ظهر جمعه ۱۹ دیماه ۱۴۰۴، زاهدان بار دیگر صحنه اعتراضات گسترده شهروندان بلوچ شد؛ اعتراضاتی که با سرکوب شدید نیروهای نظامی، شلیک گلوله ساچمهای، گاز اشکآور و قطعی اینترنت همراه بود
آغاز اعتراضات در زاهدان پس از نماز جمعه
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ – ظهر جمعه ۱۹ دیماه ۱۴۰۴، همزمان با پایان نماز جمعه در مسجد مکی زاهدان، موج تازهای از اعتراضات مردمی در این شهر شکل گرفت. صدها تن از شهروندان بلوچ با حضور در خیابانهای اطراف مسجد مکی، اعتراض خود را به وضعیت سیاسی، امنیتی و اجتماعی کشور اعلام کردند و به اعتراضات سراسری پیوستند. زاهدان در سالهای اخیر به یکی از کانونهای اصلی اعتراضات مردمی تبدیل شده و نماز جمعه، بارها نقطه آغاز تجمعات اعتراضی بوده است.
واکنش امنیتی و سرکوب معترضان
بر اساس گزارشهای میدانی و ویدئوهای منتشرشده، نیروهای نظامی و امنیتی مستقر در اطراف مسجد مکی و خیابانهای منتهی به آن، بلافاصله با آغاز تجمعات، اقدام به شلیک گسترده گاز اشکآور و تیراندازی مستقیم با گلوله ساچمهای به سمت معترضان کردند. تصاویر منتشرشده، دود غلیظ گاز اشکآور در میان جمعیت را نشان میدهد؛ صحنههایی که بیانگر شدت برخورد نیروهای امنیتی با معترضان در زاهدان است.
مجروح شدن معترضان و ابهام در آمار قربانیان
طبق گزارشهای اولیه، در جریان این سرکوب، شماری از شهروندان معترض مجروح شدهاند. منابع محلی از تیراندازی مستقیم نیروهای امنیتی خبر دادهاند، اما تا لحظه تنظیم این گزارش، آمار دقیق مجروحان و وضعیت جسمی آنان بهطور رسمی اعلام نشده است. نبود اطلاعات شفاف، نگرانیها درباره وضعیت مجروحان و احتمال بازداشت یا انتقال آنان به مراکز امنیتی را افزایش داده است.
شعارها و تداوم اعتراضات مردمی
معترضان در زاهدان با سردادن شعارهایی همچون «مرگ بر دیکتاتور» و «از زاهدان تا تهران، جانم فدای ایران» به اعتراض خود ادامه دادند. این شعارها نشاندهنده پیوند اعتراضات محلی زاهدان با اعتراضات سراسری در دیگر شهرهای ایران است. علیرغم فضای امنیتی شدید، تجمعات در چند نقطه اطراف مسجد مکی ادامه یافت و نیروهای امنیتی تلاش کردند با ایجاد رعب و وحشت، جمعیت را متفرق کنند.
- اعتراضات و موج احضارهای غیررسمی؛ هشدارها درباره پیامهای تهدیدآمیز دستگاههای امنیتی
- گسترش اعتراضات شبانه در دهها شهر ایران؛ درگیریهای گسترده، آتشسوزی مراکز حکومتی و عقبنشینی نیروهای امنیتی + عکسها و فیلمها
حضور زنان بلوچ در صفوف معترضان
یکی از نکات برجسته اعتراضات امروز زاهدان، حضور فعال زنان بلوچ در کنار دیگر معترضان بود. گروهی از زنان نمازگزار پس از پایان نماز جمعه، به خیابانها آمدند و با سردادن شعارهای اعتراضی، نارضایتی خود را از وضعیت موجود اعلام کردند. حضور زنان در شرایطی که نیروهای امنیتی بهطور گسترده از گاز اشکآور و گلوله ساچمهای استفاده میکنند، نشاندهنده گسترش دامنه اعتراضات و نقش پررنگ زنان در تحولات اعتراضی زاهدان است.
قطعی گسترده اینترنت و محدودیت اطلاعرسانی
همزمان با تشدید اعتراضات در زاهدان، گزارشها از قطع یا اختلال گسترده اینترنت در این شهر و شماری دیگر از مناطق استان سیستان و بلوچستان حکایت دارد. این قطعی اینترنت، دسترسی شهروندان به ارتباطات، اطلاعرسانی و انتقال تصاویر و گزارشهای میدانی را با محدودیت جدی مواجه کرده است. قطع اینترنت، اقدامی تکراری در زمان اعتراضات محسوب میشود که به گفته فعالان، با هدف کنترل جریان اطلاعات و جلوگیری از انتشار اخبار سرکوب صورت میگیرد.
فضای امنیتی سنگین در اطراف مسجد مکی
گزارشهای میدانی حاکی از استقرار گسترده نیروهای نظامی و امنیتی در اطراف مسجد مکی و خیابانهای منتهی به آن است. فضای شهر زاهدان بهشدت امنیتی گزارش شده و نگرانیها درباره تشدید سرکوب و بازداشت معترضان افزایش یافته است. با وجود این فشارها، اعتراضات مردمی در زاهدان همچنان ادامه دارد و شهروندان بلوچ بر حق خود برای اعتراض مسالمتآمیز تأکید میکنند.
زاهدان؛ کانون پایدار اعتراضات مردمی
اعتراضات امروز بار دیگر جایگاه زاهدان را بهعنوان یکی از کانونهای پایدار اعتراضات در ایران برجسته کرده است. تداوم تجمعات، حضور زنان، سرکوب خشن و همزمانی با قطعی اینترنت، همگی نشانههایی از بحرانی عمیق در مناسبات حاکمیت با جامعه محلی در سیستان و بلوچستان است؛ بحرانی که با ادامه اعتراضات، ابعاد تازهتری به خود میگیرد.
نقض حقوق بشر در جریان اعتراضات زاهدان
سرکوب خشونتآمیز معترضان و محدودسازی حقوق اساسی شهروندان بلوچ در زاهدان، بار دیگر نمونهای آشکار از نقض گسترده حقوق بشر در جریان اعتراضات مردمی است.
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر – حق حیات، آزادی و امنیت شخصی
شلیک گلوله ساچمهای و استفاده از خشونت مرگبار علیه معترضان، جان و امنیت شهروندان را بهطور مستقیم تهدید کرده و حق بنیادین حیات و امنیت شخصی آنان را نقض کرده است.
ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر – آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات
قطع گسترده اینترنت در زاهدان و دیگر شهرهای سیستان و بلوچستان، حق شهروندان برای دسترسی آزاد به اطلاعات، ارتباطات و بیان آزادانه دیدگاهها را بهشدت محدود کرده است.
ماده ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر – حق آزادی تجمعات مسالمتآمیز
حمله نیروهای نظامی و امنیتی به تجمعات اعتراضی مسالمتآمیز پس از نماز جمعه، نقض آشکار حق تجمع و اعتراض شهروندان محسوب میشود.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر – منع رفتار ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز
بهکارگیری گاز اشکآور، تیراندازی مستقیم و ایجاد فضای رعب و وحشت علیه معترضان، مصداق رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز علیه شهروندان معترض است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post