حمایت از وکلای در معرض خطر در ایران – ۷؛ جان محمد نجفی وکیل دادگستری در خطر است

1 زندگی و فعالیت حرفه‌ای

محمد نجفی به عنوان وکیل پایه یک دادگستری در شهر شازند فعالیت می‌کرد. او به دلیل داوطلب شدن برای وکالت متهمان سیاسی، پیگیری پرونده‌های مربوط به کشته‌شدگان اعتراضات سراسری و مصاحبه با رسانه‌های بین‌المللی، بارها مورد تهدید و بازداشت قرار گرفت. نجفی تنها از سال ۱۳۹۶ تاکنون، با ۹ حکم قضایی روبه‌رو شده است.

2 بازداشت‌های اولیه

نخستین بازداشت محمد نجفی در ۲۱ بهمن ۱۳۹۵ رخ داد. او هنگام فیلم‌برداری از تجمع اعتراضی کارگران کارخانه هپکو اراک توسط مأموران امنیتی بازداشت شد. در ۲۵ دی ۱۳۹۶، پس از پیگیری پرونده وحید حیدری، یکی از معترضان دی‌ماه ۱۳۹۶ که در بازداشتگاه کشته شده بود، بار دیگر دستگیر شد.

3 اعتصاب غذا و اعتراضات در زندان

محمد نجفی در دوران زندان چندین بار دست به اعتصاب غذا زده است:
• ۲۸ مرداد ۱۳۹۸: پس از اعتراض به علی خامنه‌ای و انتشار نامه‌ای انتقادی، به بند قرنطینه منتقل شد و تا زمان بازگشت به بند عمومی، اعتصاب غذا کرد. او یکی از دلایل اعتصاب غذای خود را پرونده‌سازی برای فرزند و همسرش از سوی اداره اطلاعات اراک عنوان کرده بود.
• ۱۰ مرداد ۱۴۰۰: پس از گذشت حدود یک ماه از سکته قلبی و با وجود وعده مسئولان زندان، از مرخصی درمانی و یا اعزام به مراکز درمانی محروم بود.

4 جوایز و واکنش‌ها

در هفتم آذر ۱۳۹۸، شورای انجمن‌های حقوقی و وکالت اروپا جایزه حقوق بشر خود را به چهار وکیل ایرانی، از جمله محمد نجفی، اعطا کرد. محمد نجفی، در زمان دریافت جایزه به دلیل دفاع از زندانیان سیاسی در زندان بود.

5 وضعیت جسمانی وخیم

محمد نجفی در زندان دچار مشکلات جسمانی جدی شده است، اما مقامات قضائی بارها از اعزام او به بیمارستان جلوگیری کردند. در ۲۷ اسفند ۱۴۰۱، در پی محرومیت از مراقبت‌های پزشکی، اعتصاب غذای دیگری را آغاز کرد که ۵۵ روز به طول انجامید و به وخامت شدید وضعیت جسمانی‌اش منجر شد. ده‌ها وکیل و پزشک هشدار دادند که جان او در خطر است. با این حال، مقامات همچنان از اعزام او به بیمارستان جلوگیری کردند.

6 تلاش برای ابطال پروانه وکالت

در ۱۲ شهریور ۱۴۰۲، قوه قضائیه برای ابطال پروانه وکالت محمد نجفی اقدام کرد. این اقدام با واکنش‌های گسترده‌ای از سوی وکلای ایرانی مواجه شد و در ۴ مهر ۱۴۰۲، گروهی از وکلای او نامه‌ای اعتراضی منتشر کرده و از نهادهای حقوقی خواستند که مانع لغو پروانه وکالت وی شوند.

7 واکنش‌ها و حمایت‌ها

فعالان حقوق بشر و سازمان‌های بین‌المللی بارها به وضعیت محمد نجفی اعتراض کرده‌اند. عفو بین‌الملل خواستار آزادی فوری او شده است. سازمان حقوق بشر ایران اعلام کرده که نجفی به دلیل فعالیت‌های قانونی خود در دفاع از حقوق شهروندان، با پرونده‌سازی و احکام ناعادلانه مواجه و زندانی شده است.

8 نامه محمد نجفی به علی خامنه‌ای

نجفی فعالیت خود را در زندان متوقف نکرد. در مرداد ۹۸ او با ارسال یک فایل صوتی، ضمن انتقاد از عملکرد خامنه‌ای، خواستار برکناری او شد. یک ماه بعد، او در انتقاد از مشروعیت حقوقی خامنه ای و توسل او به روش‌های سرکوبگرانه برای ساکت کردن مخالفان، نامه‌ای خطاب به او نوشت و گفت:

«آقای خامنه‌ای!
انتخاب ما نه امامِ در ماه بود نه ملتِ در چاه!
وقتی کسی را ببری تا ماه بالا، دیگر دست و صدایت به او نمی‌رسد، خدایی می‌کند ناخودآگاه!
نسلِ ما را زبان ِ گفتن آری یا نه نبود.
نسل ما از ثانیه اول که زاده شدیم بدون اینکه چون شما معجزه وار، بلند یاعلی! گفته باشیم وارث ایران و نام و دین و مذهب و حکومت ِ دینی شدیم. ارث ِ اجباری، خروج از دین، اعدام، خروج علیه حکومت اعدام!

آیه لااکراه فی الدینِ قرآن و اصول آزادی عقیده و حق تعیین سرنوشت مندرج در قانون اساسی هم، محلی در عمل نداشت!
شما هم می‌دانیدکه همه اتفاق‌های زندگی با میل انسان نیست. شما در فیلم سالِ ۶۸ مجلس خبرگان رهبری به صراحت گفتید:
“مخالف هستم رهبر بشوم، از نظر شرع و قانون رهبر شدنم مشکل دارد. باید خون گریست به حال ملتی که احتمال رهبر شدن من مطرح باشد”.
ولی برخلاف میل‌تان و بر خلاف قانون و شرع، شما را رهبر کردند، سی سال است رهبر ماندید، رهبر هستید. صاحب معجزه ‌و ‌مبارک شدید، از غیب برایتان غذا می‌آید ماشین و چهره‌تان نورانی است.

بر سنگ بنشینید نشیمن‌گاه تان محل تبرک می‌شود، محل فرود بالگردتان در سال‌های بعد گل‌باران می‌شود. به دستبوسی‌تان می‌آیند حتی زنان ِ درجه دار. خلاصه نه به آن نخواستن و نه کار را به اینجا رساندن!
یادم نرفته در فیلم پنهان شده از چشمِ مردم که ناخواسته لو رفت در سال گذشته، به قول فردوسی پور، چه کرد آقای هاشمی رفسنجانی در مجلس خبرگان رهبری. با یک خاطره، سرانجام و حقوق و آزادی‌های ملت را انداخت به مخاطره!

خاطره‌ای از امام گفت؛ راوی خودش، سَنَد خودش، حامی خودش، و همه را ترغیب به پذیرش کرد، والسلام!
دست آخر هم، با یک شنایِ قورباغه ای، با یک زیرآبیِ اجباری، سرش را کردند زیر آب! رفت جایی که بسیاری را فرستاده بود، تمام!

اما نسل ما همیشه هم تن به اجبار نداد. درسال‌های ۷۸ و ۸۸ و خصوصا ۹۶ دست به انتخابِ آزادی‌های سیاسی و عقیدتی زد که حکومت با مشت آهنین به دهان ِ نسلِ ما کوبید!
پاسخِ خواسته مسالمت آمیز را این‌گونه داد: باتوم زد، اشک‌آور زد، تهمت زد، دستبند زد، پابند زد، قمه زد، گلوله زد، دار زد!
آقای خامنه‌ای!
گناه انتخاب و اجبارِ هم نسلان‌تان را به گردن نسل بی‌گناه ما نیاندازید. شما یک انسان معمولی و زمینی هستید و نه فرازمینی و خاص! باید درخور اختیارات ِ فراوان‌تان، فراوان، پاسخ‌گو باشید! که نیستید!

آقای خامنه‌ای!
نسلِ ما پاسوزِ شماست! روزگارمان به سیاهی عمامه‌تان است. عبایتان را از سرزمین‌هایِ همسایه جمع کنید. سرمایه ما را خرج اید‌ئولوژی شیعی خود نکنید. داخل به اندازه کافی اختلاس و رانت و فساد هست. پا در نعلین بزرگان جهان نکنید. چهل سال در برهه حساس کنونی درجا زدیم و سر جنگ با جهان داریم ولی ناتوان از تولید پوشک هستیم و بسیار فقیرِ بی نان داریم!

آقای خامنه‌ای!
انتخابِ نسل ما، دوستی با جهان است بدون توجه به ملیت و نژاد و دین و مذهب! با اختیار، به آزادیِ انتخابِ‌ نسل امروزِ ایران، تن بدهید. تن ندهید مجبورتان‌ می‌کنیم!
قلم گر از بیداد ننویسد قلم باد!»

9 وضعیت کنونی محمد نجفی

محمد نجفی، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر که در زندان اوین به سر می‌برد، علیرغم نیاز فوری به رسیدگی پزشکی، از درمان محروم شده و وضعیت سلامت او بسیار وخیم است. وی در ششمین سال بازداشت خود قرار دارد و طی دو سال گذشته نیز از حق مرخصی محروم بوده است.
این وکیل شجاع، مصداق بارز وکلای در معرض خطر است. برای نجات جان او نباید از هیچ کوششی دریغ کرد.