زندان قزلحصار؛ بحران قطعی آب و شرایط وخیم بهداشتی

قطع مداوم آب در زندان قزلحصار می‌تواند زمینه‌ساز شیوع بیماری‌های عفونی، پوستی، انگلی و گوارشی شود

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۱۳ تیرماه ۱۴۰۴ – گزارش‌های ارسالی از زندان قزلحصار کرج حاکی از قطع کامل آب در بند ۲ این زندان از صبح روز جمعه ۱۳ تیرماه ۱۴۰۴ است؛ موضوعی که نه تنها زندگی روزمره زندانیان را مختل کرده، بلکه موجب بروز یک بحران بهداشتی جدی شده است. این وضعیت در شرایطی رخ داده که زندانیان برای تأمین آب مورد نیاز خود به ناچار باید از فروشگاه زندان بطری‌های آب معدنی را به قیمت سرسام‌آور ۱۶ هزار تومان خریداری کنند؛ رقمی که برای بسیاری از زندانیان غیرقابل پرداخت است.

قطع آب؛ عامل تشدید وضعیت بحرانی در زندان

زندان قزلحصار، یکی از بزرگترین و پرجمعیت‌ترین زندان‌های ایران است که همواره به‌دلیل کمبود امکانات، ازدحام جمعیت، شرایط غیربهداشتی و سوءمدیریت، مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری بوده است. حالا، قطع آب در این زندان – که از بامداد روز جمعه در واحد ۲ آغاز شده – ابعاد تازه‌ای از این بحران را نمایان کرده است.

زندانیان در زندان قزلحصار، به دلیل نبود آب برای شستشو، نظافت شخصی و استفاده از سرویس‌های بهداشتی، در معرض ابتلا به بیماری‌های عفونی و گوارشی قرار گرفته‌اند. در فصل تابستان که دمای هوا در کرج به شدت افزایش یافته، این مشکل می‌تواند به سرعت به یک فاجعه انسانی در داخل زندان تبدیل شود.

• زندانی سیاسی منوچهر فلاح کیست؟
• بازداشت مجدد مهلا هژبری بدون ارائه حکم قضایی

هزینه بالای تأمین آب؛ فشار مضاعف بر زندانیان

در حالی که دسترسی به آب شرب باید یک حق پایه‌ای و بدیهی برای همه زندانیان باشد، گزارش‌ها نشان می‌دهد زندانیان در زندان قزلحصار، مجبور به خرید بطری‌های آب معدنی با قیمت ۱۶ هزار تومان هستند. برای افرادی که با مشکلات اقتصادی و فقر درون زندان دست‌وپنجه نرم می‌کنند، این قیمت به معنی حذف آب آشامیدنی از سبد اولیه نیازهایشان است.

فروش اجباری آب معدنی با این قیمت در شرایط نبود آب لوله‌کشی، مصداق بارز بهره‌کشی اقتصادی از زندانیان و ایجاد تبعیض میان آن‌ها بر اساس توان مالی است. زندانیانی که توان پرداخت این هزینه‌ها را ندارند، ناچار به استفاده از آب آلوده یا تحمل تشنگی و شرایط غیربهداشتی می‌شوند.

تابستان ۱۴۰۴؛ ادامه روند قطعی‌های مستمر آب در زندان قزلحصار

این نخستین بار نیست که زندان قزلحصار در ماه‌های گرم سال با قطعی‌های آب مواجه می‌شود. در هفته‌های گذشته نیز گزارش‌هایی از قطع مکرر آب در بخش‌های مختلف این زندان منتشر شده بود. عدم رسیدگی به زیرساخت‌های فرسوده، بی‌توجهی مسئولان زندان به هشدارهای پزشکی و فقدان سیستم پشتیبانی اضطراری، موجب شده است که قطعی‌های مستمر آب به یک وضعیت عادی و دردناک در این زندان تبدیل شود.

زندانیان از تابستان ۱۴۰۳ تا تابستان جاری، بارها با مشکل قطع کامل یا کاهش فشار آب در بندهای مختلف مواجه شده‌اند. با وجود اطلاع‌رسانی‌های مکرر خانواده‌ها و نهادهای حقوق بشری، تاکنون هیچ اقدام مؤثری از سوی مسئولان زندان یا قوه قضاییه برای حل این معضل صورت نگرفته است.

پیامدهای بهداشتی و احتمال شیوع بیماری‌های واگیردار

کارشناسان بهداشت هشدار داده‌اند که قطع مداوم آب در زندان‌هایی مانند زندان قزلحصار می‌تواند زمینه‌ساز شیوع بیماری‌های عفونی، پوستی، انگلی و گوارشی شود. کمبود آب برای شستشوی دست‌ها، عدم امکان تمیز نگه داشتن سرویس‌های بهداشتی و نبود آب آشامیدنی سالم، شرایطی ایده‌آل برای گسترش بیماری‌هایی چون اسهال خونی، هپاتیت، عفونت‌های قارچی و کرونا یا بیماری‌های ویروسی مشابه ایجاد می‌کند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که در برخی بندها، زندانیان مجبور به استفاده چندباره از آب دستشویی یا استفاده از ظروف یک‌بارمصرف برای نگه‌داری آب به صورت ذخیره‌ هستند؛ وضعیتی که سلامت جسمی و روانی آن‌ها را به‌طور جدی تهدید می‌کند.

نقض فاحش حقوق بشر در قبال زندانیان در زندان قزلحصار

وضعیت فعلی زندان قزلحصار – به‌ویژه در زمینه قطع مکرر آب، نبود خدمات بهداشتی و تحمیل هزینه‌های غیرمنصفانه برای تأمین نیازهای ابتدایی – مصداق نقض آشکار حقوق بشر و الزامات قانونی دیکتاتوری حاکم بر اساس قوانین بین‌المللی است. این وضعیت با اصول و استانداردهای مندرج در اسناد حقوق بشری بین‌المللی در تعارض آشکار قرار دارد:

• ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز
• ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از استانداردهای کافی برای سلامت و بهداشت
• ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: الزام به برخورد انسانی با تمام افراد محروم از آزادی
• ماده ۱۲ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی: حق دسترسی به بالاترین سطح قابل حصول سلامت جسمی و روانی
• ماده ۲۲ آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها: تأمین آب بهداشتی، غذای مناسب، و خدمات درمانی برای زندانیان
• اصول پایه‌ای سازمان ملل برای رفتار با زندانیان: تأمین آب کافی، خدمات بهداشتی و حفظ کرامت انسانی زندانیان

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک