شمار واقعی بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، بهمراتب بیشتر از رقم اعلامشده است، اما فضای شدید امنیتی، تهدید خانوادهها، فشار بر شاهدان عینی و قطع یا اختلال گسترده اینترنت، روند ثبت و مستندسازی بازداشتها را با دشواری جدی مواجه کرده است
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۲۲ دیماه ۱۴۰۴ – بر اساس اطلاعات جمعآوریشده از منابع میدانی و گزارشهای محلی، در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، دستکم ۳۲۰۰ نفر از شهروندان معترض در ۸۰ شهر ایران توسط نیروهای امنیتی و انتظامی بازداشت شدهاند. این آمار، تنها مواردی را در بر میگیرد که هویت و بازداشت آنها از سوی منابع مستقل تأیید شده و به گفته ناظران حقوق بشری، نمیتواند بازتابدهنده ابعاد واقعی سرکوب باشد.
منابع مطلع تأکید میکنند که شمار واقعی بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، بهمراتب بیشتر از رقم اعلامشده است، اما فضای شدید امنیتی، تهدید خانوادهها، فشار بر شاهدان عینی و قطع یا اختلال گسترده اینترنت، روند ثبت و مستندسازی بازداشتها را با دشواری جدی مواجه کرده است. در بسیاری از شهرها، خانوادهها از ترس پیامدهای امنیتی از رسانهای کردن بازداشت عزیزان خود خودداری میکنند.
انتقال بازداشتشدگان به مکانهای نامعلوم
گزارشها حاکی است که بازداشتها اغلب بهصورت خودسرانه، بدون ارائه حکم قضایی و همراه با خشونت صورت گرفته و شماری از بازداشتشدگان به مکانهای نامعلوم منتقل شدهاند. همچنین نگرانیهای فزایندهای درباره وضعیت جسمی و حقوقی افراد بازداشتشده و محرومیت آنان از دسترسی به وکیل و تماس با خانواده وجود دارد.
فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که در صورت تداوم سرکوب و پنهانکاری، ابعاد واقعی بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴ ممکن است هرگز بهطور کامل روشن نشود.
بیشترین بازداشتها در شهرها
بیشترین تعداد بازداشتشدگان به شهرهای
تهران (۲۲۸) – یزد (۶۹)- ایلام (۷۴) – سنندج (۸)- مریوان (۳)- سقز (۱)- سنقر(۳۴) – اصفهان (۱۱)- اسدآباد همدان (۶)- آمل (۳) – همدان (۶)- یاسوج (۱۹۹)- قزوین (۲۹) – بجنورد (۲۲۳)- بیرجند (۵)- سبزوار (۱۵)- مشهد (۸۱)- آبدانان (۲۱) – نهاوند (۱)- شیراز (۳) – رشت (۹)- اقبالیه (۲) – دره شهر (۱۸)- بدره (۴)- ملکشاهی (۴)- مهاباد (۱) – چرداول (۱) – سرابله (۱۳)- کرمانشاه (۶۱) – کاشان (۱) – گچساران (۱۷) – جوین (۲) – بهبهان (۱۸)- املش (۷۷) – سملقان (۱) – ساری (۱) – سرپل ذهاب (۱) – شیروان (۲) -شوشتر (۳) – اسفراین (۱) – خرم آباد (۴۳) – فسا (۸)- ازنا (۳۷)- ایذه (۱۲۰)- دشتیاری (۱) – البرز (۲۸)- کوار (۱۶) – ملارد (۶۳)- هرسین (۲۰۷)- زاهدان (۲۱۲)- کوهدشت (۴۲)- فارسان (۲۰)- کازرون (۱۵)- فولادشهر (۱۲)- قم (۲۰۱)- بابل (۴)- بندرعباس (۱) – بوشهر (۲)- لار (۱)- نقاب (۱)- یزدانشهر (۹)- مسجدسلیمان (۱) مهرستان (۱)- دهلران (۱۲) – نامشخص (۳۲۶) -ورامین (۶۵) – بهمبئی (۴) – پیرانشهر(۲)- زنجان (۱) – کرمان (۱) – الیگودرز (۱) – دهدشت (۸) لپویی (۲۵) – نوراباد لرستان (۵) – بروجرد (۱۶) – دزفول (۲) – تربت حیدریه (۳) – کرج (۱) – جهرم (۵) سنگسر (۱) – قصرقند (۱) – نیشابور (۱) – جوانرود (۴) – چابهار (۲) – فردیس کرج (۱) – شهسوار (۴۵) تبریز (۳) – صحنه (۱) – آبدانان (۹) – گیلانغرب (9) -لرستان (۱۰۰)ماهدشت(۱)
میباشد.
اسامی برخی از بازداشت شدگان
اسامی برخی از بازداشتشدگان در زیر آمده است:
احسان احمدی، حسین کرمی، محمد مرادی، احمد خسروی و احمدی زینی، بهنام فاتحی، رحمت رشیدی، بهروز شیخی، اشکان سبزی، آرمان کرمی، عارف میرزایی، امیرحسین خان محمدی و مصطفی صفار، اقبال پیری، مبین محمدزادە، ارسلان صالحی، میلاد آهنی، آسو کیخسروی، پوریا کیشمس، ارسلان صالحی،
مهرعلی بیگلو (آیت یورش)، سعید ابوالحسنی، علیشاه شیرمحمدکوه، مارال شیرانی، فاطمه شیرانی، ، محمد طاها، پیمان حسنوند، امین شکریپور، شهروز شکریپور، اسماعیل ظهرابی، محمد رستمی
بازداشت گسترده در زاهدان
در زاهدان، طی یورش خشونتآمیز نیروهای امنیتی به معترضان، بیش از ۱۵۰ شهروند از جمله زنان و کودکان بازداشت شدند. گزارشهای محلی از برخوردهای خشن، ضرب و جرح و بازداشتهای گروهی در مناطق مختلف شهر حکایت دارد. برخی منابع همچنین به انتقال فوری بازداشتشدگان به بازداشتگاههای امنیتی اشاره کردهاند، بدون آنکه خانوادههای آنان از سرنوشتشان مطلع شوند. این عملیات با استفاده از خودروهای نظامی، تجهیزات ضدشورش و گاز اشکآور همراه بوده است.
موج فزاینده بازداشتها در استانها
در کرمان، رئیس کل دادگستری استان از بازداشت شمار نامعلومی از شهروندان معترض خبر داده است. در مازندران، اداره کل اطلاعات با انتشار بیانیهای اعلام کرد که تعدادی از معترضان را در شهرهای مختلف استان بازداشت کرده است. در این بیانیه اتهامات «اقدامات مسلحانه» به بازداشتشدگان نسبت داده شده، بدون ارائه شواهد مشخص. این در حالی است که خانوادههای برخی بازداشتشدگان اعلام کردهاند افراد بازداشتشده صرفاً در تجمعات مسالمتآمیز شرکت کردهاند.
در گلستان نیز رئیس کل دادگستری استان ضمن تأیید بازداشت چندین تن از معترضان، از تشکیل پرونده و انتقال سریع آنها به زندان خبر داد. گزارشها حاکی از عدم دسترسی بازداشتشدگان به وکیل در مراحل اولیه بازجویی است.
گسترش بازداشتها به مناطق مرکزی و غربی
در شهر کرج، بهویژه منطقه ماهدشت، خبرگزاری تسنیم از بازداشت چندین تن در جریان اعتراضات شامگاه ۱۹ دیماه خبر داد. این رسانه بازداشتشدگان را به تیراندازی به سوی معترضان و نیروهای انتظامی متهم کرده است. در کرمانشاه نیز دادستان عمومی و انقلاب اعلام کرد که دستورات قضایی برای شناسایی و بازداشت معترضان صادر شده و شماری از شهروندان در سطح استان بازداشت شدهاند.
در بجنورد، بنا بر گزارش رسانههای نزدیک به نهادهای امنیتی، چندین شهروند به دلیل آنچه ارتباط با گروههای اپوزیسیون عنوان شده، بازداشت شدهاند. این رسانهها مدعیاند که هدف این افراد «ایجاد آشوب» در شهر بوده است.
- نگرانی از اعدام یک بازداشتشده اعتراضات؛ هشدار نسبت به بازگشت دادگاههای صحرایی
- پیوستن زندانیان گرگان به کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» همزمان با اعتراضات سراسری
افزایش سرکوب در جنوب، مرکز و غرب کشور
در آبادان، فرمانده انتظامی از بازداشت بیش از ۲۰ شهروند معترض خبر داده است. منابع محلی از برخوردهای خشن با بازداشتشدگان در حین انتقال به بازداشتگاه خبر دادهاند. همزمان، گزارشهایی از بازداشتهای مشابه در مرودشت و یاسوج منتشر شده است. در همدان نیز رسانههای رسمی از بازداشت چندین تن از معترضان خبر دادهاند. این افراد به «اغتشاش» متهم شدهاند، عبارتی که نهادهای امنیتی برای توصیف شرکت در تجمعات اعتراضی به کار میبرند.
الگوی تکراری سرکوب و بازداشت فراقانونی
گزارشهای میدانی و دادههای گردآوریشده از سوی نهادهای حقوق بشری نشان میدهد که ساختار حاکم از الگوی ثابتشدهای برای سرکوب اعتراضات استفاده میکند: ابتدا فضای عمومی به شدت امنیتی میشود، سپس نیروهای امنیتی با استفاده از خشونت وارد عمل میشوند و در نهایت بازداشتهای گسترده بدون رعایت روندهای قضایی صورت میگیرد. این الگو در اعتراضات اخیر نیز بار دیگر تکرار شده و موجب نگرانی گسترده در میان خانوادههای بازداشتشدگان شده است. تاکنون هویت بسیاری از بازداشتشدگان مشخص نشده و پیگیری حقوقی برای آزادی آنان با موانع متعددی مواجه است.
نقض حقوق بشر در موج بازداشتهای دیماه ۱۴۰۴
بازداشتهای گسترده و فراقانونی در جریان اعتراضات
بازداشتهای اخیر نشاندهنده الگوی نهادینهشدهای از نقض حقوق بنیادین شهروندان، بهویژه کودکان و نوجوانان، در جریان برخوردهای امنیتی با اعتراضات مسالمتآمیز است.
ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر – منع بازداشت خودسرانه
بازداشت افراد بدون ارائه حکم قضایی، احضارهای غیررسمی و انتقال به اماکن نامعلوم، مصداق بازداشت خودسرانه و خلاف اصول دادرسی عادلانه است.
ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – حق دادرسی عادلانه
محرومیت بازداشتشدگان از دسترسی فوری به وکیل و تأخیر در اطلاعرسانی به خانوادهها، حق دفاع و دادرسی منصفانه را نقض میکند.
ماده ۳۷ کنوانسیون حقوق کودک – ممنوعیت بازداشت کودکان مگر بهعنوان آخرین راهحل
بازداشت گسترده افراد زیر ۱۸ سال، بدون رعایت استانداردهای حمایتی، نقض آشکار تعهدات بینالمللی در قبال حقوق کودک است.
ماده ۱۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – منع مداخله خودسرانه در زندگی خصوصی
بیاطلاعماندن خانوادهها از محل نگهداری بازداشتشدگان و محدودیت تماس، نقض حق حریم خصوصی و زندگی خانوادگی محسوب میشود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post