جان‌باختن مشکوک فواد علیخانی در بازداشتگاه اطلاعات سپاه کرمانشاه

به گفته منابع نزدیک به خانواده فواد علیخانی، وی در یکی از ایست‌ و بازرسی‌های نیروهای امنیتی در شهر کرمانشاه، بدون ارائه حکم یا توضیح قانونی، بازداشت شده و مستقیماً به بازداشتگاه اطلاعات سپاه منتقل گردیده بود

کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۴ تیرماه ۱۴۰۴ – بنا به گزارش‌های رسیده، فواد علیخانی، شهروند ۴۱ ساله اهل کرمانشاه، در بازداشتگاه اطلاعات سپاه این استان جان خود را از دست داده است. منابع محلی گزارش داده‌اند که علیخانی پس از تحمل شکنجه‌های شدید در حین بازداشت، جان باخته است. این واقعه در روز یکشنبه ۱ تیرماه ۱۴۰۴ رخ داده و همچنان از سوی نهادهای مسئول بدون شفافیت باقی مانده است.

بازداشت بدون ارائه دلیل قانونی

به گفته منابع نزدیک به خانواده فواد علیخانی، وی در یکی از ایست‌ و بازرسی‌های نیروهای امنیتی در شهر کرمانشاه، بدون ارائه حکم یا توضیح قانونی، بازداشت شده و مستقیماً به بازداشتگاه اطلاعات سپاه منتقل گردیده بود. این اقدام بدون احضاریه رسمی یا اطلاع قبلی، در تضاد با قوانین آیین دادرسی کیفری ایران و موازین بین‌المللی حقوق بشر انجام شده است.

شکنجه و بدرفتاری در بازداشتگاه اطلاعات سپاه کرمانشاه

براساس اطلاعات به‌دست‌آمده از منابع موثق، فواد علیخانی در طول بازداشت خود تحت شکنجه‌های جسمی و روانی قرار گرفته است. شدت این شکنجه‌ها به حدی بوده که منجر به مرگ وی شده است. گفته می‌شود که این شهروند در بازداشتگاه اطلاعات سپاه کرمانشاه نگهداری می‌شده؛ بازداشتگاهی که بارها از سوی سازمان‌های حقوق بشری به دلیل اعمال شکنجه، نگهداری طولانی‌مدت بدون تفهیم اتهام، و رفتار غیرانسانی با زندانیان مورد انتقاد قرار گرفته است.

به گفته یک منبع نزدیک به خانواده علیخانی، نیروهای امنیتی پس از وقوع مرگ، تنها با خانواده تماس گرفته و از فوت او خبر داده‌اند، بدون ارائه هیچ‌گونه توضیح درباره زمان، مکان و علت مرگ. همچنین از تحویل پیکر فواد علیخانی به خانواده‌اش خودداری شده، اقدامی که نه تنها غم بازماندگان را دوچندان کرده، بلکه شک و تردید درباره ماهیت مرگ را افزایش داده است.

ادامه بی‌پاسخ‌ماندن پرونده‌های مرگ در بازداشت

پرونده مرگ فواد علیخانی تنها یکی از موارد متعددی است که در سال‌های اخیر در بازداشتگاه‌های امنیتی ایران به وقوع پیوسته است. نام‌هایی مانند سینا قنبری، ستار بهشتی، کاووس سیدامامی و بسیاری دیگر در حافظه افکار عمومی همچنان باقی مانده‌اند؛ شهروندانی که در جریان بازداشت‌های امنیتی جان خود را از دست داده‌اند و پرونده مرگ آن‌ها یا مسکوت مانده یا با گزارش‌هایی مبهم و غیرشفاف مختومه اعلام شده است.

سازمان‌های حقوق بشری از جمله عفو بین‌الملل بارها نسبت به «مصونیت» نیروهای امنیتی و اطلاعاتی در قبال مرگ‌های مشکوک در بازداشتگاه‌ها هشدار داده‌اند. در اغلب موارد، نه تنها هیچ نهاد مستقلی اجازه بررسی پرونده را ندارد، بلکه خانواده قربانیان نیز تحت فشار قرار می‌گیرند تا از پیگیری حقوقی دست بکشند.

• اعدام سه زندانی در زندان ارومیه
• پخشان عزیزی؛ تایید حکم اعدام در دیوان عالی

واکنش خانواده و افزایش نگرانی‌های عمومی

خانواده فواد علیخانی با شوک و اندوه شدید از این حادثه روبه‌رو شده‌اند. یکی از بستگان وی در گفت‌وگویی اظهار داشت: «ما حتی نمی‌دانیم چه بلایی بر سر فواد آمده. تنها تماس گرفتند و گفتند او مرده. هیچ توضیحی، هیچ مدرکی، هیچ فرصتی برای وداع یا سوگواری.» به گفته این منبع، خانواده تلاش کرده‌اند تا برای پیگیری وضعیت جنازه و علت مرگ به مقامات مراجعه کنند، اما با سکوت یا تهدید مواجه شده‌اند.

نقض حقوق بشر در پرونده فواد علیخانی:

مرگ مشکوک فواد علیخانی در بازداشتگاه اطلاعات سپاه کرمانشاه مصداق بارز نقض چندین ماده از اعلامیه جهانی حقوق بشر است:

• ماده 3: «حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی» — جان‌باختن در اثر شکنجه در بازداشت، نقض مستقیم این حق بنیادین است.
• ماده 5: «هیچ‌کس نباید مورد شکنجه یا رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز قرار گیرد» — گزارش‌های موثق از شکنجه جسمی شدید نشان می‌دهد که این اصل به طور آشکار زیر پا گذاشته شده است.
• ماده 9: «هیچ‌کس نباید خودسرانه بازداشت، حبس یا تبعید شود» — بازداشت فواد علیخانی بدون حکم قانونی و دلیل شفاف، نقض آشکار این ماده است.
• ماده 10: «حق برخورداری از محاکمه عادلانه و علنی توسط دادگاه بی‌طرف» — عدم دسترسی به وکیل، شفاف‌سازی روند قضایی، و مرگ بدون رسیدگی عادلانه، بیانگر سلب کامل این حق است.
• ماده 12: «حق حمایت از حریم خصوصی، خانواده و شهرت» — عدم اطلاع‌رسانی رسمی به خانواده و محروم‌کردن آن‌ها از دریافت پیکر، نقض آشکار حقوق خانوادگی و انسانی است.

این موارد نشان می‌دهد که سیستم امنیتی و قضایی در چنین مواردی نه‌تنها از مسئولیت پاسخگویی گریزان است، بلکه حقوق ابتدایی انسانی را به طور سیستماتیک نادیده می‌گیرد.

جان‌باختن فواد علیخانی در بازداشتگاه اطلاعات سپاه کرمانشاه، بار دیگر توجه‌ها را به مسئله شکنجه، بازداشت‌های خودسرانه و مرگ‌های مشکوک در نهادهای امنیتی جلب کرده است. تا زمانی که سازوکار شفاف و پاسخگو برای نظارت بر عملکرد بازداشتگاه‌ها و محافظت از حقوق بازداشت‌شدگان وجود نداشته باشد، چنین فجایعی نه‌تنها تکرار خواهند شد، بلکه به ابزاری برای سرکوب و ایجاد وحشت در جامعه تبدیل خواهند شد.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک