و از بازداشت‌شدگان اخیر، به‌شدت وخیم شده و جان او در معرض خطر فوری قرار گرفته است. این در حالی است که پزشکان پیش‌تر رسماً برای وی «حکم عدم تحمل کیفر» صادر کرده بودند؛ حکمی که طبق قانون باید منجر به توقف اجرای حبس و انتقال فوری بیمار به مراکز درمانی مناسب شود. با وجود این، قاضی پرونده نه‌تنها از آزادی او جلوگیری کرده بلکه با تعیین وثیقه بسیار سنگین پنج میلیارد تومانی، عملاً شرایط آزادی او را مسدود کرده است.

وضعیت وخیم جسمانی این زندانی و بی‌توجهی به هشدارهای پزشکی، موجی از نگرانی را در میان فعالان حقوق بشر و زندانیان بند زنان ایجاد کرده است. بسیاری نیز نسبت به تکرار فاجعه‌ای مشابه مرگ مشکوک سمیه رشیدی هشدار می‌دهند.

شرایط حاد جسمانی و محرومیت شدید از درمان

بر اساس اطلاعات رسیده از داخل زندان اوین، مریم گرجی سابقه عمل جراحی روده دارد و بخشی از روده او مصنوعی است. او اکنون با دردهای شدید شکمی روبه‌روست و نیاز به رژیم غذایی تخصصی دارد؛ رژیمی که در زندان مطلقاً قابل تهیه نیست. شدت دردهای او به حدی گزارش شده که زندانیان هم‌بندش در مواجهه با وضعیت وی دچار فشار روحی شده و برخی از آنان از شدت ناراحتی گریه کرده‌اند.

علاوه بر مشکلات روده، او دچار بیماری جدی کبدی نیز هست. پزشکان به‌صراحت اعلام کرده‌اند که ادامه حبس او خطر مستقیم برای جانش دارد. با وجود این هشدارها، مقام قضایی پرونده نه‌تنها حکم آزادی‌اش را صادر نکرده بلکه روند درمان او نیز در زندان با تاخیر و کمبودهای شدید روبه‌روست.

به گفته یک منبع آگاه، او در تمام مدت بازداشت در بند ۶ زنان اوین از مراقبت پزشکی کافی محروم بوده و هیچ اقدام درمانی مؤثری برای کنترل شرایط خطرناک او انجام نشده است. استمرار چنین وضعیتی می‌تواند پیامدهای غیرقابل جبران داشته باشد.

• احضار سامان و داوود حرمت نژاد به زندان شیبان اهواز پس از صدور احکام قطعی حبس
• روز جهانی حقوق بشر؛ ایران رکوردار اعدام در جهان با فاصله بسیار زیاد

بی‌توجهی قضایی؛ راهی که به فاجعه منتهی می‌شود

کارشناسان حقوقی و حقوق بشری معتقدند که تعیین وثیقه‌ای غیرمنطقی و خارج از توان خانوادگی، اقدامی است که عملاً آزادی این زندانی بیمار را غیرممکن کرده است. این رفتار از سوی مقام قضایی باعث شده مسئولیت حفظ جان او به یک بحران انسانی بدل شود.

مقایسه وضعیت مریم گرجی با پرونده‌های مشابه، از جمله مرگ مشکوک سمیه رشیدی در بند زنان اوین، نشان می‌دهد که نادیده‌گرفتن هشدارهای پزشکی در زندان‌های دیکتاتوری حاکم بر ایران سابقه‌ای طولانی دارد و بارها به مرگ زندانیان بیمار منجر شده است.

خانواده مریم گرجی و سایر زندانیان سیاسی تأکید می‌کنند که مسئولیت حفظ جان مریم گرجی «مستقیماً بر عهده دستگاه قضایی و مسئولان زندان اوین» است و هرگونه آسیب یا مرگ احتمالی، پیامد مستقیم اهمال، بی‌اعتنایی و رفتار غیرقانونی آنان خواهد بود.

نقض حقوق بشر با رسیدگی نشدن به وضعیت وخیم مریم گرجی

بی‌توجهی به وضعیت خطرناک پزشکی و ادامه بازداشت مریم گرجی، مصداق آشکار نقض حق حیات، حق درمان و اصول دادرسی منصفانه است.

ماده ۳ – حق حیات

ممانعت از آزادی فردی که ادامه بازداشتش جان او را تهدید می‌کند، نقض مستقیم حق بنیادین حیات است.

ماده ۵ – منع رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز

بی‌توجهی به درد شدید، عدم ارائه درمان مناسب و نگهداری بیمار در شرایط دشوار زندان، مصداق رفتار غیرانسانی است.

ماده ۹ – منع بازداشت خودسرانه

ادامه حبس با وجود حکم رسمی «عدم تحمل کیفر» و تعیین وثیقه غیرقابل‌پرداخت، ماهیت خودسرانه بازداشت را برجسته می‌کند.

ماده ۱۰ – حق رفتار انسانی با زندانیان

عدم ارائه مراقبت پزشکی مناسب و نگهداری بیمار در محیط نامناسب، با حق برخورداری زندانی از رفتار انسانی در تضاد است.

ماده ۲۵ – حق سلامت و مراقبت پزشکی

محرومیت از درمان مؤثر و به‌موقع، به‌ویژه در شرایط تهدیدکننده حیات، نقض واضح حق سلامت است.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک