بازداشت صدها شهروند به جرم شرکت در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ + لیست شماره ۴

هم‌زمان با تداوم اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، رسانه‌های نزدیک به نهادهای امنیتی از بازداشت گسترده شهروندان در بیش از ۱۵ استان خبر می‌دهند؛ بازداشت‌هایی که با اتهام‌های سنگین، بی‌خبری خانواده‌ها و فشار بر اقلیت‌های مذهبی همراه بوده است

کانون حقوق بشر ایران،  چهارشنبه اول بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – هم‌زمان با ادامه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، موج جدیدی از بازداشت‌های گسترده و بدون ضابطه در شهرهای مختلف کشور گزارش شده است. بر اساس اعلام رسانه‌های نزدیک به نهادهای امنیتی و اطلاعیه‌های رسمی، صدها شهروند معترض، از جمله زنان، جوانان و شهروندان بهائی، در استان‌های گوناگون بازداشت یا احضار شده‌اند؛ اقدامی که نگرانی‌ها درباره تشدید سرکوب و نقض حقوق اولیه بازداشت‌شدگان را افزایش داده است.

اسامی برخی از بازداشت‌شدگان با احتساب نام شهر در زیر آمده است:

اشنویه: بهمن رسولیان

اصفهان: امیرحسین قادرزاده، جاوید خالص

بوکان: سلیمان کریمی، فایق عبدالله زاده

بهشهر: مرتضی بیگلربیگی

تهران: شیما قوشه (وکیل دادگستری)، مانی عیدی، عارف هادی‌نژاد، امین اسینیان، شاهین شکوهی، سریرا کریمی، همایون افتخاری‌نیا، غزل وکیلی

جوانرود: محمد هجرانی، کامران مرادی، آرام سعیدیان، یحیی درویشی، ماهان اعظمی

دهدشت: بابک آرمین

دهگلان: خبات امیری، پوریا علیزاده، رسول فتحی

رشت: شهرزاد رضایی ، بهرنگ نوروزی، مجید شوقی،

سنندج: فواد عنایتی، شهرزاد زمانی

شهرکرد: نعمت ریاحی، بشیر ریاحی

کامیاران: ماردین ندیمی، آرتین ندیمی

کرج: سینا نظری،  پارسان، سینا علیشاهی، محمدجواد بخشیان

کرمان: ادیب شهبازپور

کرمانشاه: صلاح یوسفی

گرگان: احسان حقدادی

گیلانغرب: کژال وطن‌پور

لنگرود: علی حیدری

مریوان: پیشوا صالحی

مشهد: نوید ایرانی

مهاباد: حسین نیک‌سرشت، سینا نیک‌سرشت

نهاوند: افسون علیمرادیان، وفا صالحی

نیشابور: عبدالرضا قندهاری

هرسین: کمال مهدوی

یاسوج: محسن شجاعی

بازداشت‌های پراکنده اما گسترده در چندین استان

رسانه‌های نزدیک به نهادهای امنیتی از بازداشت دست‌کم هفت معترض، از جمله یک زن، در شهرهای قم، تالش، سبزوار و شهررضا خبر دادند. هم‌زمان گزارش شده است که ۱۶۲ شهروند معترض در شهرهای شیراز، مرودشت، کوار، کازرون، نورآباد، پاسارگاد، آباده، فسا، داراب و نی‌ریز توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند.

در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، یک زن نیز در سبزوار بازداشت شده است. از سوی دیگر، سازمان اطلاعات سپاه استان قزوین اعلام کرد که ۱۶۶ شهروند را تحت عنوان «لیدر» اعتراضات دستگیر کرده است. این نهاد جزئیاتی درباره هویت این افراد، محل نگهداری آن‌ها یا روند دادرسی ارائه نکرده است.

در استان فارس نیز دست‌کم ۱۸ شهروند معترض بازداشت شده‌اند. همچنین گزارش‌هایی از بازداشت تعدادی از معترضان در مشهد به اتهام قتل یک نیروی امنیتی منتشر شده است؛ اتهامی که بدون ارائه مدارک مستقل مطرح شده و پیش‌تر نیز در موارد مشابه برای توجیه برخوردهای شدید به کار رفته است.

• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان دهنده – روایت‌های میدانی از سرکوب اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• فیلم افشای سرکوب وحشیانه در اعتراضات سراسری توسط ماموران امنیتی
•  اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، مجموعه خبرها و ویدئوها
• اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ این لیست به روز می‌شود
• بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، اسامی و مشخصات بیش از ۲هزار تن 

افزایش بازداشت‌ها در غرب و مرکز کشور

شماری از شهروندان در استان ایلام نیز بازداشت شده‌اند و سازمان اطلاعات این استان از دستگیری یک شهروند به اتهام قتل فرمانده انتظامی شهرستان هلیلان خبر داده است. اداره کل اطلاعات اصفهان نیز اعلام کرده که ۷۳ شهروند را در ارتباط با اعتراضات مردمی این استان بازداشت کرده است.

در استان لرستان، پلیس از بازداشت ۱۷ شهروند معترض خبر داده است. همچنین اطلاعات سپاه یزد در اطلاعیه‌ای اعلام کرده که چند شهروند را در ارتباط با اعتراضات در این استان بازداشت کرده است، بی‌آنکه اسامی یا محل نگهداری آن‌ها را مشخص کند.

فرمانده انتظامی شهرستان میامی نیز اعلام کرد که در جریان اعتراضات ۱۴۰۴ در این شهرستان، شش شهروند بازداشت و ۱۹ تن دیگر احضار شده‌اند؛ اقدامی که به گفته ناظران، با هدف ایجاد فضای رعب و تهدید در میان معترضان انجام شده است.

تمرکز ویژه بر خراسان رضوی و البرز

سازمان اطلاعات سپاه استان خراسان رضوی از بازداشت هشت شهروند در رابطه با اعتراضات سراسری خبر داد. در همین حال، اداره کل اطلاعات خراسان رضوی نیز اعلام کرد که ۱۹۲ شهروند را در این استان در ارتباط با اعتراضات بازداشت کرده است. هم‌پوشانی این آمارها و نبود شفافیت در تفکیک موارد، نگرانی‌ها درباره شمار واقعی بازداشت‌شدگان را افزایش داده است.

در استان البرز، مرکز اطلاع‌رسانی پلیس از بازداشت سه تن در شهر گرمدره به دلیل آنچه «تخریب و آتش‌سوزی دفتر امام جمعه این شهر» عنوان شده، خبر داد. هم‌زمان، سخنگوی قوه قضاییه اعلام کرد که برخی اماکن که در آن‌ها از اعتراضات حمایت شده بود، پلمب شده‌اند؛ اقدامی که به‌عنوان بخشی از سیاست فشار بر حامیان اعتراضات ارزیابی می‌شود.

بازداشت زنان و معترضان در شمال و جنوب

یک رسانه نزدیک به نهادهای امنیتی از بازداشت شش شهروند در شهرستان املش و یک زن جوان در ارتباط با اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ خبر داد. همچنین چهار تن، از جمله یک زن، در گرگان، سمنان و ایذه در رابطه با اعتراضات بازداشت شده‌اند.

روابط عمومی سپاه پاسداران خوزستان نیز در اطلاعیه‌ای از بازداشت شماری از معترضان خبر داده است، بدون آن‌که جزئیاتی درباره شمار دقیق یا وضعیت حقوقی آن‌ها منتشر کند.

در استان فارس نیز یک شهروند به اتهام قتل یک مأمور یگان ویژه در جریان اعتراضات مردمی بازداشت شده است؛ اتهامی که بار دیگر بدون ارائه شواهد مستقل مطرح شده و می‌تواند زمینه‌ساز صدور احکام سنگین باشد.

فشار سازمان‌یافته بر شهروندان بهائی

وزارت اطلاعات با انتشار اطلاعیه‌ای از بازداشت ۱۲ شهروند بهائی و احضار ۱۳ شهروند دیگر در استان‌های خراسان رضوی، تهران، کرمان، یزد، سیستان و بلوچستان، البرز، کرمانشاه و مازندران خبر داد. این وزارتخانه، اتهام این شهروندان بهائی را «فعالیت در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴» عنوان کرده است.

ناظران حقوق بشری این اقدام را نشانه‌ای از تشدید فشار سازمان‌یافته بر اقلیت‌های مذهبی در بستر اعتراضات می‌دانند. پیش‌تر نیز گزارش‌های متعددی از بازداشت شهروندان بهائی به بهانه‌های امنیتی و بدون دسترسی به وکیل منتشر شده بود.

بی‌خبری خانواده‌ها و نگرانی از سرنوشت بازداشت‌شدگان

در بسیاری از این موارد، خانواده‌های بازداشت‌شدگان از محل نگهداری، وضعیت جسمی و روند رسیدگی به پرونده عزیزان خود بی‌اطلاع هستند. نبود شفافیت در اعلام اسامی بازداشت‌شدگان و انتقال آن‌ها به بازداشتگاه‌های نامعلوم، نگرانی‌ها درباره شکنجه، اعترافات اجباری و صدور احکام شتاب‌زده را افزایش داده است.

برخی منابع محلی گزارش داده‌اند که در مواردی، بازداشت‌شدگان از حق تماس با خانواده و دسترسی به وکیل محروم شده‌اند؛ روندی که با الگوی برخوردهای امنیتی در اعتراضات پیشین شباهت دارد.

تشدید سرکوب هم‌زمان با تداوم اعتراضات سراسری

مجموع این گزارش‌ها نشان می‌دهد که هم‌زمان با ادامه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، سیاست بازداشت‌های گسترده به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی سرکوب در دستور کار نهادهای امنیتی قرار گرفته است. گستردگی جغرافیایی بازداشت‌ها، تنوع اتهام‌های مطرح‌شده و تمرکز بر گروه‌های خاص از جمله زنان و شهروندان بهائی، بیانگر تلاش برای ایجاد فضای رعب و کنترل اجتماعی است.

ناظران حقوق بشری هشدار داده‌اند که تداوم این روند می‌تواند به افزایش موارد ناپدیدسازی قهری، شکنجه در بازداشتگاه‌ها و صدور احکام سنگین قضایی منجر شود؛ روندی که پیش‌تر نیز در اعتراضات سال‌های گذشته مشاهده شده بود.

نقض حقوق بشر در بازداشت‌های گسترده معترضان

موج بازداشت‌های فله‌ای در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، مصداق نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر علیه شهروندان است. بازداشت بدون حکم قضایی، محرومیت از تماس با خانواده و وکیل، طرح اتهام‌های امنیتی بدون ارائه مدارک مستقل و فشار بر اقلیت‌های مذهبی، همگی نشان‌دهنده نقض حقوق بنیادین معترضان است.

ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر (منع بازداشت خودسرانه):
بازداشت گسترده شهروندان بدون شفافیت حقوقی، مصداق بازداشت خودسرانه است.

ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر (حق دادرسی عادلانه):
محرومیت بازداشت‌شدگان از دسترسی به وکیل، نقض حق محاکمه منصفانه است.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر (منع شکنجه و رفتار غیرانسانی):
نگرانی از شکنجه و اعترافات اجباری، نقض منع شکنجه است.

ماده ۱۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر (آزادی دین و عقیده):
بازداشت شهروندان بهائی به دلیل باور مذهبی، نقض آزادی دین است.

ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر (آزادی بیان و اعتراض):
بازداشت معترضان به دلیل شرکت در اعتراضات، نقض آزادی بیان است.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک