دکتر محمد مصدق استیفای حقوق بشر و حقوق شهروندی را در مقطعی هر چند کوتاه محقق ساخت وی با شجاعت و صداقت تنها با اتکا به پشتیبانی ملت ایران پنجه در پنجه مهیبترین استعمارگران جهان از یکسو و سطنت مطلقه از سوی دیگر افکند
۱۴ اسفند سالروز درگذشت دکتر محمد مصدق یکی از بزرگ مردان تاریخ ایران، منطقه و جهان است. وی از تاثیرگذارترین شخصیتهای ایرانی است که بساط استعمار کهن را از ایران زمین برچید و لرزه بر تار و پود دیکتاتوری داخلی افکند. وی در طول زندگی پربارش به آزادیخواهی، دمکراسیطلبی، ملیگرایی و مردمخواهی جامه عمل پوشاند. او استیفای حقوق بشر و حقوق شهروندی را در مقطعی هر چند کوتاه محقق ساخت و به الگویی از ناسیونالیسم و وطن پرستی در منطقه و جهان تبدیل گشت.
دکتر محمد مصدق با شجاعت و صداقت تنها با اتکا به پشتیبانی ملت ایران پنجه در پنجه مهیبترین استعمارگران جهان از یکسو و سطنت مطلقه از سوی دیگر افکند و به همین دلیل دشمنان بسیاری در داخل و خارج از هر طیف و جناحی، در اتحاد عمل با یکدیگر، برای حذف او توطئهچینی کردند.
دکتر محمد مصدق با نظر و عمل خود، منافع آنها را سخت به خطر انداخته و خط و خطوط و راهبرد و اندیشه آنها را به چالش کشیده بود . بله اینها «گناهان» نابخشودنی مصدق بزرگ از نظر آنها بود که باید به خاطر آن، به عقوبتی سخت گرفتار میشد!
برخی از مهمترین اقدامات و دستاوردهای دکتر محمد مصدق برای مردم ایران
۱ . ملی کردن صنعت نفت
بدون تردید مهمترین، ملیترین، مترقیترین و وطن پرستانهترین اقدام دکتر مصدق را میتوان خلع ید از استعمار انگلیس در صنعت نفت ایران و ملی کردن این ثروت عظیم مردم ایران دانست. او مبارزه سختی را با استعمار انگلیس آغاز کرد و از آن پیروز بیرون آمد. از همین رو استعمار نو و کهن کمر به نابودی و براندازی او بسته و سرانجام با کودتای ۲۸ مرداد از ملت ایران انتقام گرفته و دولت مردمگرای دکترمحمد مصدق را سرنگون ساختند.
۲ . احیای مجدد مشروطیت
دکتر محمد مصدق با محدود ساختن اختیارات محمدرضا شاه و اعلام اینکه او باید سلطنت کند نه حکومت، پس از نزدیک به نیم قرن، برای اولین بار آرمان انقلاب مشروطه را به کرسی نشاند و در عمل آن را پیاده و اجرا نمود. هر چند که عمر این نظام کوتاه بود اما نشان داد مردم ایران از ۵۰ سال پیش از آن دنبال چه حاکمیتی بودهاند. حاکمیتی که استعمار خارجی، استبداد و ارتجاع داخلی با تکیه بر سلاح و سرنیزه مانع از تحقق آن شده بودند.
۳ . برقراری آزادی
آزادی بیان و آزادی مطبوعات و آزادی اجتماعات و احزاب و تشکلها را به مفهوم واقعی کلمه دکتر محمد مصدق در دوران حکومت خود برقرار ساخت و مردم ایران توانستند رایحه خوش آزادی را استشمام کنند.
۴ . استقلال طلبی
سیاست موازنه منفی دکتر مصدق اگر چه به مذاق خیلیها خوش نمیآمد اما سنگ بنای ملیگرایی و استقلالطلبی مصدق برای مبارزه با وابستگی و وطن فروشی بود. او حاضر نشد در برابر هیچ قدرت خارجی سرسوزنی از منافع مردم ایران کوتاه آمده و بر سر استقلال ایران وارد معامله شود.
۵ . مدیریت عالی
اگر چه مدیریت او از دیر باز در جریان عمل در پستهای مختلف دولتی به اثبات رسیده بود اما شاهکار او تهیه و ارائه اولین و آخرین بودجه متوازن کشور بود که عایدات غیر نفتی به منبع اصلی بودجه تبدیل شده و صادرات بر واردات پیشی گرفت.
خصوصیات انسانی دکتر محمد مصدق
خوبست در اینجا اشارهای کوتاه به خصوصیات والای انسانی دکتر مصدق که قطعا با دستاوردهای سیاسی و اجتماعی او بیارتباط نبودند، داشته باشیم.
۱ . صداقت
زندگانی دکتر محمد مصدق سرشار است از صداقت در گفتار، دوری از هرگونه وعده و وعید و دوز و کلک، پرهیز از دوگانگی و نان به نرخ روز خوردن و رنگ عوض کردن، صداقت در رفتار و کردار و یکی بودن حرف و عمل و پرهیز از هرگونه دروغ و ریا با مردم.
به همین دلایل قطعا میتوان او را به عنوان یکی از صادقترین رهبران در تاریخ ایران و جهان دانست. همین راستگویی و درست کاری بود که او را در دل و ضمیر ملت ایران جا داد و محبوب آنها ساخت.
۲ . درایت و کاردانی
تحصیلات دکتر محمد مصدق در زمینه حقوق سیاسی بود و اولین ایرانی است که مدرک دکترا در حقوق سیاسی گرفته است. همین تخصص و مهارت یکی از دلایل عمده ای بود که مصدق توانست در دادگاههای بینالمللی حقوق ملت ایران را از حلقوم استعمار بیرون کشیده و اعاده نماید. یعنی آنها را در یک نبرد حقوقی بطور کامل شکست دهد. اما شایستگی وی در اداره امور از دیرباز در پستهای مختلف دولتی و غیردولتی به اثبات رسیده بود. وی این شایستگی را در امر کاردانی و مدیریت در کرسیهای مجلس نمایندگان و سپس در ریاست قوه مجریه در مدت تقریبی ۲سال به بهترین صورت و در بالاترین سطح ممکن نشان داد.
۳ . دکتر محمد مصدق؛ نوگرا و ترقی خواه
مصدق فقید، علیرغم باورهای مذهبی و اعتقادات دینیاش بسیار میکوشید سطح فرهنگ و دانش و تکنولوژی جامعه ایران را ارتقا داده و با سطح جهانی همتراز سازد. به همین دلیل همواره از جانب اقشار واپسگرا مورد غضب واقع میشد آنقدر که آخوند کاشانی از پیروزی کودتای استعماری علیه دکتر مصدق ابراز خوشحالی کرده و آنرا به شاه دیکتاتور تبریک گفت.
۴ . مبرا از منفعت طلبی و سودجویی
از دکتر محمد مصدق بزرگ چه در دوران نخست وزیری و پیش و پس از آن هیچ نشانهای از اینکه دنبال منافع و سود فردی بوده باشد ثبت نشده است. برعکس آنچه در تاریخ به ثبت رسیده، تلاش او برای منفعت ایران و ایرانی بوده است و بس. چه آنجایی که با رضاخان قلدر درافتاده و به حکومت استبدادی او تن نداد و به زندان و تبعید فرستاده شد. چه آنجایی که با طرح راه آهن جنوب به شمال مخالفت کرد و چه آنگاه که با استعمار انگلیس پنجه در پنجه افکند و… همه جا منافع ایران و ایرانی برای او در صدر اولویتهایش قرار داشت.
او حتی زمانی که بیمار بود حاضر نشد برای مداوا به خارج برود و به امکانات پزشکی داخل ایران اکتفا کرده و جان به جان آفرین سپرد.
یاد این چهره بزرگ در تاریخ ملت ایران را در سالگرد فقدانش، گرامی میداریم.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / توییتر / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک