مرگ امید جهانی در زندان بابل؛ زنجیره خودکشی‌ها و مرگ‌های قابل پیشگیری در زندان‌ها

در مورد امید جهانی نیز گزارش‌ها حاکی است که پس از اقدام به خودکشی، او به‌موقع به مراکز درمانی منتقل نشده و روند رسیدگی با تأخیر جدی صورت گرفته است؛ موضوعی که بارها درباره مرگ زندانیان در زندان‌های مختلف کشور تکرار شده است

کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۱۰ آذرماه ۱۴۰۴ – گزارش‌ها از زندان بابل حاکی است که یک زندانی به نام امید جهانی بر اثر خودکشی و عدم رسیدگی پزشکی و حمایتی به‌موقع، جان خود را از دست داده است. روز شنبه ۸ آذر ۱۴۰۴ این زندانی پس از اقدام به خودکشی در شرایطی که به‌شدت تحت فشارهای روانی و محیطی قرار داشت، بدون دریافت مراقبت‌های فوری و استاندارد جان باخت.

فشارهای شدید روانی و نبود خدمات حمایتی

امید جهانی، اهل شهر بهنمیر بابلسر و از زندانیان جرایم عادی، بنا بر گزارش‌های رسیده مدتی طولانی تحت فشارهای روانی، تهدید، بی‌ثباتی محیطی و شرایط دشوار زندان قرار داشته است. منابع آگاه می‌گویند امید جهانی در ماه‌های گذشته بارها نشانه‌هایی از بحران روانی بروز داده بود، اما نه تنها تحت مراقبت روان‌درمانی قرار نگرفت، بلکه درخواست‌های او برای دسترسی به مشاوره، خدمات پزشکی و فضای امن بی‌پاسخ مانده بود.

به گفته یک منبع مطلع، نبود هرگونه سازوکار مؤثر برای حمایت روانی زندانیان باعث شده است که بسیاری از افراد در شرایط شدید استرس، ناامیدی و درماندگی گرفتار شوند؛ مسائلی که در نهایت می‌تواند به رفتارهای پرخطر از جمله خودکشی منجر شود.

تجمع اعتراضی مردم اهواز در واکنش به خودسوزی اعتراضی احمد بالدی افزایش خودکشی در زندان‌ها ؛ فشار و بی‌عدالتی، زندانیان را به مرگ سوق می‌دهد — افزایش خودکشی در زندان‌ها ؛ فشار و بی‌عدالتی، زندانیان را به مرگ سوق می‌دهد

افزایش نگران‌کننده آمار خودکشی‌ها در زندان‌ها

در سال‌های اخیر گزارش‌های متعددی از افزایش خودکشی، مرگ‌های مشکوک و مرگ‌های قابل پیشگیری در زندان‌های دیکتاتوری حاکم بر ایران منتشر شده است. محرومیت از درمان، نبود امکانات کافی برای بهداشت روان، تراکم بالا، خشونت ساختاری، و فشارهای امنیتی و اداری از عوامل اصلی این روند رو به رشد عنوان می‌شود.

کارشناسان و نهادهای مدافع حقوق زندانیان هشدار می‌دهند که وضعیت زندان‌ها به مرحله‌ای رسیده است که «خودکشی» به‌عنوان یک پدیده تصادفی یا فردی قابل تحلیل نیست؛ بلکه نشانه‌ای از بحران ساختاری در نحوه اداره زندان‌ها و بی‌توجهی جدی به جان زندانیان است.

طبق «قوانین نلسون ماندلا» (حداقل قواعد استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان)، دولت‌ها موظف‌اند احتیاطات کامل برای حفظ جان زندانیان، ارائه خدمات درمانی کافی، مراقبت‌های ویژه برای افراد آسیب‌پذیر و ایجاد محیط امن و انسانی را فراهم کنند. با این حال، در بسیاری از موارد گزارش‌شده از زندان‌ها این استانداردها به‌طور سیستماتیک نقض می‌شوند.

مرگی که می‌توانست قابل پیشگیری باشد

در مورد امید جهانی نیز گزارش‌ها حاکی است که پس از اقدام به خودکشی، او به‌موقع به مراکز درمانی منتقل نشده و روند رسیدگی با تأخیر جدی صورت گرفته است؛ موضوعی که بارها درباره مرگ زندانیان در زندان‌های مختلف کشور تکرار شده است.

مسئولیت حفظ جان زندانیان مطابق قوانین داخلی و استانداردهای بین‌المللی بر عهده مدیریت زندان و نهادهای نظارتی است. عدم اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و درمانی در شرایط اضطراری، مصداق «سهل‌انگاری منجر به مرگ» و نقض آشکار حقوق زندانیان محسوب می‌شود.