دادگاه کریم خجسته در رشت؛ اتهام «بغی» بدون مستندات و ادامه بلاتکلیفی

کریم خجسته، اهل خمام و فعال در حوزه صنعت ماشین‌سازی است. او پیش‌تر نیز به اتهام «تبلیغ علیه نظام» بازداشت و مدتی بعد با قرار وثیقه آزاد شده بود. اما در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ بار دیگر در محل کار خود بازداشت و به زندان لاکان رشت منتقل شد

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۴ – روز ۲۶ شهریور ۱۴۰۴ دادگاه کریم خجسته، زندانی سیاسی محبوس در زندان لاکان رشت، در شعبه دوم دادگاه انقلاب این شهر به ریاست قاضی درویش گفتار برگزار شد. با گذشت چند روز از برگزاری جلسه، هنوز هیچ رأیی صادر نشده و این زندانی سیاسی همچنان در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارد.

اتهام مطرح‌شده علیه کریم خجسته «بغی» عنوان شده است، اما تا این لحظه دستگاه قضایی هیچ مستندات شفافی برای اثبات این اتهام ارائه نکرده است. در قوانین دیکتاتوری حاکم، «بغی» از جمله سنگین‌ترین اتهامات سیاسی محسوب می‌شود که می‌تواند به صدور مجازات‌های بسیار شدید از جمله اعدام منجر شود. همین موضوع نگرانی‌ها درباره سرنوشت این زندانی ۶۲ ساله را دوچندان کرده است.

سوابق بازداشت و پرونده‌سازی

کریم خجسته، اهل خمام و فعال در حوزه صنعت ماشین‌سازی است. او پیش‌تر نیز به اتهام «تبلیغ علیه نظام» بازداشت و مدتی بعد با قرار وثیقه آزاد شده بود. اما در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ بار دیگر در محل کار خود بازداشت و به زندان لاکان رشت منتقل شد. به گفته منابع نزدیک به خانواده، روند بازداشت اخیر بدون ارائه حکم قضایی شفاف صورت گرفته و او در ماه‌های گذشته در بند «میثاق» زندان لاکان نگهداری می‌شود.

شرایط زندان لاکان رشت

زندان لاکان رشت یکی از بدنام‌ترین زندان‌های ایران به شمار می‌رود. گزارش‌ها حاکی از آن است که در این زندان نه‌تنها امکانات درمانی و بهداشتی کافی وجود ندارد، بلکه زندانیان سیاسی در کنار مجرمان جرائم سنگین و اجتماعی نگهداری می‌شوند. این وضعیت خطر ابتلا به بیماری‌ها، خشونت و فشار روانی بر زندانیان سیاسی را افزایش می‌دهد. خانواده خجسته بارها نسبت به وضعیت او در این زندان ابراز نگرانی کرده‌اند، به‌ویژه آن‌که او از بیماری‌های جسمی رنج می‌برد و تاکنون هیچ رسیدگی پزشکی منظم به وی صورت نگرفته است.

نقش قاضی درویش گفتار و نگرانی‌های حقوقی

قاضی درویش گفتار، رئیس شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت، پیش‌تر در پرونده‌های متعدد سیاسی در گیلان نامی شناخته‌شده بوده است. فعالان حقوق بشر بارها عملکرد او را به دلیل عدم رعایت اصول دادرسی عادلانه و صدور احکام سنگین بدون مدارک کافی، مورد انتقاد قرار داده‌اند. در پرونده کریم خجسته نیز نگرانی جدی وجود دارد که دادگاه نه بر اساس شواهد، بلکه تحت فشارهای امنیتی تصمیم‌گیری کند.

• امیرحسین مرادی و علی یونسی: از زندان تا دانشگاه؛ پیوند دست‌ها در نبرد برای آزادی
• زندان شیبان اهواز؛ مسمومیت غذایی گسترده بیش از نیمی از زندانیان

نقض اصول حقوق بشر در پرونده کریم خجسته

پرونده کریم خجسته نمونه‌ای روشن از نقض اصول بنیادین حقوق بشر در ایران است. بر اساس استانداردهای بین‌المللی:

• حق دادرسی عادلانه (ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی): هر فرد باید از حق محاکمه علنی و بی‌طرفانه برخوردار باشد. در این پرونده شفافیت روند قضایی زیر سؤال است.
• اصل منع بلاتکلیفی قضایی: نگه داشتن متهم در شرایطی که نه حکمی صادر شده و نه وضعیت مشخصی دارد، نقض جدی حقوق فردی است.
• حق دسترسی به وکیل مستقل: گزارش‌ها حاکی است که خجسته به طور کامل از این حق برخوردار نبوده است.
• منع رفتار غیرانسانی (ماده ۷ میثاق): محرومیت او از امکانات پزشکی در زندان لاکان، مصداق رفتار غیرانسانی و غیرقانونی است.

فراخوان برای عدالت و آزادی

خانواده و نزدیکان کریم خجسته به همراه نهادهای حقوق بشری خواستار رسیدگی شفاف و عادلانه به پرونده او شده‌اند. خواسته‌های اصلی آنان عبارت است از:

• اعلام رسمی و علنی جزئیات اتهام «بغی» و دلایل آن.
• فراهم کردن امکان دسترسی به وکیل مستقل و ملاقات آزادانه با خانواده.
• رسیدگی فوری به وضعیت سلامت جسمی او در مراکز درمانی خارج از زندان.
• پرهیز از صدور احکام سنگین بر اساس فشارهای امنیتی.

در باره زندانی سیاسی کریم خجسته

کریم خجسته پیش از این  نیز با اتهام تبلیغ علیه نظام مواجه شده بود. در تاریخ ۳۰ تیر ۱۴۰۳، کریم خجسته به دلیل فعالیت‌های انتقادی، بازداشت و مدتی را در زندان گذراند. پس از حدود چهار ماه و نیم بازداشت، سرانجام در تاریخ ۹ آذر ۱۴۰۳ با قرار وثیقه سنگین ۵۰۰ میلیون تومانی آزاد شد. اما آزادی او چندان به طول نینجامید؛ چرا که کمتر از چهار ماه بعد، بدون ارائه دلایل و مدارک جدید، به شکلی غیرقانونی و بدون بازجویی مجدد، پرونده‌ای که پیش‌تر به اتهام تبلیغ علیه نظام مفتوح شده بود، این بار با عنوان “بغی” دوباره فعال شد.

کریم خجسته، زندانی سیاسی ۴۵ ساله، اکنون در شرایطی به سر می‌برد که هم از نظر حقوقی و هم از نظر جسمی در موقعیت بسیار دشواری قرار دارد. او بیش از شش ماه است که در زندان لاکان رشت محبوس است، بدون آن‌که حکم قطعی برایش صادر شده باشد. در عین حال اتهام سنگین «بغی» که می‌تواند جان او را تهدید کند، بدون هیچ مستندات روشن مطرح شده است.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک