وضعیت بحرانی محمد اکبری منفرد در زندان فشافویه؛ بیماری‌های متعدد، محدودیت جسمی و شرایط غیرانسانی

محمد اکبری منفرد از یک سو با وخامت حال جسمی و کاهش توان حرکتی مواجه است و از سوی دیگر از خدمات درمانی پایه مانند بررسی فشار خون، معاینه قلب و دسترسی به داروهای تخصصی نیز محروم مانده است

کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۲۳ تیرماه ۱۴۰۴ – محمد اکبری منفرد، زندانی سیاسی ۵۸ ساله، در شرایطی فاجعه‌بار و غیرانسانی در زندان فشافویه تهران به‌سر می‌برد. این زندانی با وجود ناتوانی جسمی ناشی از فلج مادرزادی پا، و ابتلا به بیماری‌های متعدد نظیر ناراحتی‌های قلبی، مغزی، پروستات و فشار خون بالا، در فضایی بدون حداقل امکانات پزشکی و بهداشتی نگهداری می‌شود.

انتقال تنبیهی دو تن از بازداشت شدگان اعتراضات در زندان تهران بزرگ — زندان تهران بزرگ (فشافویه)

فقدان امکانات درمانی؛ رنج مضاعف یک زندانی معلول

محمد اکبری منفرد به‌دلیل ناتوانی کامل در راه‌رفتن، تنها با کمک واکر یا عصا قادر به جابه‌جایی محدود است. اما از زمان گم‌شدن یکی از عصاهایش در جریان حادثه حمله به زندان اوین، وی اکنون حتی در انجام امور اولیه روزمره به کمک دیگر زندانیان وابسته است. با وجود این وضعیت بحرانی، مسئولان زندان از فراهم‌کردن حداقل تجهیزات کمک حرکتی مانند ویلچر، توالت فرنگی ثابت و محیط مناسب بهداشتی برای این زندانی معلول خودداری کرده‌اند.

بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده از منابع مطلع، محمد اکبری منفرد از یک سو با وخامت حال جسمی و کاهش توان حرکتی مواجه است و از سوی دیگر از خدمات درمانی پایه مانند بررسی فشار خون، معاینه قلب و دسترسی به داروهای تخصصی نیز محروم مانده است. این موارد نقض آشکار اصل کرامت انسانی و مصادیق شکنجه سفید به شمار می‌روند.

سابقه سیاسی و تهدید به اعدام

اکبری منفرد که پیشینه فعالیت سیاسی او به دهه ۶۰ بازمی‌گردد، از جمله بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ است. وی پس از بازداشت اولیه، حدود پنج ماه در سلول انفرادی بند ۲۰۹ زندان اوین، تحت بازجویی‌های فشرده قرار گرفت و به‌دفعات به اعدام تهدید شد. همچنین، اعضای خانواده او در روزهای پس از بازداشت، با تهدیدهای مستقیم بازجویان مواجه بودند.

بازداشت مجدد پس از یورش به منزل پسرش

محمد اکبری منفرد بار دیگر در تاریخ ۲ بهمن ۱۴۰۳ بازداشت شد. این بازداشت تنها دو روز پس از آن رخ داد که پسر ۲۲ ساله او، امیرحسن اکبری منفرد، در جریان حمله خشونت‌بار نیروهای امنیتی به منزل‌شان در تهران، با ضرب‌وشتم و رفتار خشونت‌آمیز بازداشت شده بود.

منابع حقوق بشری اعلام کرده‌اند که نحوه بازداشت پدر و پسر با نقض فاحش حقوق اولیه شهروندی، ورود غیرقانونی به منزل، استفاده از زور فیزیکی و عدم ارائه حکم قضایی همراه بوده است. پدر و پسر ابتدا به بازداشتگاه اطلاعات سپاه و سپس به زندان فشافویه منتقل شدند.

زندانی سیاسی مریم اکبری منفرد، پرونده‌سازی جدید به منظور مصادره اموال وی و خانواده‌اش — زندانی سیاسی مریم اکبری منفرد

ارتباط خانوادگی با مریم اکبری منفرد

محمد اکبری منفرد از بستگان نزدیک مریم اکبری منفرد، یکی از سرشناس‌ترین زندانیان سیاسی زن در ایران است. مریم، که از دی‌ماه ۱۳۸۸ تاکنون بدون حتی یک روز مرخصی در زندان به‌سر می‌برد، از جمله فعالانی است که پیگیر دادخواهی برای اعدام‌شدگان دهه ۶۰ بوده است. او خواهر سه برادر و یک خواهر اعدام‌شده در سال‌های ۶۰ و ۶۷ است و تنها به دلیل فعالیت‌های مسالمت‌آمیز و مطالبه‌گری عدالت، به ۱۵ سال حبس محکوم شده است.

این ارتباط خانوادگی و سابقه فعالیت‌های سیاسی دو عضو این خانواده، موجب شده فشارهای امنیتی و قضایی علیه آنها شدت یابد و نقض سیستماتیک حقوق شهروندی‌شان ادامه یابد.

نقض‌های فاحش حقوق بشر در پرونده محمد اکبری منفرد

ماده ۲۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر
«هر فردی به‌عنوان عضوی از جامعه، حق امنیت اجتماعی و دسترسی به حقوق اقتصادی و فرهنگی ضروری را دارد.»
محروم‌سازی آقای اکبری منفرد از درمان پزشکی، امکانات حرکتی، و رسیدگی به موقع، خلاف اصل حق حیات سالم و کرامت انسانی است.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر
«هیچ‌کس نباید تحت شکنجه یا رفتار ظالمانه و غیرانسانی قرار گیرد.»
نگهداری فردی بیمار و ناتوان در شرایط نامساعد و بدون امکانات درمانی مصداق بارز شکنجه و رفتار غیرانسانی است.

ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی
«با همه افرادی که از آزادی محروم شده‌اند، باید با انسانیت و احترام به شأن ذاتی انسان رفتار شود.»
شرایط زندان فشافویه و وضعیت آقای اکبری منفرد با این ماده در تضاد کامل است.

اصل دادرسی عادلانه و منع بازداشت خودسرانه
بازداشت بدون حکم قضایی، تهدید و ضرب‌وشتم در زمان بازداشت، و نگهداری در سلول‌های انفرادی به‌مدت طولانی، همگی نقض آشکار اصول دادرسی عادلانه است.

درخواست فوری از نهادهای حقوق بشری

وضعیت جسمی و روحی محمد اکبری منفرد اکنون در مرحله‌ای بحرانی قرار دارد. نهادهای مدافع حقوق بشر از جمله سازمان عفو بین‌الملل، دیده‌بان حقوق بشر، و گزارشگران ویژه سازمان ملل، باید به‌سرعت برای بررسی وضعیت این زندانی اقدام کرده و جمهوری اسلامی را برای فراهم‌کردن دسترسی فوری او به درمان تحت فشار قرار دهند.

فعالان حقوق بشر، خانواده زندانیان، و نهادهای رسانه‌ای داخلی و بین‌المللی نیز باید از صدای محمد اکبری منفرد حمایت کرده و از فراموشی او در سایه بی‌عدالتی سیستماتیک جلوگیری کنند.