استمرار هفتگی کارزار«سه‌شنبه‌های نه به اعدام » در طول دو سال گذشته، آن را از یک واکنش مقطعی به یک روند تثبیت‌شده اجتماعی تبدیل کرده است. شعار نه به اعدام دیگر محدود به دیوارهای زندان نیست؛ در خیابان‌ها، دانشگاه‌ها، مراسم‌های یادبود و تجمعات مردمی نیز شنیده می‌شود
کانون حقوق بشر ایران، سه‌‌شنبه ۵ اسفند‌ماه ۱۴۰۴ – کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ وارد مرحله‌ای تازه از بلوغ اجتماعی شده است. این حرکت که در آغاز به عنوان کنشی درون زندان‌ها و از سوی زندانیان شکل گرفت، اکنون با پیوند خوردن به اعتراضات سراسری، به مطالبه‌ای فراگیر بدل شده است.
استمرار هفتگی این کارزار در طول دو سال گذشته، آن را از یک واکنش مقطعی به یک روند تثبیت‌شده اجتماعی تبدیل کرده است. شعار نه به اعدام دیگر محدود به دیوارهای زندان نیست؛ در خیابان‌ها، دانشگاه‌ها، مراسم‌های یادبود و تجمعات مردمی نیز شنیده می‌شود.
این استمرار، پیام روشنی دارد: حذف یا نادیده گرفتن این مطالبه دیگر ممکن نیست. «نه به اعدام» به بخشی از گفتمان عمومی جامعه بدل شده و در کنار دیگر مطالبات اجتماعی جای گرفته است.
پیوند با اعتراضات سراسری؛ تغییر معنای یک مطالبه
پس از اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴، دامنه کارزار «نه به اعدام» به شکل محسوسی گسترش یافت. بسیاری از شرکت‌کنندگان در اعتراضات، لغو مجازات اعدام را به عنوان بخشی از خواست‌های خود مطرح کردند.
در هفته صدو نهم این کارزار، مردم و جوانان معترض در ده‌ها شهر کشور این شعار را تکرار کردند. گستره جغرافیایی این صدا نشان می‌دهد که «نه به اعدام» دیگر یک مطالبه محدود یا صنفی نیست، بلکه به مسئله‌ای ملی تبدیل شده است.
مردم در شهرهای مختلف از جمله: اردبیل، اصفهان، بندرانزلی، تهران، رامسر، شیراز، کاشمر، آبدانان، اراک، ارومیه، تایباد، تبریز، مشهد، فیروز‌آباد، شیروان، ساری، درگز، سنقر، جهرم، ممسنی و ملکشاهی در این کارزار شرکت کردند.
در چارچوب اعتراضات سراسری، این مطالبه معنایی فراتر یافته است. اعدام دیگر صرفاً یک حکم قضایی تلقی نمی‌شود، بلکه به نمادی از سیاست‌های کیفری سخت‌گیرانه و فضای امنیتی پس از اعتراضات تبدیل شده است. از همین رو، «نه به اعدام» در ذهن بسیاری از شهروندان، پاسخی به چرخه سرکوب تلقی می‌شود.
شعارهایی چون:
آزادی زندانی سیاسی این است شعار ملی
قیام ادامه دارد نه به اعدام
مرگ بر خامنه‌ای بچه‌کش
زنده باد آزادی نه به اعدام
زندانیان سیاسی قسم به خون یاران ایستاده‌ایم تا پایان
نه زندان، نه اعدام، نه کشتار دیگر اثر ندارد
اینست پیام ایران، آتش جواب اعدام
درود بر زندانیان مقاوم پیشگامان قیام
سرخم غدغن اعدام غدغن
سنگر شهیدان قیام خالی نمی‌ماند
درود بر زندانیان مقاوم پیشگامان و راهگشایان قیام
بازداشتی‌های قیام آزاد باید گردند
بچه‌های دی‌ماه و زندانیان سیاسی را اعدام نکنید
از خون جوانان وطن لاله دمیده
قسم به خون یاران ایستاده‌ایم تا پایان
آتش جواب اعدام
آزادی فوری زندانیان سیاسی
زندانی سیاسی آزاد باید گردد
به خون شهیدان سوگندکه انتقام خواهیم گرفت
سنگر شهدای قیام خالی نمی‌ماند، ما ادامه می‌دهیم
نشان می‌دهد که حافظه جمعی جامعه، میان جانباختگان، زندانیان و مطالبه لغو اعدام پیوندی عمیق برقرار کرده است.
خانواده‌ها؛ ستون انسانی کارزار «نه به اعدام»
یکی از مهم‌ترین عوامل گسترش اجتماعی این کارزار، نقش خانواده‌های زندانیان و جانباختگان است. آنان با حضور مستمر در تجمعات و طرح صریح شعار نه به اعدام، به این مطالبه بُعدی انسانی و اخلاقی بخشیده‌اند.
خانواده‌ها رنج شخصی خود را به مطالبه‌ای عمومی تبدیل کرده‌اند. همین تبدیل درد فردی به صدای جمعی، کارزار را از سطح نمادین به سطحی اجتماعی و تثبیت‌شده ارتقا داده است.
در بستر اعتراضات سراسری، «نه به اعدام» دیگر صدای یک خانواده یا یک شهر نیست؛ پژواک خواست مشترکی است که در نقاط مختلف کشور تکرار می‌شود. این پیوند میان زندانیان، خانواده‌ها و معترضان خیابانی، ساختاری شبکه‌ای به این حرکت داده که امکان حذف آن را دشوار کرده است.
- فیلم لحظه شلیک بی‌رحمانه به سر و قلب دختران معترض در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران؛ هولوکاست در قرن ۲۱
- فیلم به رگبار بستن وحشیانه مردم در فردیس کرج در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران
- فیلم شلیک از فاصله یک متری به ۲جوان معترض در مشهد؛ سندی دیگر از سرکوب خونین اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ + عکس‌ها
- تهران قلب اعتراضات سراسری ایران؛ فیلم‌های تکان‌دهنده یک شب پرتنش
- فیلم تکان دهنده شلیک گلوله توسط پاسداران به قلب دختر معترض در تهران – اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- فیلم شلیک بی‌محابای تیر مستقیم جنگی پاسداران و لباس شخصی‌ها به مردم در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- فیلم تکان دهنده حمله وحشیانه بسیجی‌های قمه بدست به دختر معترض و قمه زدن به سر او در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
«نه به اعـدام»؛ زبان مشترک خیابان و زندان
در تجمعات اخیر، شعارهایی با محوریت نه به اعدام به طور گسترده شنیده شده است:
از سه‌شنبه‌های نه به اعـدام حمایت می‌کنیم
نه زندان، نه تبعید، دیگر اثر ندارد
نه می‌بخشیم و نه فراموش می‌کنیم
هزاران شهید قیام دی‌ماه ۱۴۰۴، سند جنایت
این شعارها نشان می‌دهد که کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» صرفاً به مخالفت با مجازات مرگ محدود نمانده، بلکه به بازخوانی وقایع و پیامدهای اعتراضات سراسری نیز پرداخته است.
هم‌زمانی این شعارها با اعتراضات سراسری، پیوند میان مطالبات حقوقی، اجتماعی و سیاسی را تقویت کرده است. اکنون «نه به اعـدام» به یکی از محورهای ثابت و تکرارشونده در کنش‌های اعتراضی تبدیل شده است.
چشم‌انداز پیش‌رو؛ تثبیت یک گفتمان
با ورود به سومین سال فعالیت، کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» دیگر صرفاً یک حرکت اعتراضی درون زندان‌ها نیست. پیوند آن با اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴، جایگاه این کارزار را در معادلات اجتماعی تغییر داده است.
ادامه تکرار شعار نه به اعـدام در شهرهای مختلف، می‌تواند این مطالبه را به یکی از ارکان ثابت تحولات اجتماعی آینده بدل کند. همگرایی خیابان و زندان، خانواده‌ها و معترضان، نشان می‌دهد که این شعار به نماد یک ایستادگی جمعی تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، نه به اعدام تنها یک شعار نیست؛ بلکه بیانگر اراده‌ای اجتماعی برای بازنگری در رویکردهای کیفری و دفاع از حق زندگی است. استمرار این هم‌صدایی، می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در شکل‌دهی به مسیر تحولات پیش‌رو داشته باشد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post